FEDin QƏRARI DOLLARA NECƏ TƏSİR EDƏCƏK? “Bu ona gətirib çıxarır ki, Azərbaycan manatı...” AzPolitika onlayn siyasiictimai qəzet

Amerika Birləşmiş Ştatlarının mərkəzi bank funksiyalarını yerinə yetirən Federal Ehtiyat Sistemi (FED) uçot faiz dərəcəsini 25 baza bəndi azaldaraq illik 4,25-4,5 % aralığına endirib. Məlumata görə, iqtisadi fəallıq inamla artmağa davam edir, ilin əvvəlindən əmək bazarındakı şərtlər ümumiyyətlə yaxşılaşıb, işsizlik səviyyəsi isə artsa da, aşağı səviyyədə qalır. İnflyasiya FOMC-nin 2 %-lik hədəf göstəricisinə yaxınlaşıb, lakin bir qədər yüksək olaraq qalır.

Qeyd edək ki, dünya bazarlarında faiz dərəcəsinin azaldılması dolları zəiflədir, ixrac iqtisadiyyatlarını dəstəkləyir, lakin Amerika valyutasında yüksək borcu olan ölkələrin durumunu çətinləşdirir.

Bu barədə iqtisadçı Xalid Kərimli “AzPolitika”-ya şərhində bildirib ki, FED-in fazi dərəcələrini aşağı salması ilə bağlı bir məqama diqqət yetirmək lazımdır:“Burada inflyasiya gözləntilərinin aşağı düşdüyünü görürük. Əgər ABŞ 2024-cü ilə qədər yüksək faizlər tətbiq edirdisə, 2024-cü ilin yayından azalmaya keçir. İnflyasiyanın aşağı düşməsi fonunda iqtisadi inkişafın ləngiməmsi üçün ABŞ Mərkəzi Bankı vəziyyətə uyğun davranış nümayiş etdirir. ABŞ-də əsas faiz siyasətinin barometri odur ki, inflyasiya 2 faizə düşsün. Elan olunan inflyasiya göstəriciləri də ABŞ Mərkəzi Bankına imkan verir ki, faiz dərəcələrini azaltsın. Çünki faiz dərəcələrinin yüksək saxlanması iqtisadiyyatda problemlər yarada bilər. Məhz buna görədir ki, vəziyyətə uyğun olaraq faiz dərəcəsini aşağı salır və ya artırırlar. Məsələn, inflyasiyanın yüksək olduğu – 2021, 2022, 2023-cü illərdə artırmışdılar. 2024-cü ildən isə azalmanın olduğunu görürük”.

Ekspert qeyd edir ki, sözügedən qərarın dolların qiymətini ucuzlaşdıracağı gözlənilsə də, bu baş vermədi:“Çünki bu qərarın veriləcəyini bazarlar 5-6 ay öncədən bilirdilər. ABŞ Mərkəzi Bankının sədri Cerem Pauelin mətbuat konfarında elan etdiyi fikirlər gələn il üçün faiz dərəcəsinin aşağı salınacağı ilə bağlı gözlənti yaratdı. Təbii ki, hər şey statistik məlumatlardan asılı olacaq. Amma deyə bilərik ki, gələn il daha az faiz azaldılmasına gediləcək. Dediyim kimi, bazar zatən bunu gözləyirdi. Ona görə dollar nəinki ucuzlaşdı, hətta bahaladşı. Gələn il üçün ABŞ dollarının necə olacağı isə geopolitik vəziyyətdən, Avropa, Yapon mərkəzi banklarının siyastindən, həmçinin Trampın həyata keçirəcəyi iqtisadi reformların iqtisadiyyata təsirinin proqnozlaşdırlımasından asılı oalcaq”.

X. Kərimlinin sözlərinə görə, dolların faiz dərəcəsinin aşağı salınmasının Azərbaycana ziyanı yoxdur: “Faiz dərəcəsinin aşağı salınması dolların qiymətinin aşağı salınması anlamına gəlir. Bu ona gətirib çıxarır ki, Azərbaycan manatı təzyiq altından çıxmağa başlayır. Faizin aşağı salınması həm də Azərbaycan Mərkəzi Bankının daha rahat faiz dərəcəsi siyasəti həyata keçirməsinə dəstəkdir. İndiki halda ABŞ dollarının məzənnəsinin bahalaşması inflyasiyanın aşağı düşməsi baxımından yaxşıdır, amma nəzərə almalıyıq ki, bu, eyni zamanda qeyri-neft sektoru üçün ziyanverici amildir”.

E. Bəyməmmədli

“AzPolitika.info”