Dünyada banan tükənir SƏBƏB

Qlobal iqlim böhranı dünyanın ən çox istehlak edilən meyvəsi olan banan üçün ciddi təhlükə yaradır

"Unikal" xəbər verir ki, yeni araşdırmaya görə, Latın Amerikası və Karib dənizində banan yetişdirilən ərazilərin üçdə ikisi 2080-ci ilə qədər məhsul üçün yararsız hala düşə bilər.

Hesabata görə, bir çox ölkədə, xüsusilə Qvatemala, Kosta-Rika və Kolumbiyada ekstremal hava hadisələri, temperaturun yüksəlməsi və iqlimlə əlaqəli xəstəliklər səbəbindən banan məhsuldarlığında ciddi azalmalar müşahidə olunur.

Banan dünyada ən çox istehlak edilən meyvə və buğda, düyü və qarğıdalıdan sonra dördüncü ən vacib qida məhsuludur. Qlobal banan istehsalının təxminən 80 faizi yerli istehlak üçün olduğu halda, 400 milyondan çox insan gündəlik kalori ehtiyacının 15-27 faizini bu meyvədən qarşılayır.

Dünya miqyasında banan ixracının təxminən 80 faizi Latın Amerikası və Karib hövzəsindən gəlir. Bununla belə, bu bölgələr iqlim böhranı ilə bağlı yavaş başlayan fəlakətlərin təsirlərinə ən həssas olan bölgələr arasındadır.

Banan bitkiləri xüsusilə həssasdır; Sağlam inkişaf üçün 15°C-dən 35°C-ə qədər temperatur aralığı və ideal su səviyyəsi tələb olunur. Fırtınalar bitkinin yarpaqlarını tökməsinə səbəb olur, fotosintez qabiliyyətini azaldır. Bu birbaşa məhsuldarlığa təsir göstərir.

Ən çox ixrac edilən banan çeşidi olan Cavendish dadına və davamlılığına görə seçilir. Lakin onun aşağı genetik müxtəlifliyi bu növü iqlim dəyişikliyinə daha həssas edir. Artan temperatur və qeyri-müntəzəm yağıntılar da banan istehsalını təhdid edən göbələk xəstəliklərinin yayılmasını da sürətləndirir.