Əsas fənn riyaziyyat olan ixtisas qrupları ilə bağlı VACİB MƏQAM Özəl AÇIQLAMA

Müasir dövrdə ali təhsil müəssisələrinə qəbul prosesində riyaziyyat fənni əsas rol oynayan və böyük əhəmiyyət kəsb edən fənlərdən biridir. Xüsusilə I və II ixtisas qruplarında riyaziyyat həm bal baxımından yüksək paya malikdir, həm də abituriyentin analitik və məntiqi düşünmə qabiliyyətini yoxlayan əsas alət sayılır. Buna baxmayaraq, son illərin müşahidələri göstərir ki, şagirdlər və abituriyentlər riyaziyyat imtahanlarında ciddi çətinliklərlə üzləşirlər.

Bəs buna əsas səbəb nədir?

Təhsil məsələləri üzrə ekspert Elçin Əfəndi “Yeni Sabah”a açıqlamasında sözügedən məsələyə aydınlıq gətirib:

“Riyaziyyat fənni ali təhsil müəssisələrinə qəbul zamanı əsasən I və II ixtisas qruplarında üstünlük təşkil edir. Bu ixtisas qruplarına daxil olan abituriyentlər üçün riyaziyyat əsas aparıcı fənlərdən biri sayılır. Bu isə həmin qruplar üzrə qəbul zamanı riyaziyyatın verdiyi balın yüksək olması ilə bağlıdır. Belə ki, digər fənlər adətən abituriyentə maksimum 100-150 bal qazandırdığı halda, riyaziyyat iki ayrı mərhələdə – buraxılış və qəbul imtahanlarında yoxlanıldığı üçün ümumilikdə 250 bala qədər nəticə qazandırır. Bu səbəbdən I və II qrup üzrə hazırlaşan abituriyentlər riyaziyyat fənninə daha çox önəm verməli, bu istiqamətdə hazırlıqlarını ciddi şəkildə aparmalıdırlar”.

Ekspert bildirib ki, ümumiyyətlə, ölkəmizdə riyaziyyatla bağlı müəyyən problemlər müşahidə olunmaqdadır:

“Bu problemlərin əsas səbəblərindən biri tədrisdə əzbərçiliyin üstünlük təşkil etməsidir. Şagirdlər mövzunu dərk etmək və analiz etmək əvəzinə, yalnız cavabları və ya həll üsullarını yadda saxlamağa çalışırlar. Bu yanaşma isə onların analitik düşünmə qabiliyyətini inkişaf etdirmir. Analitik düşünmə, məntiqi əlaqə qurma, problemlərə yaradıcı yanaşma və düzgün qərarvermə bacarıqları riyaziyyatın əsas hədəflərindən biridir. Təəssüf ki, test üsulu ilə imtahanların keçirilməsi bu əzbərçiliyin daha da dərinləşməsinə zəmin yaradır. Bu sistem şagirdləri nəticə yönümlü hazırlaşdırır və prosesi deyil, yalnız nəticəni önə çəkir.

Nəticədə, şagirdlərin çoxu riyaziyyatı qavramaqda çətinlik çəkir. Dərk etmədən, əsasları öyrənmədən yalnız formal həll yollarını əzbərləməyə üstünlük verirlər. Bu da onların riyaziyyatdan uzaqlaşmasına, özlərini humanitar sahələrdə sınamağa yönəlmələrinə səbəb olur. Beləliklə, hər il humanitar yönümlü ixtisas qruplarına (III və IV qruplar) müraciət edənlərin sayı texniki sahələrlə (I və II qruplar) müqayisədə daha çox olur. Statistika göstərir ki, hər il təxminən 53-54 min nəfər humanitar qruplara müraciət edir, halbuki texniki sahələrə maraq göstərənlərin sayı 35-37 min civarında qalır.

Bu tendensiya ölkənin texnoloji və elmi inkişafı baxımından narahatedicidir. Cəmiyyətin inkişafı üçün təbiət elmləri, mühəndislik və texnologiya sahələrində yetişmiş kadrların sayı artmalıdır. Bunun üçün isə orta məktəb səviyyəsində riyaziyyatın tədris metodikası yenilənməli, əzbərçilikdən uzaq, şagirdin düşünmə bacarığını inkişaf etdirən yanaşmalar tətbiq olunmalıdır. Riyaziyyat yalnız qəbul imtahanı üçün deyil, həm də həyatda qarşılaşacağımız problemlərin analitik şəkildə həll edilməsi üçün əsas bir alətdir. Bu reallıq həm şagirdlər, həm valideynlər, həm də təhsil sistemində çalışan mütəxəssislər tərəfindən qəbul edilməli, bu istiqamətdə ardıcıl addımlar atılmalıdır”.

Aytac Əliyeva