Ekoloji təmiz quş əti istehsalı bazarda nə dərəcədə yayılıb? ARAŞDIRMA

Son illərdə dünyada və Azərbaycanda quş ətinə olan tələbat artıb. Bu artım bir tərəfdən insanların zülal tələbatını qarşılasa da, digər tərəfdən keyfiyyət və təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir. Fermer təsərrüfatlarında quşların necə saxlanması onların sağlamlığına, ətinin dadına və insan sağlamlığına birbaşa təsir edir. Bununla yanaşı, son zamanlar insanlar “ekoloji təmiz” və ya “orqanik” quş ətinə daha çox üstünlük verməyə başlayıblar.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Aşağıda həm saxlanma şəraitinin məhsul keyfiyyətinə təsirindən, həm də dünyada və Azərbaycanda orqanik quşçuluğun vəziyyətindən danışılır.

Saxlanma şəraiti quş ətinin keyfiyyətinə necə təsir edir?

Quşların yaşadığı mühit — yəni havalandırma, temperatur, təmizlik, işıqlandırma və hərəkət imkanları — onların sağlamlığında və məhsul keyfiyyətində çox böyük rol oynayır.

Əgər quşlar sıx şəraitdə, havasız və çirkli yerdə saxlanırsa, bu zaman stress artır, xəstəliklər çoxalır və nəticədə həm ətin dadı, həm də tərkibi zəifləyir. Belə şəraitdə yetişdirilən quşlarda bakteriya və mikroblar, xüsusilə Salmonella və Campylobacter kimi təhlükəli orqanizmlər çoxala bilər.

Əksinə, təmiz və geniş şəraitdə, balanslı yemlərlə böyüyən quşların ətinin həm qida dəyəri, həm də keyfiyyəti daha yüksək olur. Belə ət daha yumşaq, dadlı və sağlam sayılır.

Dünyada orqanik (ekoloji təmiz) quş əti istehsalı

Son illərdə bir çox ölkələrdə insanlar daha təbii, kimyəvi maddəsiz və antibiotiksiz məhsullara üstünlük verirlər. Bu da orqanik quş əti bazarının sürətlə böyüməsinə səbəb olub.

Orqanik quşçuluqda quşlara təbii yemlər verilir, antibiotiklər və hormonlar istifadə edilmir, onlar açıq havada hərəkət edə bilirlər. Bu cür ət daha bahalı olsa da, sağlam və ekoloji baxımdan təmiz sayılır.

Avropa və Şimali Amerikada orqanik quşçuluq geniş yayılıb. Lakin bəzi ölkələrdə istehsal xərclərinin yüksək olması və qiymət fərqləri bu sahədə çətinliklər yaradır.

Azərbaycanda vəziyyət

Azərbaycanda quşçuluq sahəsi kənd təsərrüfatının mühüm hissəsidir. Hər il ölkədə on minlərlə ton quş əti və milyardlarla ədəd yumurta istehsal olunur. Bu, həm daxili tələbatın ödənməsində, həm də məşğulluğun təminində böyük rol oynayır.

Lakin orqanik quş əti istehsalı hələlik çox geniş yayılmayıb. Bunun əsas səbəbləri arasında yüksək xərclər, sertifikatlaşdırma sisteminin tam formalaşmaması və orqanik yemlərin azlığı göstərilir. Buna baxmayaraq, bazarda ekoloji təmiz məhsullara maraq artır və gələcəkdə bu istiqamətdə inkişaf üçün böyük potensial var.

Quşların sağlam və təmiz şəraitdə saxlanması ətin keyfiyyətinə, dadına və təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edir.

Orqanik quş əti istehsalı dünyada getdikcə daha çox yayılır, çünki insanlar təbii və təhlükəsiz qidaya üstünlük verirlər.

Azərbaycanda quşçuluq mühüm iqtisadi sahədir, lakin orqanik istehsal hələ inkişaf mərhələsindədir. Gələcəkdə bu istiqamətdə dövlət dəstəyi və maarifləndirmə tədbirləri vacibdir.

Qeyd edək ki, hazırda Azərbaycanda toyuq ətinin orta bazar qiymətləri belədir:

Bir qayda olaraq, “broylər” toyuq ətinin kiloqramı təxminən 7-9 AZN məbləğindədir.

Qablaşdırılmış və xüsusi markalı toyuq döş əti kimi məhsullarda qiymət təxminən 9-10 AZN/kq və ya daha çox ola bilər.

Kənd toyuğunun Azərbaycan bazarındakı qiymətləri belədir:

Bəzi elanlara görə “kənd toyuğu” adı ilə satışda olan məhsullar təxminən 13 AZN dən başlayır.

Digər elanlarda isə “kənd toyuğu” adı ilə məhsullar hətta 7 AZN civarında görünüb.

Lakin xəbər mənbələri bildirir ki, ucuz qiymətə “kənd toyuğu” adı altında olanların keyfiyyəti şübhə doğurur (məsələn, 1 kq-ya 3-3,5 AZN-ə təklif olunanlar) və istehlakçıya düzgün məlumat təqdim olunmaya bilər.

Ayşən Vəli