Icma.az
close
up
RU
Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 4 dekabr, Pərvanə Qafarova, AZƏRTAC

“Roblox” və “PUBG” kimi kütləvi onlayn oyunlar (MMO) uşaqlar üçün böyük maraq kəsb etsə də, əsas təhlükə bu platformaların özündən deyil, onların açıq ünsiyyət imkanlarından və məzmununa nəzarətsiz istifadəçi girişindən qaynaqlanır.

Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının İdarə Heyətinin sədri ekspert Elvin Abbasov deyib.

“Məsələn, “Roblox”un bəzi ölkələrdə, o cümlədən Rusiyada məhdudiyyətlərlə üzləşməsinin səbəbi uşaqların yaşa uyğun olmayan, qeyri-etik və ya təhlükəli mövzulu istifadəçi tərəfindən yaradılmış oyunlara (UGC) asanlıqla daxil olmasıdır. Həmçinin platformaların sərbəst çat funksiyaları vasitəsilə yad insanların (uşaqlara zərər yetirə biləcək şəxslər, şantajçılar) uşaqlarla əlaqə quraraq onları manipulyasiya etmək riski yüksəkdir. Bunun fonunda, “Mavi Balina” tipli “oyunlar” isə tamamilə fərqli və daha qorxulu bir təhdid növüdür. Bu, bir oyun yox, kiberşantaj və psixoloji manipulyasiya prosesidir. Qeyri-etik “kuratorlar” sosial mühəndislik vasitəsilə həssas uşaqları izləyir, onları təhdid və şantaj edərək özünə xəsarətə və sonda intihara sövq edirlər. Bu tip zərərli çağırışlar (“challenge”) uşağın məxfi məlumatlarını ələ keçirərək təzyiq vasitəsinə çevirir”, - deyə ekspert əlavə edib.

Elvin Abbasov vurğulayıb ki, uşaqları bu ikili təhlükədən qorumaq üçün texniki müdafiə və şəffaf ünsiyyət birgə tətbiq edilməlidir: “Təhlükəsizliyi təmin etmək üçün valideynlər “Parental Control” proqramlarından istifadə etməlidirlər. Bu proqramlar qismində “Google Family Link” (Android cihazlar üçün), “Apple Screen Time” (iOS cihazlar üçün) kimi əməliyyat sistemlərinin daxili həlləri və ya “Kaspersky Safe Kids”, “Qustodio”, “Net Nanny” kimi üçüncü tərəf proqram təminatları tövsiyə olunur. Bu proqramlar uşağın ekran vaxtını məhdudlaşdırmağa, yaşa uyğun olmayan məzmunu filtrləməyə və naməlum tətbiqlərin yüklənməsini bloklamağa kömək edir. Valideynlər bu proqramları uşaqdan gizlətməməli, əksinə, bunun onların təhlükəsizliyini qoruyan bir vasitə olduğunu izah etməklə aralarında etimad körpüsünü qorumalıdırlar. Ən əsası isə, uşağın davranışında yaranan istənilən qəfil psixoloji dəyişikliyi müşahidə etmək və dərhal müdaxilə etmək lazımdır”, - deyə ekspert əlavə edib.

Qeyd edək ki, “Roblox” ənənəvi mənada bir oyun deyil, öz arkada oyunlarınızı (arkada - qısa, lakin gərgin oyun ilə xarakterizə olunan kompüter oyunları janrıdır – red.), simulyatorlarınızı və RPG-lərinizi yarada və ya başqalarının oyunlarını oynaya biləcəyiniz platformadır. Dünyanın ən çox gəlir gətirən və hazırda 32 milyondan çox oyunçusu olan “PUBG Mobile” - “Battle Royale” əslində “Hər kəs, hər kəsə qarşı” deməkdir. “Aclıq oyunları” seriyasına da bənzədilən ümumi oyun ssenarisində 100 iştirakçı heç kəsin olmadığı böyük adaya çatanda təyyarədən tullanmalı və həyatda qalmaq üçün ərazidəki silah, qoruyucu və digər təchizat vasitələri sürətlə toplamalıdır. “PUBG” həyatda qalmaq mübarizəsi olduğu üçün əsas məqsəd matçın sonuna qədər sağ qalmaq üçün əlindən gələni etməkdir.

Son illər ərzində “Mavi Balina” oyunu bir çox ölkədə trend mövzusuna çevrilib. Oyunçulardan 50 gün ərzində 50 əmri yerinə yetirmələri tələb olunur. Başlanğıcda, “Gecənin ortasında oyan” və ya “Qorxu filminə baxın” kimi əmrlər zərərsiz görünür. Bununla belə, əmrlər getdikcə daha şiddətli və psixoloji məcburiyyətə çevrilir. Rusiyada yaranan oyun Ukrayna, Hindistan, ABŞ və Türkiyə də daxil olmaqla bir çox ölkədə gənclərin intiharı ilə əlaqələndirilir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri