Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Elnur Mustafayev: Alban irsinin təhrif edilməsinə cəhdlər daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxır

Elnur Mustafayev: Alban irsinin təhrif edilməsinə cəhdlər daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxır

Azertag saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bakı, 20 sentyabr, AZƏRTAC

İşğal dövründə Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni irsinə qarşı törədilmiş cinayətlər sırasında tarixi abidələrin dağıdılması, dəyişdirilməsi və onların tarixi mahiyyətinin təhrif edilməsi xüsusi yer tutur.

Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında AMEA-nın akademik Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun direktor müavini, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Mustafayev söyləyib. O bildirib ki, Azərbaycan xalqının yaratdığı mədəni irs müxtəlif tarixi dövrləri əhatə edir və bu coğrafiyada zərdüştilik, xristianlıq və İslam dini ilə bağlı zəngin maddi-mədəni irs nümunələri mövcuddur.

Alim Azərbaycan tarixində Albaniya dövlətinin və onun irsinin mühüm yer tutduğunu qeyd edib. O, məşhur tarixçi-alim Yevgeni Krupnovun Qafqaz Albaniyasının tarixinin öyrənilməsində azərbaycanlı alimlərin xüsusi roluna dair fikirlərini xatırladıb.

E.Mustafayev qeyd edib ki, Azərbaycanın xüsusilə qərb bölgələri alban maddi-mədəni irsinə aid müxtəlif abidələrlə zəngindir. Xristianlığın qəbulundan sonra bu ərazilərdə monastır, kilsə və digər dini təyinatlı memarlıq nümunələri yaradılıb.

Alim deyib ki, işğal dövründə yüzlərlə alban maddi-mədəni irs nümunəsi zərər görüb. Bəzi abidələrdə dəyişikliklər aparılıb, tarixi yazılar və memarlıq elementləri zədələnib, bir sıra abidələrin tarixi-mədəni xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsinə cəhdlər göstərilib.

Müsahibimiz alban irsinin mənimsənilməsi və təhrif edilməsi cəhdlərinin daha əvvəlki dövrlərə də gedib çıxdığını bildirib. O, 1836-cı ildə Alban Apostol Kilsəsinin ləğvi ilə bağlı qərardan sonra alban dini-mədəni irsinin erməniləşdirilməsinə yönəlmiş proseslərin başladığını söyləyib.

Alim Kəlbəcər rayonunda yerləşən Gəncəsər və Xudavəng monastırlarını nümunə göstərərək, işğal dövründə bu abidələrdə aparılmış dəyişikliklərin onların memarlıq və tarixi xüsusiyyətlərinə təsir etdiyini deyib. O qeyd edib ki, həmin abidələrdə qədim yazıların silinməsi və ya örtülməsi, müxtəlif yeni yazı və memarlıq elementlərinin əlavə edilməsi kimi hallar müşahidə olunub.

“Tarixi abidələrin dəyişdirilməsi və onların mədəni-tarixi xüsusiyyətlərinin təhrif edilməsi yalnız milli irs baxımından deyil, beynəlxalq hüquq baxımından da əhəmiyyət daşıyan məsələdir.

1954-cü il Haaqa Konvensiyası və onun 1999-cu il İkinci Protokolu silahlı münaqişə və işğal şəraitində mədəni sərvətlərin qorunmasına dair beynəlxalq hüquqi çərçivə müəyyənləşdirir. UNESCO-nun məlumatına görə, İkinci Protokol işğal olunmuş ərazilərdə mədəni sərvətlərin qanunsuz ixracının və mədəni, tarixi və elmi sübutları gizlətmək və ya məhv etmək məqsədi daşıyan dəyişikliklərin qarşısının alınmasını nəzərdə tutur”, - deyə alim bildirib. O vurğulayıb ki, Azərbaycan ərazisində mövcud olan alban mədəni irsinin qorunması, tədqiqi və beynəlxalq elmi ictimaiyyətə çatdırılması mühüm elmi və mədəni vəzifələrdəndir.

“Qarabağda işğal dövründə mədəni irsə vurulmuş zərər təkcə Azərbaycan üçün deyil, ümumbəşəri mədəni irsin qorunması baxımından da əhəmiyyətli məsələdir. UNESCO da mədəni irsə dəyən zərərin bəşəriyyətin ümumi mədəni irsinə təsir etdiyini vurğulayır”, - deyə E.Mustafayev fikrini yekunlaşdırıb.

Müxbir - Tünzalə Arazlı

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:141
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 20 Sentyabr 2026 11:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri