Evdə göstərilən sosial xidmətlər dayandırılır? Rəsmi AÇIQLAMA

İnsan yaşlandıqca xüsusi qayğıya və yardıma ehtiyacı olur. Əgər tənha və səhhətində problem varsa, bu ehtiyac ikiqat artır. Bu səbəbdən dünyanın bir çox ölkəsində həmin insanlara evdə sosial xidmət göstərilir.

Bəs Azərbaycanda ahıl insanlara evdə sosial xidmət göstərilirmi?

News24.az Bizim.Media-ya istinadla bununla bağlı araşdırmanı təqdim edir.

Ölkəmizdə bu Qayda “Sosial xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 19.1-ci maddəsi ilə tənzimlənir. Belə ki, əmək qabiliyyətli qohumları və ya qanuni nümayəndələri ilə eyni yaşayış məntəqəsində yaşamayan və sosial xidmətə ehtiyacı olan tənha ahıllara, ahıl ər-arvadlara, əlilliyi olan şəxslərə, xəstəliyin terminal (son) mərhələsində olan şəxslərə evdə (səyyar) sosial xidməti göstərilir.

Bəs bu xidməti kimlər göstərir və onların vəzifləri nələrdir?

Evdə (səyyar) sosial xidmət həmin xidmətin xarakterindən asılı olaraq, sosial işçi və sosial xidmətçi tərəfindən göstərilir.

Sosial işçinin vəzifəsi sosial xidmətə ehtiyacı olan şəxsə tibbi və psixoloji yardım və hüquqi məsləhət almaqda köməklik göstərmək, qəyyumluq və himayəçilik sənədlərinin hazırlanmasına, tənha-ahıl vətəndaşların və əlilliyi olan şəxslərin internat evinə, əlilliyi olan şəxslərə reabilitasiya xidməti göstərməkdən ibarətdir.

Sosial xidmətçinin vəzifəsinə isə yemək hazırlanmasına kömək etmək (o cümlədən diyetik yeməklər), özünə qulluq edə bilməyən xəstələri yedizdirmək və qabları yumaq, şəxsin çimizdirilməsinə, saçlarının daranmasına yardım etmək, yataq dəstlərini dəyişdirmək, yataq və geyim əşyalarını yumaq və ütüləmək, yataq və geyim əşyalarını camaşırxanaya, kimyəvi təmizləmə məntəqəsinə (əgər camaşırxana və kimyəvi təmizləmə məntəqəsi varsa) aparıb-gətirmək, paltarların xırda təmirini etmək, mənzili yığışdırmaq və təmizləmək, zəruri ərzaq, sənaye və məişət mallarını almaq, mənzil pulunun və digər kommunal xərclərin ödənilməsini təşkil etmək, istiliyə, yanacağa, təmirə olan ehtiyacların ödənilməsi məqsədi ilə aidiyyəti təşkilatlarla əlaqə saxlamaq, həyətyanı sahəni nizama salmaq, evə həkim çağırmaq, həkimin təyinatı ilə aptekdən dərman almaq, həkim müayinəsinə aparıb-gətirmək, sosial xidmətə götürülmüş vətəndaş vəfat etdikdə, dəfni ilə bağlı məsələlərin həllinə köməklik göstərmək daxildir.

Qeyd edək ki, bu xidmətlər sosial-məişət və sosial-hüquqi olmaqla iki yerə bölünür. Hüquqi xidmət daha çox sənədlərin hazırlanması ilə bağlıdır. Məişət xidməti isə yuxarıda sadalanan vəzifələri yerinə yetirməklə bağlı olan xidmətlərdir.

Onu da qeyd edək ki, eyni yaşayış sahəsində yaşayan ər-arvada, valideyn-övlada və bacı-qardaşa bir sosial xidmətçi tərəfindən sosial məişət xidməti göstərilir. Evdə reabilitasiya xidmətləri göstərilməsi üçün əlilliyi olan şəxslər ayrıca qeydə alınırlar.

Bəs hansı xəstələrə evdə sosial xidmət göstərilmir?

İctimai təhlükəli xəstəliyə tutulmasına görə həyat fəaliyyəti məhdudlaşan şəxslərə evdə (səyyar) sosial xidmət göstərilmir.

Hansı halda evdə göstərilən sosial xidmət dayandırılır?

Bu o zaman baş verir ki, sosial xidmətə ehtiyacı olan şəxs əmək qabiliyyətli qohumları və ya qanuni nümayəndələri ilə eyni yaşayış məntəqəsində yaşamağa başlayır. Həmçinin, tənha ahıllar, əlilliyi olan şəxslər dövlət sosial xidmət müəssisələrinə yerləşdirilir. Eyni zamanda, əlilliyi olan şəxslərin reabilitasiyası başa çatdıqda da xidmət dayandırılır. Xidmətin dayandırıldığı bir hal isə sosial xidmətə ehtiyacı olan şəxsin vəfat etməsidir.

Xatırladaq ki, bu xidmətdən yararlanmaq üçün əmək qabiliyyətli qohumları və ya qanuni nümayəndələri ilə eyni yaşayış məntəqəsində yaşamayan və sosial xidmətə ehtiyacı olan tənha ahıllar, ahıl ər-arvadlar, əlilliyi olan şəxslər, xəstəliyin terminal (son) mərhələsində olan şəxslər şəxsiyyət vəsiqəsi, əlillik haqqında elektron arayış, vətəndaşın tənha yaşadığını təsdiq edən sənəd, ambulator kartadan çıxarış, şəxsin yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olan şəxslər barədə müvafiq arayış, oluxucu xəstəliklərin daşıyıcısı olmaması və psixi sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumat göstərilməklə, sağlamlıq haqqında tibbi arayışla müvafiq quruma mürcaiət edə bilərlər. Yəni sənədlər yaşayış yeri üzrə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Sosial Xidmətlər Agentliyinin yerli qurumlarına, “DOST” mərkəzlərinə təqdim edilir.