Icma.az
close
up
RU
Hamını bir “çətir” altına yığacaqlar Risklər artır, qorumaq asanlaşır... RƏY

Hamını bir “çətir” altına yığacaqlar Risklər artır, qorumaq asanlaşır... RƏY

Bakupost saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.


“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı Prezident İlham Əliyev bildirib ki, son illər müxtəlif nazirliklər və digər dövlət qurumları tərəfindən ayrı-ayrı platforma və tətbiqlər hazırlanıb. Lakin bu prosesin artıq koordinasiyalı şəkildə aparılmasına ehtiyac var və yaradılmış platforma və tətbiqlər mərhələli şəkildə ləğv edilməlidir.

Dövlət başçısı əlavə edib ki, dövlət xidmətləri vahid mərkəzdən - “mygov” platforması üzərindən həyata keçirilməlidir.

Maraqlıdır, bütün xidmətlərin bir platformada toplanması kiberriskləri artırırmı? Mövcud sistem buna hazırdırmı? Sistem çökməsi halında alternativ mexanizm varmı?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az -a danışan İT mütəxəssisi Vahid Qasımov bildirdi ki, hazırda dövlət xidmətləri tam müstəqil deyil və bir-biri ilə mübadilə mexanizmi ilə çalışırlar:


“Məsələn, vətəndaşın şəxsiyyətinin yoxlanılması üçün elektron imza və şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları tələb olunur. Yəni xidmətlər onsuz da bir-birinə bağlıdır. Hansı daha təhlükəsizdir - verilənləri ora-bura ötürərək xidmət göstərmək, yoxsa hamısını bir damın altında yığıb xidmət göstərmək? Əslində, bütün sualın cavabı da budur.

Təhlükəsizlik baxımından, bütün xidmətlərin bir platformada toplanması daha təhlükəsizdir, çünki bir mərkəzdə toplanmış məlumatları qorumaq, fərqli yerlərdə səpələnmiş və bir-birinə ötürülərək istifadə olunan məlumatları qorumaqdan daha asan və effektivdir”.

V.Qasımov vurğulayıb ki, İnformasiya Sistemi heç vaxt tam dəyişikliklərə hazır ola bilməz:

“Sistem işləyirsə — dəymə" prinsipi İT-nin ilk prinsiplərindən biridir. Amma buna baxmayaraq, sistemin təkmilləşməsi, yenilənməsi və müasirləşməsi baxımından dəyişikliklər etməyə də ehtiyac var. Həmin dəyişikliklərin edilməsi vacib və labüddür”.

Ekspertin sözlərinə görə, verilənlərin və xidmətlərin mərkəzləşmə prosesi kiberriskləri artırsa da, qorunmanı asanlaşdırır:

“Bu, bütün yumurtaları eyni səbətə yığmaq deməkdir. Amma risklərin artması ilə birlikdə, qoruma prosesini də asanlaşdırır. Xüsusilə də Azərbaycan kimi mütəxəssislərin sayının yetərsiz olduğu bir ölkədə. Hazırda hər bir qurum nəzdində ayrı-ayrı data mərkəzi, sistem administratoru, kibertəhlükəsizlik mütəxəssisi olmalıdır. Lakin bu həm çətin, həm də qeyri-effektivdir. Mərkəzləşmə tamamlananda prosesi həm optimallaşdırmaq, həm də idarəetmə və təhlükəsizliyin səviyyəsini artırmaq mümkündür.

İT sistemlərində zaman-zaman texniki problemlərin yaranması ehtimalı vardır. Bu yaxınlarda Amazon kimi qurumların bulud servislərində problemləri müşahidə edirdik. Problemlərin yaranmayacağının zəmanətini heç kim verə bilməz. Amma mərkəzləşməmiş vəziyyətdə belə, məsələn, elektron imzada problem yaransa, heç bir qurumun tətbiqləri düzgün çalışmaz. Yəni hazırda da texniki problemlərdən qorunma tam təmin olunmayıb. Əksinə, bulud mühitində texniki problemlərin yaranması, ayrı-ayrı serverlərdə problemlərin yaranma ehtimalından qat-qat aşağıdır”.

V.Qasımov qeyd edib ki, məlumat sızması daha çox insan faktorundan qaynaqlanır. Buna görə də, məlumatların mərkəzləşdirilmiş şəkildə saxlanılması və doğru insanlar tərəfindən idarə olunması bu risklərin azalmasına şərait yaradır.

Lalə, BakuPost


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2026 14:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see282

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see270

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see261

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see257

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see255

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see241

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see240

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see239

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see235

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see231

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see221

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see218

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see218

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see217

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see212

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see211

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see207

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see205

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see199

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri