Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Elnur Mustafayev: Alban irsinin təhrif edilməsinə cəhdlər daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxır

Elnur Mustafayev: Alban irsinin təhrif edilməsinə cəhdlər daha əvvəlki dövrlərə gedib çıxır

Azertag saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bakı, 20 sentyabr, AZƏRTAC

İşğal dövründə Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni irsinə qarşı törədilmiş cinayətlər sırasında tarixi abidələrin dağıdılması, dəyişdirilməsi və onların tarixi mahiyyətinin təhrif edilməsi xüsusi yer tutur.

Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında AMEA-nın akademik Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun direktor müavini, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Mustafayev söyləyib. O bildirib ki, Azərbaycan xalqının yaratdığı mədəni irs müxtəlif tarixi dövrləri əhatə edir və bu coğrafiyada zərdüştilik, xristianlıq və İslam dini ilə bağlı zəngin maddi-mədəni irs nümunələri mövcuddur.

Alim Azərbaycan tarixində Albaniya dövlətinin və onun irsinin mühüm yer tutduğunu qeyd edib. O, məşhur tarixçi-alim Yevgeni Krupnovun Qafqaz Albaniyasının tarixinin öyrənilməsində azərbaycanlı alimlərin xüsusi roluna dair fikirlərini xatırladıb.

E.Mustafayev qeyd edib ki, Azərbaycanın xüsusilə qərb bölgələri alban maddi-mədəni irsinə aid müxtəlif abidələrlə zəngindir. Xristianlığın qəbulundan sonra bu ərazilərdə monastır, kilsə və digər dini təyinatlı memarlıq nümunələri yaradılıb.

Alim deyib ki, işğal dövründə yüzlərlə alban maddi-mədəni irs nümunəsi zərər görüb. Bəzi abidələrdə dəyişikliklər aparılıb, tarixi yazılar və memarlıq elementləri zədələnib, bir sıra abidələrin tarixi-mədəni xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsinə cəhdlər göstərilib.

Müsahibimiz alban irsinin mənimsənilməsi və təhrif edilməsi cəhdlərinin daha əvvəlki dövrlərə də gedib çıxdığını bildirib. O, 1836-cı ildə Alban Apostol Kilsəsinin ləğvi ilə bağlı qərardan sonra alban dini-mədəni irsinin erməniləşdirilməsinə yönəlmiş proseslərin başladığını söyləyib.

Alim Kəlbəcər rayonunda yerləşən Gəncəsər və Xudavəng monastırlarını nümunə göstərərək, işğal dövründə bu abidələrdə aparılmış dəyişikliklərin onların memarlıq və tarixi xüsusiyyətlərinə təsir etdiyini deyib. O qeyd edib ki, həmin abidələrdə qədim yazıların silinməsi və ya örtülməsi, müxtəlif yeni yazı və memarlıq elementlərinin əlavə edilməsi kimi hallar müşahidə olunub.

“Tarixi abidələrin dəyişdirilməsi və onların mədəni-tarixi xüsusiyyətlərinin təhrif edilməsi yalnız milli irs baxımından deyil, beynəlxalq hüquq baxımından da əhəmiyyət daşıyan məsələdir.

1954-cü il Haaqa Konvensiyası və onun 1999-cu il İkinci Protokolu silahlı münaqişə və işğal şəraitində mədəni sərvətlərin qorunmasına dair beynəlxalq hüquqi çərçivə müəyyənləşdirir. UNESCO-nun məlumatına görə, İkinci Protokol işğal olunmuş ərazilərdə mədəni sərvətlərin qanunsuz ixracının və mədəni, tarixi və elmi sübutları gizlətmək və ya məhv etmək məqsədi daşıyan dəyişikliklərin qarşısının alınmasını nəzərdə tutur”, - deyə alim bildirib. O vurğulayıb ki, Azərbaycan ərazisində mövcud olan alban mədəni irsinin qorunması, tədqiqi və beynəlxalq elmi ictimaiyyətə çatdırılması mühüm elmi və mədəni vəzifələrdəndir.

“Qarabağda işğal dövründə mədəni irsə vurulmuş zərər təkcə Azərbaycan üçün deyil, ümumbəşəri mədəni irsin qorunması baxımından da əhəmiyyətli məsələdir. UNESCO da mədəni irsə dəyən zərərin bəşəriyyətin ümumi mədəni irsinə təsir etdiyini vurğulayır”, - deyə E.Mustafayev fikrini yekunlaşdırıb.

Müxbir - Tünzalə Arazlı

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 20 Sentyabr 2026 11:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see271

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see269

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see260

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see259

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see253

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see249

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see244

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see240

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see226

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see217

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see215

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see205

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see203

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see203

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see200

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see199

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see196

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see194

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see188

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri