Dünyanın ən böyük əqrəbi tapılıb

Çində Mezozoy erasına aid olan ən böyük əqrəbin qalıqları aşkar edilib. Tədqiqatçıların fikrincə, nadir tapıntı hesab edilən əqrəb fosili müasir elm aləminə böyük töhfələr verəcək və Mezozoy dövrü ekosisteminin yeni sirlərini açmağa kömək edəcək.
Reyting.az-ın məlumatına görə, Çinin şimal-şərqində, Liaonin əyalətində tarixi təxminən 125 milyon il əvvələ aid olan qədim fosilləşmiş əqrəb aşkar edilib. "Sinxua" agentliyi yazır ki, bu, ölkədə tapılmış ilk böyük və Mezozoy dövrünə aid olan əqrəbdir.
Bu tapıntı ilə bağlı elmi araşdırmalar "Science Bulletin" jurnalında dərc olunub.
Məqalədə qeyd edilir ki, ölkə alimlərinin bu uğuru, Çin Elmlər Akademiyası nəzdində fəaliyyət göstərən Nankin Geologiya və Paleontologiya İnstitutunun əməkdaşları, tədqiqatçılar tərəfindən edilən yeni kəşf elmdə əhəmiyyətli boşluğu doldurmağa xidmət kimi qiymətləndirilib.
Alimlər bildiriblər ki, Çinin Çaoyanq şəhəri yaxınlığındakı ərazidə kəşf edilmiş "Jeholia longchengi" adlandırılan fosil, Çeehol formasiyasında tapılan ilk belə fosildir və Erkən Təbaşir dövrünün fosillərinin toplandığı dünyaca məşhur yeganə bir kompleksdir. Bu ərazi Zehol Biota, tüklü dinozavrlar və erkən dövrə aid quşlar, həmçinin bitkilər də daxil olmaqla, olduqca yaxşı qorunan fosilləri ilə məşhurdur.

Əqrəb olduqca böyükdür, onun uzunluğu təxminən 10 santimetrə çatır və ölçüsünə görə, indiyədək elmə məlum olan bütün Mezozoy əqrəb fosillərindən daha böyükdür. Bu əqrəbin nazik pedipalpası, yəni hissediciləri, uzun ayaqları, eləcə də əyilən və arxay bitişik uzanmış quyruğu, həmçinin çox dəhşətli, öldürücü zəhəri olub. Tədqiqatlar göstərib ki, bu əqrəb eyni zamanda dövrünün ekosistemində mühüm rol oynayıb və böyük ehtimalla həm də böcəkləri, hörümçəkləri ovlayan yırtıcı kimi fəaliyyət göstərib.
"Əgər o, bu gün mövcud olsaydı, zəhərli əqrəb hətta kiçik onurğalıları belə ovlaya bilərdi. Eyni zamanda da, onlar ilk quşlar, məməlilər və hətta dinozavrlar kimi daha böyük heyvanlar üçün ov ola bilərdi. Belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, tapılan əqrəb fosilləri çoxlarının düşündüyü qədər heç də Mezozoy dövrünə aid parçalanmış bir qalıq deyil, çünki bu zəhərli əqrəbin tam bütöv qalıqlarıdır",- tədqiqatların müəlliflərindən biri Huan Diinq bildirib.
Alimlərin sözlərinə görə, bu yeni "Jeholia" əqrəbinin kəşfindən əvvəl Çində yalnız üç əqrəb fosili qalıqları tapılıb ki, bunlar da Şandun əyalətində, Hubei əyalətində, həmçinin ölkənin şimalında, Daxili Monqolustan ərazisində üzə çıxıb.

Oqtay QORÇU