Icma.az
close
up
RU
Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Ekspert: “Roblox” və “Mavi Balina” kimi oyunlarda real təhlükə var AÇIQLAMA

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 4 dekabr, Pərvanə Qafarova, AZƏRTAC

“Roblox” və “PUBG” kimi kütləvi onlayn oyunlar (MMO) uşaqlar üçün böyük maraq kəsb etsə də, əsas təhlükə bu platformaların özündən deyil, onların açıq ünsiyyət imkanlarından və məzmununa nəzarətsiz istifadəçi girişindən qaynaqlanır.

Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının İdarə Heyətinin sədri ekspert Elvin Abbasov deyib.

“Məsələn, “Roblox”un bəzi ölkələrdə, o cümlədən Rusiyada məhdudiyyətlərlə üzləşməsinin səbəbi uşaqların yaşa uyğun olmayan, qeyri-etik və ya təhlükəli mövzulu istifadəçi tərəfindən yaradılmış oyunlara (UGC) asanlıqla daxil olmasıdır. Həmçinin platformaların sərbəst çat funksiyaları vasitəsilə yad insanların (uşaqlara zərər yetirə biləcək şəxslər, şantajçılar) uşaqlarla əlaqə quraraq onları manipulyasiya etmək riski yüksəkdir. Bunun fonunda, “Mavi Balina” tipli “oyunlar” isə tamamilə fərqli və daha qorxulu bir təhdid növüdür. Bu, bir oyun yox, kiberşantaj və psixoloji manipulyasiya prosesidir. Qeyri-etik “kuratorlar” sosial mühəndislik vasitəsilə həssas uşaqları izləyir, onları təhdid və şantaj edərək özünə xəsarətə və sonda intihara sövq edirlər. Bu tip zərərli çağırışlar (“challenge”) uşağın məxfi məlumatlarını ələ keçirərək təzyiq vasitəsinə çevirir”, - deyə ekspert əlavə edib.

Elvin Abbasov vurğulayıb ki, uşaqları bu ikili təhlükədən qorumaq üçün texniki müdafiə və şəffaf ünsiyyət birgə tətbiq edilməlidir: “Təhlükəsizliyi təmin etmək üçün valideynlər “Parental Control” proqramlarından istifadə etməlidirlər. Bu proqramlar qismində “Google Family Link” (Android cihazlar üçün), “Apple Screen Time” (iOS cihazlar üçün) kimi əməliyyat sistemlərinin daxili həlləri və ya “Kaspersky Safe Kids”, “Qustodio”, “Net Nanny” kimi üçüncü tərəf proqram təminatları tövsiyə olunur. Bu proqramlar uşağın ekran vaxtını məhdudlaşdırmağa, yaşa uyğun olmayan məzmunu filtrləməyə və naməlum tətbiqlərin yüklənməsini bloklamağa kömək edir. Valideynlər bu proqramları uşaqdan gizlətməməli, əksinə, bunun onların təhlükəsizliyini qoruyan bir vasitə olduğunu izah etməklə aralarında etimad körpüsünü qorumalıdırlar. Ən əsası isə, uşağın davranışında yaranan istənilən qəfil psixoloji dəyişikliyi müşahidə etmək və dərhal müdaxilə etmək lazımdır”, - deyə ekspert əlavə edib.

Qeyd edək ki, “Roblox” ənənəvi mənada bir oyun deyil, öz arkada oyunlarınızı (arkada - qısa, lakin gərgin oyun ilə xarakterizə olunan kompüter oyunları janrıdır – red.), simulyatorlarınızı və RPG-lərinizi yarada və ya başqalarının oyunlarını oynaya biləcəyiniz platformadır. Dünyanın ən çox gəlir gətirən və hazırda 32 milyondan çox oyunçusu olan “PUBG Mobile” - “Battle Royale” əslində “Hər kəs, hər kəsə qarşı” deməkdir. “Aclıq oyunları” seriyasına da bənzədilən ümumi oyun ssenarisində 100 iştirakçı heç kəsin olmadığı böyük adaya çatanda təyyarədən tullanmalı və həyatda qalmaq üçün ərazidəki silah, qoruyucu və digər təchizat vasitələri sürətlə toplamalıdır. “PUBG” həyatda qalmaq mübarizəsi olduğu üçün əsas məqsəd matçın sonuna qədər sağ qalmaq üçün əlindən gələni etməkdir.

Son illər ərzində “Mavi Balina” oyunu bir çox ölkədə trend mövzusuna çevrilib. Oyunçulardan 50 gün ərzində 50 əmri yerinə yetirmələri tələb olunur. Başlanğıcda, “Gecənin ortasında oyan” və ya “Qorxu filminə baxın” kimi əmrlər zərərsiz görünür. Bununla belə, əmrlər getdikcə daha şiddətli və psixoloji məcburiyyətə çevrilir. Rusiyada yaranan oyun Ukrayna, Hindistan, ABŞ və Türkiyə də daxil olmaqla bir çox ölkədə gənclərin intiharı ilə əlaqələndirilir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri