Fiziki hərəkətsizlik və onun yaratdığı xəstəliklər

Müasir dövrdə texnologiyanın inkişafı, oturaq iş rejimi və gündəlik həyatın asanlaşması insanların fiziki aktivliyini ciddi şəkildə azaldıb. Davamlı fiziki hərəkətsizlik isə zamanla orqanizmdə müxtəlif pozuntulara və xəstəliklərə səbəb olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına (ÜST) görə, hərəkətsizlik dünyada ölüm riskinə səbəb olan aparıcı amillərdən biridir.

Ölkə.az hərəkətsizliyin yaratdığı əsas xəstəliklərin siyahısını təqdim edir:

1. Ürək-damar xəstəlikləri:
Fiziki fəaliyyətin azlığı qan dövranı sisteminə mənfi təsir göstərir. Oturaq həyat tərzi damarların elastikliyini azaldır, qan təzyiqini və xolesterin səviyyəsini artırır ki, bu da infarkt və insult riskini yüksəldir.

2. Obezlik (artıq çəki):
Hərəkətsizlik metabolizmin zəifləməsinə səbəb olur. Enerji sərfiyyatı azaldığı üçün qəbul olunan qida enerji şəklində bədəndə yığılır və piylənməyə gətirib çıxarır.

3. Şəkərli diabet (Tip 2):
Az hərəkətli həyat tərzi insulin həssaslığının azalmasına səbəb olur. Bu isə qanda şəkərin normadan artıq səviyyədə qalmasına və Tip 2 diabetin yaranmasına zəmin yaradır.

4. Osteoporoz və əzələ zəifliyi:
Hərəkətsizlik sümük sıxlığının azalmasına səbəb olur, bu isə osteoporoz (sümük əriməsi) xəstəliyini inkişaf etdirə bilər. Eyni zamanda, əzələlərin zəifləməsi və elastikliyini itirməsi də müşahidə olunur.

5. Psixoloji pozuntular:
Fiziki fəaliyyət serotonin və endorfin kimi "xoşbəxtlik hormonlarının" ifrazını artırır. Hərəkətsizlik isə depressiya, narahatlıq və yuxu problemləri ilə nəticələnə bilər.

Qarşısını necə almaq olar?

- Gündə azı 30 dəqiqə orta səviyyəli fiziki aktivlik (gəzinti, pilləkənlə qalxmaq, velosiped sürmək və s.)

- Hər saat başı oturmaqdan qalxıb qısa hərəkət etmək

- İdman zalına getmək imkanı yoxdursa, evdə sadə məşqlər etmək

- Piyada gəzməyə və ictimai nəqliyyatdan istifadə etməyə üstünlük vermək