Edamından 50 il sonra çəkilən portret: Məqsəd nə idi?

Böyük Britaniyanın Milli Portret Qalereyasında saxlanılan Anna Boleyn portreti böyük ehtimalla onun İngiltərə və İrlandiya kraliçası olmuş qızı I Elizabetlə nəzərəçarpacaq oxşarlığını göstərmək məqsədilə çəkilib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Independent” nəşrinin yazdığına görə, bu rəsm Anna Boleynin edamından təxminən 50 il sonra yaradılıb.

Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, portret I Elizabetlə onun anası arasında əsas oxşar cizgiləri önə çıxarmaq üçün xüsusi olaraq işlənib və bununla da Elizabetin monarx kimi legitimliyini gücləndirmək hədəflənib.

Boleyn ailəsinin nəsil mülkü olan Hever qalasında keçirilən yeni sərginin həmmüəllifi, doktor Ouen Emmerson bildirib ki, I Elizabetin hakimiyyəti dövründə ailəsinə bənzəməsi onun siyasi mövqeyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı və hakimiyyətini möhkəmləndirməyə xidmət edirdi.

Həmin dövrdə I Elizabet katolik kilsəsinin güclü təzyiqi altında idi ki, bu da onun taxt-tacına real təhlükə yaradırdı.

"Onu kilsədən çıxarmışdılar və Roma Papası tabeliyində olanlara ona qarşı çıxmağa və onu devirməyə icazə vermişdi. Təhdidlər onun artıq uşaq dünyaya gətirmə yaşını keçməsi və subay qalması ilə daha da artırdı. Bu səbəbdən legitimliyini irəli sürmək imkanları məhdud idi”, deyə Emmerson qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, məhz bu dövrdə bir neçə Anna Boleyn portretində onun qızına xüsusilə bənzədilməsi müşahidə olunur. Doktor Emmersonun fikrincə, bu, keçmişə baxaraq I Elizabetin taxt-tac iddiasını möhkəmləndirmək və onun legitimliyini təşviq etmək üçün düşünülmüş hiyləgər addım idi.

Anna Boleyn dövlətə xəyanət və zina ittihamları ilə edam edildiyi üçün onun əcdadlara bənzər şəkildə təsvir olunması vacib sayılırdı. Dövründə I Elizabetin VIII Henrinin qızı olmadığı barədə şayiələr də yayılmışdı və bu səbəbdən sonradan onu Tyudor nəslinin nümayəndəsi kimi vizual olaraq təqdim etməyə çalışıblar.

Anasının ölümündən onilliklər keçməsinə baxmayaraq, I Elizabet artan siyasi narahatlıqlar fonunda obrazlardan bir növ təbliğat vasitəsi kimi istifadə edirdi. Ehtimal olunur ki, bu portreti onun saray əyanlarından biri ictimai nümayiş üçün sifariş edib və bununla kraliçaya sədaqətini göstərmək istəyib. XVI əsrdə savadlılıq səviyyəsi aşağı olduğundan cəmiyyət əsasən vizual dilə yönəlirdi və bir çox mesajlar məhz portretlər vasitəsilə ötürülürdü.

Qeyd edək ki, Anna Boleyn (1507-1536) İngiltərə kralı VIII Henrinin ikinci xanımı, İngiltərə kraliçası olub. 1536-cı ilin aprelində vətənə xəyanətlə təqsirləndirilib və 2 mayda həbs edilərək London qəsrinə göndərilib. 15 may günü keçirilən məhkəmə işinin ardından krala xəyanət, qardaşı Corcla insest münasibət və krala sui-qəsddə təqsirli görülüb, 4 gün sonra edam olunub.

Kral ailəsinin portretləri

Daha əvvəl bildirildiyi kimi, Böyük Britaniya kralı Çarlz və kraliça Kamilla rəsmi tacqoyma portretlərini təqdim ediblər. Kralın portretinin müəllifi Piter Kuxfeld, kraliça Kamillanın portretini isə Pol Benni çəkib. Hər iki rəssam kral ailəsi ilə uzunmüddətli peşəkar əlaqələrə malikdir. 1986-cı ildə Çarlz Kuxfelddən oğulları Uilyam və Harrinin portretlərini çəkməyi xahiş edib. Benni isə 2015-ci ildə kraliça II Elizabeti at sığallayan vəziyyətdə təsvir edib, 2022-ci ildə isə Çarlz ona Bukingem sarayında sərgi üçün Holokostdan sağ çıxan şəxslərin portretlərini çəkməyi tapşırıb.

Aydın