Dünyanın fırlanma sürəti artsa, insanlığı hansı fəlakətlər gözləyəcək?

Son zamanlar Yer tarixində qeydə alınmış ən qısa günləri yaşayırıq və 9 iyul bu prosesin açıq sübutlarından biri olub. Səbəb isə planetimizin əvvəlkindən daha sürətlə fırlanmağa başlamasıdır. Bəs bu sürət daha da artsa, bəşəriyyəti nə gözləyə bilər?

Qaynarinfo xəbər verir ki, dünyanın daha sürətli fırlanması və bu prosesin davam etməsi nəticəsində üzərindəki hər şeyin – o cümlədən insanların – kosmosa atıla biləcəyi ilə bağlı fərziyyələr mövcuddur. Hələlik Yer səthi belə bir təhlükə yaratmayacaq qədər sabitdir, lakin sürətin artmağa başladığına dair elmi sübutlar artıq mövcuddur. Bu dəyişikliyin ilk əlaməti isə günlərin qısalmasıdır.

Kiçik, lakin ölçülə bilən bu artım nəticəsində Yer kürəsinin bir dövrəsini tamamlama müddəti bu yay bir neçə millisaniyə daha az olub. 2025-ci ilin yayı üçün – xüsusilə 9 iyul, 22 iyul və 5 avqust tarixlərində – gün uzunluğunun təxminən 1,3–1,5 millisaniyə daha qısa olacağı əvvəlcədən proqnozlaşdırılıb.

Alimlər xəbərdarlıq edir ki, bu artım nəzarətdən çıxarsa, ciddi fəlakətlər baş verə bilər. Əgər Yer səthi indikindən cəmi saatda 150 km/s daha sürətlə fırlansaydı, bu, daha güclü qasırğalara, dağıdıcı daşqınlara və peyk rabitə sistemlərinin çökməsinə səbəb ola bilər. Əgər planet öz fırlanma sürətini ikiqat artırsa, bu, böyük ehtimalla indiki formasında həyatın sonu demək olacaq.

Yer kürəsinin öz oxu ətrafında bir dövrə vurması orta hesabla 24 saat, yəni 86.400 saniyə çəkir. Bu da "günəş günü” adlandırılır. Ayın mövqeyi, vulkanik partlayışlar və ya digər təbii təsirlər bu müddəti hər iki istiqamətdə millisaniyələrlə dəyişə bilər. Hazırda Yer kürəsi məhz bu tip kiçik, lakin ölçülə bilən dəyişikliklər yaşayır.

Aydın