Icma.az
close
up
RU
Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 4 dekabr, Pərvanə Qafarova, AZƏRTAC

“Roblox” və “PUBG” kimi kütləvi onlayn oyunlar (MMO) uşaqlar üçün böyük maraq kəsb etsə də, əsas təhlükə bu platformaların özündən deyil, onların açıq ünsiyyət imkanlarından və məzmununa nəzarətsiz istifadəçi girişindən qaynaqlanır.

Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının İdarə Heyətinin sədri ekspert Elvin Abbasov deyib.

“Məsələn, “Roblox”un bəzi ölkələrdə, o cümlədən Rusiyada məhdudiyyətlərlə üzləşməsinin səbəbi uşaqların yaşa uyğun olmayan, qeyri-etik və ya təhlükəli mövzulu istifadəçi tərəfindən yaradılmış oyunlara (UGC) asanlıqla daxil olmasıdır. Həmçinin platformaların sərbəst çat funksiyaları vasitəsilə yad insanların (uşaqlara zərər yetirə biləcək şəxslər, şantajçılar) uşaqlarla əlaqə quraraq onları manipulyasiya etmək riski yüksəkdir. Bunun fonunda, “Mavi Balina” tipli “oyunlar” isə tamamilə fərqli və daha qorxulu bir təhdid növüdür. Bu, bir oyun yox, kiberşantaj və psixoloji manipulyasiya prosesidir. Qeyri-etik “kuratorlar” sosial mühəndislik vasitəsilə həssas uşaqları izləyir, onları təhdid və şantaj edərək özünə xəsarətə və sonda intihara sövq edirlər. Bu tip zərərli çağırışlar (“challenge”) uşağın məxfi məlumatlarını ələ keçirərək təzyiq vasitəsinə çevirir”, - deyə ekspert əlavə edib.

Elvin Abbasov vurğulayıb ki, uşaqları bu ikili təhlükədən qorumaq üçün texniki müdafiə və şəffaf ünsiyyət birgə tətbiq edilməlidir: “Təhlükəsizliyi təmin etmək üçün valideynlər “Parental Control” proqramlarından istifadə etməlidirlər. Bu proqramlar qismində “Google Family Link” (Android cihazlar üçün), “Apple Screen Time” (iOS cihazlar üçün) kimi əməliyyat sistemlərinin daxili həlləri və ya “Kaspersky Safe Kids”, “Qustodio”, “Net Nanny” kimi üçüncü tərəf proqram təminatları tövsiyə olunur. Bu proqramlar uşağın ekran vaxtını məhdudlaşdırmağa, yaşa uyğun olmayan məzmunu filtrləməyə və naməlum tətbiqlərin yüklənməsini bloklamağa kömək edir. Valideynlər bu proqramları uşaqdan gizlətməməli, əksinə, bunun onların təhlükəsizliyini qoruyan bir vasitə olduğunu izah etməklə aralarında etimad körpüsünü qorumalıdırlar. Ən əsası isə, uşağın davranışında yaranan istənilən qəfil psixoloji dəyişikliyi müşahidə etmək və dərhal müdaxilə etmək lazımdır”, - deyə ekspert əlavə edib.

Qeyd edək ki, “Roblox” ənənəvi mənada bir oyun deyil, öz arkada oyunlarınızı (arkada - qısa, lakin gərgin oyun ilə xarakterizə olunan kompüter oyunları janrıdır – red.), simulyatorlarınızı və RPG-lərinizi yarada və ya başqalarının oyunlarını oynaya biləcəyiniz platformadır. Dünyanın ən çox gəlir gətirən və hazırda 32 milyondan çox oyunçusu olan “PUBG Mobile” - “Battle Royale” əslində “Hər kəs, hər kəsə qarşı” deməkdir. “Aclıq oyunları” seriyasına da bənzədilən ümumi oyun ssenarisində 100 iştirakçı heç kəsin olmadığı böyük adaya çatanda təyyarədən tullanmalı və həyatda qalmaq üçün ərazidəki silah, qoruyucu və digər təchizat vasitələri sürətlə toplamalıdır. “PUBG” həyatda qalmaq mübarizəsi olduğu üçün əsas məqsəd matçın sonuna qədər sağ qalmaq üçün əlindən gələni etməkdir.

Son illər ərzində “Mavi Balina” oyunu bir çox ölkədə trend mövzusuna çevrilib. Oyunçulardan 50 gün ərzində 50 əmri yerinə yetirmələri tələb olunur. Başlanğıcda, “Gecənin ortasında oyan” və ya “Qorxu filminə baxın” kimi əmrlər zərərsiz görünür. Bununla belə, əmrlər getdikcə daha şiddətli və psixoloji məcburiyyətə çevrilir. Rusiyada yaranan oyun Ukrayna, Hindistan, ABŞ və Türkiyə də daxil olmaqla bir çox ölkədə gənclərin intiharı ilə əlaqələndirilir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri