Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Havadan alınan nəmlə plastik emal edildi Alimlərin unikal kəşfi

Havadan alınan nəmlə plastik emal edildi Alimlərin unikal kəşfi

Qaynarinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Alimlər plastik tullantıların emalı sahəsində qlobal problemi həll etməyə kömək edə biləcək unikal kəşf ediblər. Yeni ekoloji üsul havadakı nəmdən istifadə edərək plastiki parçalamağa imkan verir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazır.  

Məlumata görə, emal prosesi əvvəlcə poliester ailəsinə aid ən geniş yayılmış plastik növü olan politereftalat etilenin (PET) bağlarını dağıdan ucuz katalizator vasitəsilə həyata keçirilir.  

PET katalizator və aktivləşdirilmiş kömürlə qarışdırılaraq qızdırılır və nəticədə polimerin strukturasındakı kimyəvi bağlar tez bir zamanda qırılır. Daha sonra parçalanmış material havaya məruz qalır, burada isə az miqdarda nəmin təsiri ilə PET monomerlərə – plastiklərin əsas tikinti bloklarına çevrilir.  

Nəticədə, poliesterlərin istehsalı üçün dəyərli xammal olan təmiz tereftal turşusu (TPT) əldə edilir.  

"Biz plastikin parçalanması üçün havadakı nəmdən istifadə etdik və olduqca təmiz və selektiv proses yaratdıq", – araşdırmanın müəlliflərindən biri, Yosi Kratiş bildirib.  

Digər həmmüəllif Navin Malik isə atmosferin, hətta nisbətən quru şəraitdə belə, 10 000-15 000 kub kilometr su ehtiva etdiyini izah edib.  

Kratişin sözlərinə görə, sistem qüsursuz işləyib, lakin əlavə su əlavə edildikdə sıradan çıxıb, çünki suyun artıq miqdarı prosesin işini pozub. Alim vurğulayıb ki, düzgün balansın qorunması son dərəcə vacibdir və sonda məhz havadakı təbii rütubət ideal nəm səviyyəsini təmin edib.  

Bu metod niyə ənənəvi üsullardan daha üstündür?  

Interesting Engineering bu emal metodunun ənənəvi üsullardan üstün olduğunu vurğulayır. Əsas üstünlüklərdən biri yüksək temperaturun tələb olunmamasıdır, halbuki ənənəvi üsullar yüksək enerji sərfiyyatına ehtiyac duyur. Bundan başqa, prosesdə toksik həlledicilər və təhlükəli kimyəvi maddələr istifadə olunmur ki, bu da onu ekoloji cəhətdən daha əlverişli edir.  

Bu metodun digər üstünlüyü isə ucuz və əlçatan katalizatordan istifadə edilməsidir. Burada molibden və aktivləşdirilmiş kömür tətbiq edilir ki, bunlar həm təhlükəsiz, həm də geniş yayılmış materiallardır.  

Bundan əlavə, alimlər yeni emal üsulunun sürətini və effektivliyini də qeyd ediblər: plastikin 94%-i cəmi 4 saat ərzində emal edilir.  

Üstəlik, bu metodla plastik emalı üçün tullantıların əvvəlcədən çeşidlənməsinə ehtiyac yoxdur.  

Plastik tullantıların yaratdığı təhlükə və yeni üsulun əhəmiyyəti  

Məqalədə bildirilir ki, PET plastik qida qablaşdırmalarında və içki butulkalarında geniş istifadə olunur və qlobal plastik istehlakının 12%-ni təşkil edir. O, ciddi çirklənmə mənbəyidir, çünki olduqca davamlıdır və istifadədən sonra ya zibilliyə atılır, ya da mikro və nanoplastik hissəciklərə parçalanaraq təbiəti çirkləndirir.  

Mövcud plastik emalı üsulları isə çox vaxt yüksək temperatur, intensiv enerji sərfiyyatı, sərt həlledicilər tələb edir və toksik yan məhsullar əmələ gətirir. Bundan başqa, platin və palladium kimi bahalı katalizatorlar istifadə olunur ki, bu da əlavə tullantı problemi yaradır.  

"Biz həlledicilər əvəzinə havadan alınan su buxarından istifadə etdik. Bu, plastik tullantılarının emalı problemini daha həssas şəkildə həll etməyə imkan verir", – Kratiş əlavə edib.

Alpər

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:229
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 Mart 2025 17:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri