Gənc qadınlarda smartfon istifadəsi və sosial narahatlıq arasında əlaqə aşkarlanıb TƏDQİQAT

Bakı, 8 aprel, AZƏRTAC

Avropa Psixiatriya Assosiasiyasının 2025-ci il konqresində yeni tədqiqat təqdim olunub.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələrinə görə, cinsiyyət faktoru smartfon istifadəsində mühüm rol oynayır və xüsusilə, gənc qadınlar bu kontekstdə daha çox sosial narahatlıq yaşayırlar. Tədqiqat Corc Emil Palade Tibb Universiteti (Rumıniya) və Eötvös Lorand Universiteti (Macarıstan) alimləri tərəfindən həyata keçirilib. Tədqiqatda 400 gənc iştirak edib (orta yaş 25,9), onlardan 104-ü kişi, 293-ü qadın və 3 nəfəri digər cinslərə aid olub. Araşdırmanın əsas məqsədi smartfon istifadəsi, zehni rifah, emosional tənzimləmə və sosial narahatlıq arasında mövcud olan cinsiyyət fərqlərini müəyyən etmək olub. Əldə edilən nəticələrə əsasən, gənc qadınlar internetdə mənfi qavrayışa məruz qalmaqdan daha çox qorxurlar. Cinsiyyət faktoru gündəlik smartfon istifadəsi müddəti, Psixi Sağlamlıq Davamlılıq Şkalası (MHC), Duyğuların Qiymətləndirilməsi Şkalası (AES) və Mənfi Qavrama Qorxusu Anketi (FNPQ) kimi vasitəçi dəyişənlər baxımından əhəmiyyətli fərqliliklər yaradır. Qadınlar digərləri ilə müqayisədə smartfona daha çox vaxt sərf edirlər və bu, onların sosial narahatlıq səviyyəsi ilə əlaqəlidir.

Aparıcı tədqiqatçı dr. Csibi Sandor qeyd edib ki, həmin nəticələr qadınların smartfon istifadəsinin psixi sağlamlıq üzərində daha güclü təsirlərinə məruz qaldığını göstərir: “Eyni zamanda, sosial interaktivliyin azalması, aşağı emosional anlayış və qəbul edilən sosial dəstəyin azalması kimi amillərin də bu prosesə təsir etdiyini ortaya qoyuruq. Bu mövzularda daha dərin araşdırmalar aparılmalıdır”.

Tədqiqatın həmmüəllifi, xanım Neha Pirvani əlavə edib: “Tapıntılarımız göstərir ki, qadınlar problemli smartfon istifadəsinin təsirlərinə qarşı daha həssasdır və bu səbəbdən əlavə dəstək, rəhbərlik və müdaxiləyə ehtiyac duyurlar”.

Professor Geert Dom isə vurğulayıb: “Z nəslinin demək olar ki, 100 faizi smartfona sahibdir və ondan istifadə edir. Artan sübutlar göstərir ki, bu texnologiyalardan istifadə psixi sıxıntı, özünə zərərvermə və intihara meyilliliklə əlaqəlidir. Bu səbəbdən, xüsusilə, gənc yaş qruplarında bu mövzuya xüsusi diqqət ayrılmalıdır”.

Bu tədqiqat texnologiyanın psixi sağlamlığa təsiri mövzusunda cinsiyyət fərqlərini anlamaq baxımından mühüm töhfə verir və gələcəkdə tətbiq olunacaq müdaxilə strategiyalarının formalaşdırılmasına yol aça bilər.