Ən ölümcül xərçəngin üstünə “qılınc”la gedəcəklər

Beynəlxalq tədqiqat qrupunun üzvü olan Saratov Dövlət Universitetinin alimləri beyin xərçənginin ən aqressiv formasının infraqırmızı lazerlə müalicəsini təklif ediblər.

İmplantasiya olunmuş şişləri olan eksperimental heyvanların sağ qalma nisbəti “lazer qılıncı” adlandırılan bu müalicədən sonra 34 faizdən 64 faizə yüksəlib.

Turkustan.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “The European Physical Journal Special Topics” jurnalında dərc edilib.

Beynin qlioblastoması mərkəzi sinir sisteminin ən çox diaqnoz qoyulan bədxassəli şişidir. Standart müalicə üsulları, yəni cərrahi yolla çıxarılma, ardınca şüa və ya kimyaterapiya həmişə təsirli olmur, ciddi yan təsirlərə malikdir, buna görə də dünya miqyasında yeni yanaşmalar axtarılır.

N.G. Çernışevski adına Saratov Milli Tədqiqat Dövlət Universitetinin tədqiqatçıları Rusiya və İrandan olan həmkarları ilə birlikdə şiş hüceyrələrini 1267 nanometr dalğa uzunluğunda infraqırmızı lazerlə “vurublar”.

Şüalanma oksigen molekullarını proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümünə (apoptoz) səbəb olan yüksək reaktiv tək formaya çevirir. Lazer eyni zamanda autofagiyanı yatırır ki, bu da tez-tez şişlərin terapiyadan sağ çıxmamasına kömək edir. Fotodinamik terapiyadan fərqli olaraq, yeni metod fotosensibilizatorların tətbiqini tələb etmir və invaziv deyil.

"Əvvəlcə hüceyrə, sonra isə heyvan modellərində təsir gücünü və müddətini tənzimlədik. Tam müalicə əldə edilməyib, lakin qlioblastoma üçün şişin böyüməsinin yavaşlaması belə uğurludur, çünki bu, sağ qalmanın artması ilə birbaşa əlaqəlidir", - deyə Saratov Dövlət Universitetinin Ortaq İstifadə Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Şirokov bildirib.

Alimin sözlərinə görə, lazerlər əvvəllər onkologiyada əsasən fotodinamik terapiyanın bir hissəsi kimi istifadə olunub: xəstələrə şişdə toplanan fotosensibilizatorlar vurulub, sonra isə onlar lazerlə "yandırılıb".

"Bu, sağlam toxuma üçün riskləri, yan təsirləri və əks göstərişləri olan kifayət qədər sərt bir üsuldur. Bizim yanaşmamız qeyri-invazivdir. Biz xərçəng hüceyrələrinin daxili ölüm proqramlarını sıfırlayaraq hüceyrə mexanizmlərinə birbaşa təsir göstəririk. Bu, əlavə müalicə kimi istifadə edilə bilən daha yumşaq bir müalicədir", - deyə tədqiqatçı vurğulayıb.

Hazırda heyvanlar üzərində təcrübələr aparılır. Gələcəkdə alimlər metodun insanlarda effektivliyini qiymətləndirmək üçün klinikayaqədər və klinik tədqiqatlar aparmağı planlaşdırırlar. /Cebheinfo.az/