Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Hamını bir “çətir” altına yığacaqlar Risklər artır, qorumaq asanlaşır... RƏY

Hamını bir “çətir” altına yığacaqlar Risklər artır, qorumaq asanlaşır... RƏY

Bakupost saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.


“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı Prezident İlham Əliyev bildirib ki, son illər müxtəlif nazirliklər və digər dövlət qurumları tərəfindən ayrı-ayrı platforma və tətbiqlər hazırlanıb. Lakin bu prosesin artıq koordinasiyalı şəkildə aparılmasına ehtiyac var və yaradılmış platforma və tətbiqlər mərhələli şəkildə ləğv edilməlidir.

Dövlət başçısı əlavə edib ki, dövlət xidmətləri vahid mərkəzdən - “mygov” platforması üzərindən həyata keçirilməlidir.

Maraqlıdır, bütün xidmətlərin bir platformada toplanması kiberriskləri artırırmı? Mövcud sistem buna hazırdırmı? Sistem çökməsi halında alternativ mexanizm varmı?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az -a danışan İT mütəxəssisi Vahid Qasımov bildirdi ki, hazırda dövlət xidmətləri tam müstəqil deyil və bir-biri ilə mübadilə mexanizmi ilə çalışırlar:


“Məsələn, vətəndaşın şəxsiyyətinin yoxlanılması üçün elektron imza və şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları tələb olunur. Yəni xidmətlər onsuz da bir-birinə bağlıdır. Hansı daha təhlükəsizdir - verilənləri ora-bura ötürərək xidmət göstərmək, yoxsa hamısını bir damın altında yığıb xidmət göstərmək? Əslində, bütün sualın cavabı da budur.

Təhlükəsizlik baxımından, bütün xidmətlərin bir platformada toplanması daha təhlükəsizdir, çünki bir mərkəzdə toplanmış məlumatları qorumaq, fərqli yerlərdə səpələnmiş və bir-birinə ötürülərək istifadə olunan məlumatları qorumaqdan daha asan və effektivdir”.

V.Qasımov vurğulayıb ki, İnformasiya Sistemi heç vaxt tam dəyişikliklərə hazır ola bilməz:

“Sistem işləyirsə — dəymə" prinsipi İT-nin ilk prinsiplərindən biridir. Amma buna baxmayaraq, sistemin təkmilləşməsi, yenilənməsi və müasirləşməsi baxımından dəyişikliklər etməyə də ehtiyac var. Həmin dəyişikliklərin edilməsi vacib və labüddür”.

Ekspertin sözlərinə görə, verilənlərin və xidmətlərin mərkəzləşmə prosesi kiberriskləri artırsa da, qorunmanı asanlaşdırır:

“Bu, bütün yumurtaları eyni səbətə yığmaq deməkdir. Amma risklərin artması ilə birlikdə, qoruma prosesini də asanlaşdırır. Xüsusilə də Azərbaycan kimi mütəxəssislərin sayının yetərsiz olduğu bir ölkədə. Hazırda hər bir qurum nəzdində ayrı-ayrı data mərkəzi, sistem administratoru, kibertəhlükəsizlik mütəxəssisi olmalıdır. Lakin bu həm çətin, həm də qeyri-effektivdir. Mərkəzləşmə tamamlananda prosesi həm optimallaşdırmaq, həm də idarəetmə və təhlükəsizliyin səviyyəsini artırmaq mümkündür.

İT sistemlərində zaman-zaman texniki problemlərin yaranması ehtimalı vardır. Bu yaxınlarda Amazon kimi qurumların bulud servislərində problemləri müşahidə edirdik. Problemlərin yaranmayacağının zəmanətini heç kim verə bilməz. Amma mərkəzləşməmiş vəziyyətdə belə, məsələn, elektron imzada problem yaransa, heç bir qurumun tətbiqləri düzgün çalışmaz. Yəni hazırda da texniki problemlərdən qorunma tam təmin olunmayıb. Əksinə, bulud mühitində texniki problemlərin yaranması, ayrı-ayrı serverlərdə problemlərin yaranma ehtimalından qat-qat aşağıdır”.

V.Qasımov qeyd edib ki, məlumat sızması daha çox insan faktorundan qaynaqlanır. Buna görə də, məlumatların mərkəzləşdirilmiş şəkildə saxlanılması və doğru insanlar tərəfindən idarə olunması bu risklərin azalmasına şərait yaradır.

Lalə, BakuPost


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2026 14:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri