Enerji təhlükəsizliyi dialoqdan başlayır ŞƏRH

“Enerji təhlükəsizliyi hər bir ölkənin milli təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsidir.” – Prezident İlham Əliyevin Bakı şəhərində keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasındakı çıxışında səsləndirdiyi bu fikir əslində toplantının mahiyyətini açıq şəkildə ifadə edir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji məsələsi artıq sırf iqtisadi kateqoriya deyil; bu, geosiyasi sabitliyin, regional əməkdaşlığın və qlobal təhlükəsizliyin əsas sütunlarından birinə çevrilib.

Son illərdə dünya enerji bazarında müşahidə olunan dalğalanmalar, təchizat marşrutlarının siyasi risklərə məruz qalması və artan tələbat göstərdi ki, ayrı-ayrı dövlətlərin təkbaşına hərəkəti yetərli deyil. Enerji təhlükəsizliyi qarşılıqlı etimad, davamlı məsləhətləşmə və koordinasiya tələb edir. Bakıdakı görüş məhz bu reallığın praktik təsdiqi kimi çıxış etdi.

Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi vurğuladı ki, uzunmüddətli əməkdaşlıq və müqavilə öhdəliklərinə sadiqlik enerji layihələrinin dayanıqlığını təmin edən əsas amildir. Bu yanaşma göstərir ki, enerji siyasəti yalnız infrastruktur qurmaqdan ibarət deyil; burada siyasi iradə, tərəfdaşlıq mədəniyyəti və strateji baxış əsas rol oynayır. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin uğurla reallaşması da məhz çoxtərəfli əməkdaşlığın nəticəsidir.

Toplantı çərçivəsində müzakirə edilən məsələlər – təchizatın şaxələndirilməsi, yeni bazarların açılması, infrastrukturun genişləndirilməsi və yaşıl enerji gündəliyi – bir daha göstərdi ki, enerji təhlükəsizliyi dinamik anlayışdır. O, dəyişən geosiyasi və iqtisadi şəraitə uyğun olaraq daim yenilənən yanaşma tələb edir. Bu baxımdan Məşvərət Şurası formatı fikir mübadiləsi və ortaq qərarların formalaşdırılması üçün səmərəli mexanizm kimi çıxış edir.

Xüsusilə diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, müzakirələr təkcə mövcud qaz marşrutlarının sabit fəaliyyətinə deyil, həm də gələcək enerji keçidinə yönəlmişdi. Bu isə onu göstərir ki, tərəfdaş ölkələr enerji təhlükəsizliyinə strateji və uzunmüddətli prizmadan yanaşırlar. Enerji keçidi və yaşıl gündəlik məsələlərinin gündəmdə olması əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

Bugünkü reallıqda daha aydın anlayırıq ki, enerji təhlükəsizliyi üzrə çağırışlar qarşısında ən effektiv vasitə məhz birgə toplaşmaq, açıq dialoq aparmaq və ortaq mövqe formalaşdırmaqdır. Bakı görüşü nümayiş etdirdi ki, siyasi iradə və çoxtərəfli əməkdaşlıq olduğu təqdirdə, ən mürəkkəb enerji məsələləri belə danışıqlar yolu ilə həllini tapa bilər.

Beləliklə, nazirlərin 4-cü iclası təkcə növbəti işçi görüş deyil, enerji təhlükəsizliyinə kollektiv məsuliyyət yanaşmasının ifadəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Müasir dövrdə dialoq alternativ deyil – zərurətdir. Enerji sahəsində sabit və proqnozlaşdırıla bilən gələcək isə məhz bu cür platformalarda formalaşır.

Lalə Mədətova

YAP Kəngərli rayon təşkilatının məsləhətçisi