Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ətirli ölüm: Elektron siqaretlər narkotikə aparan körpüdü

Ətirli ölüm: Elektron siqaretlər narkotikə aparan körpüdü

Sherg.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Ağ ciyərləri məhv edir, siqaretdən daha təhlükəlidir

Avstraliyada aparılan tədqiqatlara görə, elektron siqaret (vape) istifadə edən yeniyetmələrin sayı narahatedici səviyyəyə çatıb. Sosial media trendləri və dost təzyiq və təşviqi bu vərdişin yayılması və möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. "Şərq" xəbər verir ki, Vape istifadə edən dostlara sahib gənclərin bu vərdişə başlama riski 15 dəfə çoxdur. Valideynlərin bu verdişə mənfi mövqeyi gənclərdə istifadə ehtimalını təxminən 70 faiz azaldır. 

Yeniyetmələrin əksəriyyəti nə istifadə etdiklərini bilmir – bu nisbət 2021-də 1.8 faiz ikən, 2023-də 4.7 faizə yüksəlib. Vaping vasitəsilə THC, CBD və sintetik maddələrin istifadəsi də artıb. Hətta 12 yaşdan kiçik uşaqlarda belə hallara rast gəlinir. Təhlükələri bunlardır: Ağciyər zədələnməsi, ürək-damar xəstəlikləri, toksik kimyəvi maddələrə məruz qalmaq. Yeniyetmələr asılılıq və uzunmüddətli sağlamlıq risklərinə daha həssasdır. Tədqiqatçılar bu maddələrin ölümlə nəticələnə biləcəyini bildirir. Mütəxəssislər çağırış edir: Sosial mediada bu vərdişi “sağlam” və “dəbli” göstərən məzmunlar sərt nəzarətə alınmalıdır. Maarifləndirici kampaniyalar zəruridir.

Elektron siqaretlərdən istifadə edənlərin artdığını görmək üçün xüsusi tədqiqata nə dərəcədə ehtiyac var, deyə bilmərik, amma Bakı küçələrində, xüsusən də mərkəzi hissələrdə kiçik bir gəzinti və müşahidə yetərlidir. Nəinki gənc oğlanların, hətta yeniyetmə qızların da elektron siqaret tüstülətdiyini görürük. Elektron siqaretlər gənclərin dəb atributuna çevrilib. Elektron siqaretlərin geniş yayılmasının səbəbi isə yanlış bir fikrin - elektron siqaretlərin guya ziyansız olması, tütün tüstüsü, nikotinin birbaşa ağ ciyərlərə daxil olmaması barədə yayılan məlumatlardır. Lakin elektron siqaretlərin ətirli tüstüsünü ciyərlərinə çəkənlər onun digər siqaretlərdən daha da təhlükəli olduğunun fərqinə varmır. Mütəxəssislər isə bildirir ki, elektron siqaretlər daha təhlükəli və ölümcüldür. 


Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin professoru Adil Qeybulla “Şərq”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, elektron siqaretlərin tərkibində kifayət qədər kanserogen maddələr var: 


- Bu cür tütün məmulatlarında polisiklik aromatik karbohidratlar əmələ gəlir ki, bunlar da gələcəkdə insanlarda xərçəng yaranması riskini artırır. Belə iddia edilirdi ki, elektron siqaretlər siqaretin imitasiyası kimi yaradılıb, insanların siqaretə olan aludəçiliyini azaltmaq üçündür. Lakin indi araşdırmalar göstərir ki, elektron siqaretlərin tərkibindəki maddələr adi siqaretlərdən geri qalmır. Hətta təsdiq olunub ki, bunlar daha zərərlidir. Bu baxımdan genefondun sağlamlığını nəzərə alaraq, satışına, istehsalına qadağalar qoyulub. Bu qadağalar əsasən, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının xəbərdarlığı əsasında qəbul edilir. Bu təşkilat ayrı-ayrı ölkələrdə bu cür halları izləyir, topladığı materiallardan nəticə çıxararaq qərar qəbul edir. Bütün dünyada da qəbul olunan bu qərara əməl olunması vacibdir. 

Qida məsələləri üzrə mütəxəssis Ağa Salamov da “Şərq”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qardaş Türkiyədə elektron siqaret satışı 2008-ci ilən rəsmən qadağan edilib: 

- Təkcə Türkiyədə yox, bir çox digər ölkələrdə də elektron siqaretlər qadağandır. Çünki bu siqaretlər adilərdən dəfələrlə təhlükəlidir. Elektron siqaretlərin  tərkibində xərçəng xəstəliyi yaradan nitrozaminlər, civə, qurğuşun, nikel kimi bir çox zərərli kimyəvi maddə var. Problem bundadır ki, bəzi valideynlər də elektron siqareti zərərli saymır və övladlarının siqaret həvəsini onunla təmin etməyə icazə verirlər. Onlar səhv olaraq düşünür ki, elektron siqaret adi siqaretdən fərqlənir, zərərli deyil. Bunlar hamısı elektron siqaret tacirlərinin uydurmalarıdır. Əslində isə elektron siqaret adi siqaret qədər, hətta ondan da artıq dərəcədə zərərlidir. Sadəcə, bəziləri elektron siqareti müasirlik, dəb hesab edir, onun ətrinə, görünüşünə aldanırlar. E-siqaretlərin tərkibindəki müxtəlif kimyəvi maddələr ölümcüldür. Xüsusən də ətirli e-siqaretlər daha çox təhlükəlidir. Onların tərkibindəki e-asetat maddəsi ağ ciyərləri sıradan çıxarır. E-siqaretlər “məsum” kimi təqdim edilir, amma belə deyil. Adi siqaretlər orqanizmə hansı zərəri verirsə, bunlar da eynidir. Ətirli e-siqaretlərdə kimyəvi maddələr daha çox olduğundan zərəri də daha böyükdür. Ağ ciyər çatışmazlığına yol açır. Beyin hüceyrələrini zədələyir. Damar keçməzliyi yaradır. Xərçəng riskini artırır. Qanda qatılaşmaya və bu səbəbdən də ölümlərə əsas olur. E-siqaret alışqanlığı narkotik maddə asılılığı yaradır. E-siqaret tacirləri siqaret çəkməyənləri də “e-siqaret zərərsizdir”, deyib şirnikləndirir və insanlarda asılılıq yaradırlar. Əslindəsə siqaret asılılığını elə həmin bu e-siqaretlər yaradır. Sonra da narkotik maddə aludəçiliyi başlayır. Hesab edirəm ki, e-siqaretin 18 yaşdan aşağı olanlara satışı qadağan edilməli, lazım gələrsə, hətta e-siqaretin ölkəyə idxalına da qadağa qoyulmalıdır. 

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:211
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2025 11:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see286

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see282

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see265

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see261

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see238

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see229

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see225

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see216

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see215

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see214

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see211

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see209

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see207

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see199

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see196

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see191

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see185

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see173

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri