Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Dünyanın dördüncü ən böyük gölü ölümcül səhra ya çevrilib

Dünyanın dördüncü ən böyük gölü ölümcül səhra ya çevrilib

Icma.az xəbər verir, Baku.ws saytına əsaslanaraq.

Bir zamanlar dünya xəritəsində nəhəng su hövzəsi kimi görünən Aral dənizi artıq ağ səhraya çevrilib. 1960-cı illərə qədər dünyanın dördüncü ən böyük gölü olan Aral bu gün demək olar ki, tamamilə quruyub.

BAKU.WS xəbər verir ki, vaxtilə 68 min kvadrat kilometr ərazini əhatə edən göldən cəmi 8 min kvadrat kilometri qalıb. Qalan hissə isə "Aralqum" adlı yeni səhraya çevrilib.

BMT-nin Səhralaşma ilə Mübarizə Konvensiyasının icraçı katibi İbrahim Tiaw Aral dənizinin itirilməsini "dünyanın ən böyük ekoloji fəlakətlərindən biri" adlandırır.

Araşdırmalara görə, 1984-2015-ci illər arasında bölgədə atmosferdəki toz miqdarı 14 milyondan 27 milyon metrik tona yüksəlib. Hətta 800 kilometr uzaqlıqda yerləşən yaşayış məntəqələrində belə bu toz havanın keyfiyyətini pisləşdirir, buzlaqların əriməsini sürətləndirir və su qıtlığını artırır.

Toz fırtınaları ilə yayılan duz və kimyəvi maddələr kənd təsərrüfatına böyük ziyan vurur və içməli su mənbələrini çirkləndirir. Aralqumdan yayılan toz Sovet dövründə bölgədə aparılan kimyəvi silah sınaqlarının tullantıları, eləcə də kənd təsərrüfatında istifadə olunan ağır gübrə və pestisidlərin qalıqları ilə zəngindir.

Aral dənizini qidalandıran Amudərya və Sırdərya çayları, 1960-cı illərdən Sovet İttifaqının pambıq sahələrini suvarmaq üçün yönləndirilməsi nəticəsində gölün tədricən qurumasına səbəb olub. 7 milyon hektar sahənin suvarılması üçün həyata keçirilən suvarma layihələri, gölü iki hissəyə ayırıb və adaları quru ərazilərə birləşdirib.

Duzluluğun artması nəticəsində su hövzəsindəki canlıların əksəriyyəti məhv olub, ekosistem isə tamamilə çöküb. Balıqçılıq sənayesi yox olub, balıqçı qayıqları isə qumların içində tərk edilmiş vəziyyətdə qalıb.

Aral dənizinin quruması bölgə əhalisinin sağlamlığına ciddi ziyan vurub. Göl yatağından havaya yayılan zəhərli toz tənəffüs xəstəliklərinin və anadangəlmə qüsurların artmasına səbəb olub.

Bu təhlükəli vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq üçün bölgə ölkələri göl yatağında xüsusi bitkilər əkərək toz emissiyalarını azaltmağa çalışırlar. Avropa Birliyi və USAID bu səylərə dəstək verməyi planlaşdırsa da, yardım prosesləri hələ yekunlaşmayıb.

Aral dənizi fəlakəti təkcə Orta Asiya üçün deyil, bütün dünya üçün təhlükə siqnalıdır. Afrika, Yaxın Şərq, Avropa, Avstraliya və ABŞ-da oxşar ekoloji problemlər artır. Sənaye kənd təsərrüfatı və iqlim dəyişikliyi göllərin və su ehtiyatlarının tükənməsinə səbəb olur.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, Aral dənizinin faciəvi sonu, dünyanın öz su ehtiyatlarını qorumasa, daha böyük ekoloji fəlakətlərlə üzləşəcəyinin əlamətidir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 06 Fevral 2025 10:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri