Enerji təhlükəsizliyi çağırışlarına kollektiv cavab ŞƏRH

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Bakı şəhərində keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclasındakı çıxışı bir daha göstərdi ki, müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi məsələləri təkcə milli deyil, transmilli xarakter daşıyır. Qlobal enerji bazarında artan qeyri-müəyyənlik, geosiyasi gərginliklər və təchizat zəncirlərində yaranan risklər fonunda dövlətlərin bir masa arxasında toplaşaraq ortaq həll yolları axtarması artıq zərurətə çevrilib.

Son illərin təcrübəsi sübut edir ki, enerji təhlükəsizliyi yalnız resurs bolluğu ilə təmin olunmur. Əsas amillərdən biri də etibarlı tərəfdaşlıq, davamlı dialoq və qarşılıqlı etimaddır. Məhz bu baxımdan Məşvərət Şurası kimi platformalar enerji siyasətinin koordinasiyası, uzunmüddətli planlaşdırma və risklərin qabaqlanması üçün mühüm mexanizm rolunu oynayır. Bakı toplantısı bu əməkdaşlıq modelinin praktik nəticələr verdiyini bir daha nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyev çıxışında enerji layihələrinin uğurunun arxasında siyasi iradə və çoxtərəfli əməkdaşlığın dayandığını vurğuladı. Cənub Qaz Dəhlizi kimi mürəkkəb və geniş coğrafiyanı əhatə edən infrastruktur layihəsinin reallaşması məhz tərəfdaş ölkələrin vahid mövqeyi və davamlı məsləhətləşmələri sayəsində mümkün olub. Bu fakt özü göstərir ki, dialoq alternativsizdir.

Enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin müzakirə yolu ilə həlli həm də qarşılıqlı asılılıq mühitində sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Enerji təchizatçısı, tranzit ölkə və istehlakçı dövlətlər arasında balansın saxlanılması yalnız açıq müzakirə və razılaşdırılmış qərarlar vasitəsilə mümkündür. Əks halda, birtərəfli yanaşmalar və koordinasiyasız addımlar regional və qlobal miqyasda yeni risklər yarada bilər.

Toplantıda yaşıl gündəlik məsələlərinin də müzakirə olunması göstərdi ki, əməkdaşlıq artıq təkcə qaz təchizatı ilə məhdudlaşmır. Enerji keçidi, bərpaolunan mənbələrin inteqrasiyası və infrastrukturun modernləşdirilməsi kimi məsələlər də ortaq baxış və koordinasiya tələb edir. Bu isə platformanın strateji əhatə dairəsinin genişləndiyini göstərir.

Bu gün daha aydın şəkildə anlayırıq ki, enerji təhlükəsizliyi üzrə çağırışlar fərdi deyil, kollektiv yanaşma tələb edir. Birgə toplaşmaq, fikir mübadiləsi aparmaq və kompromis əsaslı qərarlar qəbul etmək həm iqtisadi sabitlik, həm də siyasi təhlükəsizlik üçün vacib şərtdir. Bakı görüşü bir daha sübut etdi ki, dialoq və əməkdaşlıq regional enerji arxitekturasının əsas dayağıdır.

Nəticə etibarilə, nazirlərin 4-cü iclası yalnız növbəti diplomatik tədbir deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinə kollektiv məsuliyyət yanaşmasının təzahürü kimi qiymətləndirilməlidir. Müasir çağırışlar fonunda bu cür platformaların əhəmiyyəti daha da artır və enerji sahəsində dayanıqlı gələcəyin təmin olunmasında həlledici rol oynayır.

Mələk Rzayeva

YAP Kəngərli rayon təşkilatının məsləhətçisi