Icma.az
close
up
RU
Ekspert: Qlobal ticarətin təhlükəsizliyi və davamlılığı baxımından Orta dəhlizin əhəmiyyəti artır

Ekspert: Qlobal ticarətin təhlükəsizliyi və davamlılığı baxımından Orta dəhlizin əhəmiyyəti artır

Azertag saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Bakı, 15 aprel, AZƏRTAC

Yaxın Şərqdə baş verən münaqişələr, xüsusilə İran ətrafında hərbi qarşıdurmalar, qlobal ticarət və logistika sisteminə ciddi təsir göstərir. Bu kontekstdə Avrasiya məkanında alternativ nəqliyyat marşrutlarının əhəmiyyəti sürətlə artır. Belə marşrutlardan biri olan Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) artıq təkcə regional deyil, qlobal iqtisadi və geosiyasi sistemin əsas elementlərindən birinə çevrilib.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin aparıcı məsləhətçisi Vüsal Quliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, İran ətrafında yaranan müharibə şəraiti ənənəvi nəqliyyat xətlərinin təhlükəsizliyini sual altına alıb. Xüsusilə İran üzərindən keçən tranzit xətlər artan təhlükəsizlik riskləri, sığorta xərclərinin yüksəlməsi və logistika problemləri ilə üzləşir. Nəticədə yük daşımalarının bir hissəsi alternativ marşrutlara, o cümlədən Orta Dəhlizə yönəlir. Bu tendensiya Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.

V. Quliyev qeyd edib ki, İran ətrafında baş verən hərbi əməliyyatlar regionda hava və dəniz nəqliyyatına da təsir göstərir: “Körfəz bölgəsində təhlükəsizlik risklərinin artması, hava məkanlarının bağlanması və gəmiçilik marşrutlarının riskli olması nəticəsində şirkətlər daha təhlükəsiz alternativlər axtarır. Bu baxımdan, Orta Dəhliz həm coğrafi, həm də siyasi baxımdan daha stabil və etibarlı marşrut kimi ön plana çıxır.

Orta Dəhlizin əsas üstünlüyü onun Rusiya və İran kimi sanksiyalara məruz qalan və ya münaqişə zonasında yerləşən ölkələrdən yan keçməsidir. Bu, xüsusilə Qərb ölkələri və beynəlxalq yükdaşıma şirkətləri üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra Şimal marşrutuna alternativ kimi təqdim olunan Orta Dəhliz, indi İranla bağlı risklər fonunda daha da aktuallaşıb. Beləliklə, qlobal təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi prosesində bu marşrut mühüm rol oynayır. Statistik göstəricilər də bu fikri təsdiqləyir. Son illərdə Orta Dəhliz üzrə yük daşımalarının həcmi kəskin artıb, cəmi dörd il ərzində təxminən beş dəfədən çox artım müşahidə olunub. Bu artım yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi dəyişikliklərin nəticəsidir. Münaqişələr və sanksiyalar beynəlxalq ticarət axınlarını yenidən formalaşdırır və daha təhlükəsiz, sabit marşrutlara üstünlük verilməsinə səbəb olur”.

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycan bu prosesdə mərkəzi rol oynayan ölkələrdən biridir. “Coğrafi mövqeyi, inkişaf etmiş nəqliyyat infrastrukturu və aktiv xarici siyasəti sayəsində Azərbaycan Orta Dəhlizin əsas logistika qovşağına çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və digər layihələr ölkənin tranzit potensialını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bu isə Azərbaycanın həm iqtisadi gəlirlərini artırır, həm də onun geosiyasi əhəmiyyətini gücləndirir. Bununla yanaşı, Orta Dəhlizin artan əhəmiyyəti regional əməkdaşlığı da təşviq edir. Azərbaycan, Qazaxıstan, Gürcüstan və Türkiyə kimi regional ölkələr arasında koordinasiyanın güclənməsi bu marşrutun səmərəliliyini artırır. Eyni zamanda, Avropa İttifaqı və Çin kimi böyük aktorların da bu dəhlizə marağı artır, bu isə əlavə investisiya və texnoloji inkişaf imkanları yaradır. Nəticə etibarilə, Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda Orta Dəhliz artıq alternativ marşrut olmaqdan çıxaraq strateji zərurətə çevrilib. Qlobal ticarətin təhlükəsizliyi və davamlılığı baxımından bu dəhliz yaxın perspektivdə daha da əhəmiyyət qazanacaq. Azərbaycan isə bu prosesdə yalnız tranzit ölkə deyil, həm də regional logistika və geosiyasi mərkəz kimi öz mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək”, - deyə ekspert əlavə edib.

Müxbir - Günel Türksoy

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 15 Aprel 2026 12:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri