Ekspert: PISA nəticələri Azərbaycan təhsilində ciddi irəliləyişin göstəricisidir

Bakı, 9 sentyabr, AZƏRTAC

PISA 2025 tədqiqatının nəticələri Azərbaycan təhsilində son illərdə həyata keçirilən islahatların və əldə olunan irəliləyişlərin göstəricisidir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında təhsil üzrə ekspert Ramin Nurəliyev deyib. Ekspert bildirib ki, xüsusilə riyaziyyat və təbiət elmləri üzrə nəticələrin əvvəlki illərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşması diqqət çəkir. On beş yaşlı şagirdlərin riyaziyyat üzrə nəticələrinin yüksəlməsində bu fənnin ümumi təhsil sistemində xüsusi yer tutması, buraxılış imtahanlarında qiymətləndirilməsi və şagirdlərin riyazi bacarıqlara daha çox diqqət ayırması mühüm rol oynayır.

Ramin Nurəliyev bildirib ki, oxu savadlılığı üzrə nəticələr isə hələ də diqqət tələb edən istiqamətlərdən biridir: “Şagirdlərdə mütaliəyə marağın artırılması və oxu mədəniyyətinin formalaşdırılması ümumi təhsil sisteminin qarşısında duran əsas məsələlərdəndir. Oxu bacarığı üzrə nəticələrin daha yüksək olması üçün məktəblərdə şagirdlərin mütaliəyə marağının artırılması, oxu vərdişlərinin erkən yaşlardan formalaşdırılması vacibdir. Bu istiqamətdə atılan addımların nəticəsinin növbəti illərdə daha aydın görünəcəyini düşünürəm.

Müəllimlərin peşəkar inkişafı da PISA nəticələrinə birbaşa təsir edən amillərdən biridir. Müəllimlərin sertifikatlaşdırılması prosesi nəticəsində pedaqoji heyətin keyfiyyət göstəricilərinin yüksəlməsi gələcəkdə şagirdlərin beynəlxalq qiymətləndirmələrdəki nəticələrinə də müsbət təsir göstərə bilər. Yüksək nəticə göstərən şagirdlərin yetişdirilməsi üçün ilk növbədə yüksək peşəkarlığa malik müəllim kontingentinin formalaşdırılması vacibdir. Sertifikatlaşdırma bu baxımdan əhəmiyyətli mexanizmlərdən biridir. Müəllimlərin peşəkar səviyyəsi yüksəldikcə bunun şagirdlərin nəticələrində də öz əksini tapacağını gözləmək olar”.

Ekspert məktəbəqədər təhsilin də şagirdlərin sonrakı akademik göstəricilərində mühüm rol oynadığını qeyd edib. Bildirib ki, məktəbəqədər hazırlığın əhatə dairəsinin genişlənməsi uşaqların məktəbə adaptasiyasına və ilkin bacarıqlarının formalaşmasına müsbət təsir göstərir.

Azərbaycanın PISA-da iştirakının ölkənin təhsil sisteminin beynəlxalq səviyyədə qiymətləndirilməsi baxımından olduqca əhəmiyyətli olduğunu vurğulayan ekspert bildirib ki, son illərdə təhsil infrastrukturunun yenilənməsi, məktəblərin təmiri və bərpası, laboratoriyaların yaradılması, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi və təhsil xidmətlərinin elektronlaşdırılması sistemin inkişafına mühüm töhfə verib.

“Azərbaycan təhsilində son illərdə baş verən dəyişiklikləri yalnız PISA nəticələri ilə ölçmək düzgün olmazdı. Bununla belə, beynəlxalq qiymətləndirmənin nəticələri görülən işlərin müəyyən istiqamətlər üzrə nəticəsini görmək baxımından mühüm göstəricidir. Məktəblərin rəqəmsallaşdırılması, təhsil infrastrukturunun yenilənməsi və müasir tədris imkanlarının yaradılması ümumi inkişaf prosesinin mühüm hissəsidir.

Əldə olunan nəticələr Azərbaycan təhsilində inkişaf dinamikasının olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, oxu savadlılığı, yuxarı siniflərdə təhsilin məzmununun təkmilləşdirilməsi və şagirdlərin ali təhsilə hazırlığı kimi istiqamətlərdə əlavə addımların atılmasına ehtiyac var.

Yuxarı siniflərdə tədrisin şagirdlərin gələcək ali təhsil istiqamətləri ilə daha sıx əlaqələndirilməsi repetitorluqdan asılılığın azaldılmasına da kömək edə bilər. Ümumtəhsil məktəblərində təmayül siniflərinin inkişaf etdirilməsi bu baxımdan mühüm addımdır. Şagirdlərin maraq və bacarıqlarına uyğun istiqamətlər üzrə daha məqsədyönlü hazırlığının məktəbdə təşkil olunması həm təhsilin keyfiyyətinə, həm də əlavə hazırlığa olan ehtiyacın azalmasına təsir göstərə bilər”, – deyə ekspert əlavə edib.

Ekspert qeyd edib ki, PISA 2025 nəticələri Azərbaycan təhsilinin bütün problemlərinin həll olunduğu anlamına gəlmir. Bununla belə, göstəricilərdəki müsbət dinamika həyata keçirilən islahatların nəticələrinin tədricən formalaşdığını göstərir.

Müxbir-Nərmin Muradzadə