Ev pişiyi yeni virusun kəşfində rol oynadı

Florida Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan son araşdırmada ev pişiyi Pepperin iştirakı ilə daha bir yeni virus, ortoreovirus ştammı aşkar edilib. Bu hadisə ev heyvanlarının virusologiya sahəsində qeyri-adi, lakin getdikcə artan rolunu bir daha gündəmə gətirib.

Lent.az “Science Daily” saytına istinadla xəbər verir ki, Florida Universitetinin virusoloqu, professor Con Lednikinin rəhbərlik etdiyi qrup, Pepperin ölü iti laboratoriyaya gətirməsi ilə bu nadir virusu müəyyən edib. Əvvəllər zərərsiz hesab edilən ortoreovirusların insan və heyvanlarda ciddi xəstəliklərlə əlaqələndirilə biləcəyi bildirilir. Bu yeni ştammın tam genomik ardıcıllığı “Microbiology Resource Announcements” jurnalında dərc olunub və o, “Gainesville məməli ortoreovirus növü UF-1” adlandırılıb.

Aparıcı tədqiqatçılardan biri və doktorantı Emili De Ruyter qeyd edib ki, bu virus əvvəllər “yetim virus”, yəni xəstəliklərlə əlaqələndirilməyən, ancaq müxtəlif məməlilərdə müşahidə olunan viruslar sırasına aid edilirdi. Lakin son illərdə ortoreovirusların mərkəzi sinir sistemi, tənəffüs və mədə-bağırsaq xəstəliklərində mümkün rolu ilə bağlı sübutlar ortaya çıxmaqdadır.

Dr. Ledniki bildirib ki, ortoreoviruslar genetik müxtəlifliyə meyilli olmaqla yanaşı, digər viruslarla genetik rekombinasiya edərək yeni və potensial təhlükəli virus növləri yarada bilirlər. Bu da onların nəzarət və araşdırma altında saxlanmasının vacibliyini göstərir. Ledniki 2019-cu ildə marallarda ilk ortoreovirus ştammını təcrid etdiklərini, həmin virusun genetik baxımdan Çində becərilən mink və Yaponiyada ölümcül xəstələnmiş aslanda tapılan viruslarla oxşarlıq təşkil etdiyini vurğulayıb. Bu da virusların qlobal miqyasda yayılma və keçid mexanizmləri barədə ciddi suallar doğurur. Müxtəlif coğrafiyalarda eyni virusların müşahidə olunması, bəzi hallarda heyvan yemlərinin eyni istehsalçıdan gəlməsi ilə izah olunur.

Tədqiqat qrupu növbəti mərhələdə UF-1 virusunun insanlara, vəhşi təbiətə və ev heyvanlarına potensial təsirlərini daha yaxından öyrənmək üçün seroloji və immunoloji tədqiqatlar aparmağı planlaşdırır.