Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dünyada ekstrem quraqlıqlar daha tez tez və şiddətli olacaq TƏDQİQAT

Dünyada ekstrem quraqlıqlar daha tez tez və şiddətli olacaq TƏDQİQAT

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Davamlı illik quraqlıqların qlobal istiləşmə ilə daha da artacağı barədə xəbərdarlıq edilib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu, İsveçrə Meşə, Qar və Landşaft Tədqiqatları Federal İnstitutunun və Avstriya Elm və Texnologiya İnstitutunun professoru Françeska Pelliççiotinin iştirakı ilə aparılan tədqiqatda qeyd olunub.

"Science" jurnalında yayımlanan bu 40 illik qlobal kvantitativ araşdırma antropogen iqlim dəyişikliyinin ətraf mühitə təsiri ilə bağlı siyasətin formalaşdırılmasına dəstək məqsədi daşıyır.

Araşdırmada vurğulanır ki, Çilidə son 15 il ərzində davam edən və son min ilin ən uzunmüddətli quraqlığı kimi xarakterizə edilən dağıdıcı megaquraqlıq ölkənin su ehtiyatlarını tükəndirib və hətta vacib mədən hasilatına mənfi təsir göstərib. Bu, iqlim istiləşməsinin qlobal miqyasda uzunmüddətli quraqlıqlara və kəskin su böhranlarına səbəb olduğuna dair bariz nümunələrdən biridir.

Quraqlıqların genişlənməsi və təsirləri

Phys.org-un yazdığına görə, quraqlıqlar əsasən kənd təsərrüfatına zərər vurduqda və ya meşələrə ciddi təsir etdikdə diqqət mərkəzinə çıxır.

Tədqiqatçılar 1980-2018-ci illər arasında qlobal meteoroloji məlumatları təhlil edərək quraqlıqları modelləşdiriblər. Onlar quraqlıqların tezliyində, müddətində və intensivliyində narahatedici artımı müşahidə ediblər. 

Professor Françeska Pelliççioti bildirib:

"Hər il, 1980-ci ildən bəri, quraqlıqdan təsirlənən ərazilər orta hesabla əlavə 50 min kvadrat kilometr genişlənir. Bu, Slovakiya və ya ABŞ-ın Vermont və Nyu-Hempşir ştatlarının birləşmiş ərazisinə bərabərdir və ekosistemlərə, kənd təsərrüfatına və enerji istehsalına ciddi ziyan vurur".

Uzunmüddətli təsirləri araşdırmaq məqsədi

Beynəlxalq tədqiqat qrupu iqlim dəyişikliyi nəticəsində yaranan uzunmüddətli quraqlıqların mümkün təsirlərini araşdırıb və gələcəkdə daha tez-tez baş verəcək megaquraqlıqlara hazırlıq üçün siyasət hazırlamağa kömək etməyi hədəfləyib.

Tədqiqatçılar yağıntıların və suyun buxarlanmasının (evapotranspirasiya) miqdarında baş verən anomaliyaları analiz edərək təbii ekosistemlərə təsirini müəyyən ediblər. Bu, quraqlıqların həm yaxşı öyrənilmiş, həm də az tədqiq edilmiş bölgələrdə, xüsusən tropik meşələr və And dağları kimi məlumatların az olduğu ərazilərdə yayılmasını göstərib.

Araşdırmaya əsasən, yüksələn temperatur, davamlı quraqlıqlar və yüksək evapotranspirasiya ekosistemlərin tədricən qurumasına və zəifləməsinə səbəb olur. Bununla yanaşı, güclü yağıntıların artımı müşahidə olunsa da, bu dəyişikliklər ekosistemlərin ümumi vəziyyətini yaxşılaşdıra bilmir. Tədqiqatçılar peyk şəkillərindən istifadə edərək bitki örtüyünün zamanla dəyişikliklərini izləməyə çalışırlar.

"Quraqlıq zonaları" və meqaquraqlıqların nəticələri

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, megaquraqlıqların ən böyük birbaşa təsiri mülayim otlaqlara olub. Quraqlıq "isti nöqtələri" ABŞ-ın qərbi, Mərkəzi və Şərqi Monqolustan, eləcə də Avstraliyanın cənub-şərqini əhatə edib. Digər tərəfdən, tropik və boreal meşələrdə müşahidə edilən paradoksal təsirlərə işıq tutulub.

Professor Pelliççioti bildirib:

"Uzunmüddətli su çatışmazlığı nəticəsində tropik və boreal bölgələrdə ağaclar məhv ola bilər ki, bu da həmin ekosistemlərə uzunmüddətli zərər vurur. Xüsusilə boreal bitki örtüyünün belə iqlim fəlakətindən sonra özünü bərpa etməsi üçün daha çox vaxt tələb olunur".

Qlobal istiləşmə və səbəblər

Alimlər bildirir ki, qlobal istiləşmə son illər planetin çirklənməsi, xüsusən də yanacaq yanmasından əmələ gələn karbon emissiyaları və təbii iqlim hadisəsi El Nino ilə əlaqəlidir. Lakin bu, istilik artımının sürətini tam izah edə bilmir. Yeni araşdırmalar buludların rolunun bu məsələdə çatışmayan bir hissə olduğunu göstərir.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 22:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri