Dünyada ərzaq qiymətləri rekordları qırır...

Ən çox nə bahalaşıb?

...2024-cü ilin noyabr ayında Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) Ərzaq Qiymətləri İndeksi oktyabr ayından 0,5 faiz artaraq 127,5 bənd təşkil edib və 2023-cü ilin aprelindən bəri ən yüksək göstəricidir.Bu artıma süd məhsulları və bitki yağlarının bahalaşması səbəb olub ki, bu da ətin, taxılın və şəkərin aşağı qiymətlərini bir qədər üstələyib.SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı xəbər yayıb.Noyabrda bu göstərici bir il əvvəllə müqayisədə 5,7 faiz artıb. Ən yüksək səviyyədə bu indeks 2022-ci ilin martında olub - 160,2...Noyabrda taxılın qiymət indeksi orta hesabla 111,4 bənd təşkil edib ki, bu da oktyabr ayı ilə müqayisədə 2,7 faiz, 2023-cü ilin noyabr ayı ilə müqayisədə isə 8 faiz aşağıdır. Qlobal buğda qiymətləri, cənub yarımkürəsində cari məhsulun artan tədarükü və bəzi əsas şimal yarımkürəsinin ixracatçı ölkələrində 2025-ci il məhsulu üçün inkişaf şərtlərinin yaxşılaşdırılması ilə dəstəklənən əvvəlki ayla müqayisədə azalıb. Zəif beynəlxalq tələb də qiymət mühitinin yumşalmasına səbəb olub. Noyabrda dünya qarğıdalı qiymətləri sabit qalıb.Bitki yağının qiymət indeksi noyabrda oktyabr ayına nisbətən 7,5 faiz artaraq 164,1 bənd təşkil edib və 2022-ci ilin iyulundan bu yana ən yüksək səviyyəyə çatıb. Artım palma, soya, günəbaxan və kolza yağı üçün kotirovkaların artması ilə əlaqədardır. Belə ki, xurma, günəbaxan və kolza yağlarının dünya qiymətləri onların bazarda təklifinin azalması perspektivi səbəbindən artıb. Qlobal soya yağının qiymətləri də əsasən güclü qlobal tələb səbəbindən artmağa davam etdi.Oktyabrda süd məhsullarının qiymət indeksi 139,9 bənd təşkil edib ki, bu da oktyabr ayı ilə müqayisədə 0,6 faiz, bir il əvvəldən isə 20,1 faiz çoxdur. Qlobal kərə yağının qiymətləri, xüsusilə Qərbi Avropada məhdud tədarük fonunda güclü tələb sayəsində on dördüncü ay ardıcıl olaraq yüksələrək yeni rekord həddə çatıb. Pendir qiymətləri də yüksəlib, bu, artan qlobal tələbi ödəmək üçün məhdud spot təklifi əks etdirir.Noyabrda ətin qiymət indeksi 118,1 bənd təşkil edib ki, bu da oktyabrdan 0,8 faiz azalıb və bir il əvvəldən 5,9 faiz çoxdur. Azalma əsasən qlobal donuz əti qiymətlərinin beşinci düz ayda azalması, əsasən Avropa Birliyindəki zəif qiymətlər səbəbindən, həddindən artıq tədarük və davamlı zəif qlobal eləcə də daxili tələbi əks etdirir. Quş ətinin dünya qiymətləri əsas istehsalçı rayonlardan əhəmiyyətli ixrac təklifinin təzyiqi altında bir qədər aşağı düşüb.Noyabrda şəkərin qiymət indeksi 126,4 bənd təşkil edib ki, bu da cari ilin oktyabr ayı ilə müqayisədə 2,4 faiz aşağıdır. Azalma Hindistan və Taylandda məhsul mövsümünün başlanmasını əks etdirir, həmçinin Braziliyada gələn ilin məhsul perspektivləri ilə bağlı narahatlıqları azaldır.Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı Ərzaq Qiymətləri İndeksi beş əsas ərzaq əmtəə qrupu üçün qlobal qiymət hərəkətlərini izləyən orta çəkili göstəricidir.

Əli Babayev