Gecə yuxusuzluğunun səbəbi nədir?

Son illərdə bir çox insan gec yatdığı halda bunun səbəbinin yalnız telefon və ya sosial şəbəkələr olmadığını deyir.
Bizim.Media xəbər verir ki, mütəxəssislər son illərdə daha çox danışılan bu davranışı “yuxu intiqamı” adlandırırlar.
İnsan əslində yorğun olduğunu bilir, amma günü bitirmək istəmir. Çünki gecə saatları bəzən günün ilk dəfə həqiqətən insana aid olduğu hiss edilən hissəsinə çevrilə bilir. Psixoloqların fikrincə, bir çox insan gününü iş, məsuliyyətlər, mesajlar, ev işləri və ya daim çatdırmalı olduğu işlərlə keçirir.
 

Gün ərzində öz istəyi ilə hərəkət edə bilmədiyini hiss edən bəzi insanlar isə gecəni geri qaytarılması lazım olan şəxsi zaman kimi görməyə başlayırlar. Bu səbəbdən insan yorğun olsa belə, dərhal yatmaq istəməyə bilir. Çünki gecə saatları bəzi insanlar üçün sadəcə istirahət vaxtı deyil, heç kimin onlardan nəsə istəmədiyi, sakit qala bildikləri və nəzarət hissinin yenidən formalaşdığı bir zamana çevrilə bilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu davranış xüsusilə valideynlərdə, gərgin işləyən insanlarda və gün ərzində davamlı şəkildə başqaları ilə maraqlanmağa məcbur qalan şəxslərdə daha çox müşahidə olunur.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, yuxu intiqamı yaşayan insanlar adətən gec yatmağın ertəsi gün onları çətin vəziyyətə salacağını bilirlər. Buna baxmayaraq, yatmağı təxirə salmağa davam edə bilirlər. Çünki burada məsələ hər zaman nizamsızlıq və ya sadəcə telefon istifadəsi kimi qiymətləndirilmir.
 

Bəzi insanlar üçün gecə saatlarında tək qalmaq, gün ərzində itirildiyi hiss edilən şəxsi zamanı geri qaytarmaq duyğusu yaradır. Buna görə də bu davranış bəzən tənbəllikdən daha çox, zehni yükdən qısa müddətli uzaqlaşmaq ehtiyacı ilə əlaqələndirilir.

Uzun müddət davam edən yuxu təxirəsalması zamanla həm zehni, həm də fiziki təsirlər yarada bilər. Xroniki yorğunluq, diqqətin azalması, əsəbilik, zehni bulanıqlıq və gün ərzində tükənmiş hiss etmək ən çox qeyd olunan təsirlər sırasındadır.
Bəzi araşdırmalar isə nizamsız yuxu vərdişlərinin stress səviyyəsinə, hormon balansına və ümumi ruh halına təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Bu səbəbdən mütəxəssislər yalnız neçə saat yatıldığına deyil, insanın niyə davamlı şəkildə yuxunu təxirə saldığına da diqqət yetirilməsinin vacib olduğunu vurğulayırlar.
 

Telefon və sosial media bu davranışın uzanmasına səbəb ola bilər, amma mütəxəssislərə görə əsas səbəb hər zaman ekran asılılığı olmur. Çünki bəzi insanlar telefon olmadan da şüurlu şəkildə yatmağı gecikdirə bilirlər.

Psixoloqlar bildirirlər ki, burada əsas məsələ insanın gün ərzində özünə aid zaman hissini nə qədər yaşaya bilməsi ilə əlaqəli ola bilər. Gün boyu davamlı məsuliyyət altında hiss edən insanlarda gecəni buraxmaq daha çətin hala gələ bilir.
Bu səbəbdən bəzi mütəxəssislər “yuxu intiqamı”nı yalnız bir yuxu vərdişi kimi deyil, müasir həyatın yaratdığı zehni yük və nəzarət hissinin itməsi ilə əlaqəli yeni davranış formalarından biri kimi qiymətləndirirlər. (Cebheinfo.az)
Bizim.Media