Icma.az
close
up
RU
Haylaşdılmış xristian Qıpçaq ƏRmən tarixi: Bağrevənd döyüşü 1250

Haylaşdılmış xristian Qıpçaq ƏRmən tarixi: Bağrevənd döyüşü 1250

Icma.az bildirir, Adelet.az portalına istinadən.

Ermənilər bu gün növbəti bir fəlakətin ildönümünü qeyd edirlər. Yenə” qəhrəmanlıq nağılları , yenə uydurulmuş tarix, yenə məzlum ermənilər” nağılları ilə dünyanın gözünə girməyə çalışırlar.


Məsələni oxucularımıza ətraflı danışmaq üçün əvvəlcə bu gün erməniləri “ağladan” olaydan bir neçə yüz il əvvələ getmək , o hadisələrin bu günkü “ildönümü” keçirilən hadisələrlə bağlılığını açıqlayaq. Yəqin ki, bir çoxunuz xatırlayırsınız: 2023-cü ildə ABŞ Nümayəndələr Palatasının sədri Nensi Pelosinin Ermənistana səfəri və burda qonşu ölkəılərlə bağlı ikibaşlı çıxışları nəinki tək Bakını, Moskvanı eləcədə İran İslam Respublikasını narahat etdi.

Pelosi sentyabrın 18-də İrəvandakı Cafesjian İncəsənət Mərkəzində çıxış etd və erməni rəssam Q.Xancyanın “Avarair” tablosu qarşısında “Bu xristian Ermənistanın İranla mübarizəsinin təsviridir” sözləri ilə başladı.


Hayların öz adına çıxdıqları Avarayr döyüşü


Qafqaza 1828-ci ildə Rusiya çarı I Pyotrun əmri ilə köçürülən və xristian olan ƏRmən – türk əsilli xalqların yadellilərə qarşı mübarizəsini öz adlarına çıxan haylar başqalarının tarixini oğurlayaraq yeni bir tarix qondarıblar: Avaray, yaxud Avarayr döyüşü 26 may, yaxud 2 iyun 451-ci ildə baş verib. Avaray İranın Maku və Xoy şəhərləri arasındakı düzə ermənilərin verdiyi addır.
Tarixdə bu döyüş Sasani əsarətinə qarşı erməni üsyanı kimi tanınır. Üsyana Vardan Mamikonyan adlı ƏRmən başçılıq edib. Döyüşdə ermənilərlə birlikdə qonşu iberlər və albanlar da iştirak edib.
Həmin döyüşdə Sasani qoşunu sayca az olan üsyançıları məğlub edib. Bu vuruşmada Mamikonyan öldürülüb, lakin sasanilərin qələbəsi həlledici olmayıb. 457, 48-484-cü illərdə Cənubi Qafqazda Sasanilərə qarşı yeni üsyanlar baş verib. Çünki Mamikonyanlar sülaləsi öz knyazlığını genişləndirə bilib və hakimiyyətlərini qoruyub saxlaya bilir.
Hayların Ardzni döyüşü dedikləri Bağrevənd döyüşü


651-ci ildə şahanşah III Yezdəgirdin Ərəb xilafətinə məğlub olması nəticəsində Sasani İmperiyasına son qoyulduqdan sonra Mamikonyanlar knyazlığı yenidən fəaliyyətini aktivləşdirməyə çalışdı. Abbasilər xilafəti (750–1258) dövründə yenidən üsyanlara başladı. Abbasilər xilafətinin qurulmasından sonra xəlifə Mənsur (754–775-ci illərdə hakimiyyətdə olub) müxtəlif erməni naxararlarına (knyaz) verilən subsidiyaları ləğv edir və əlavə olaraq onlara ağır vergilər qoyur.

O dövrdə islama boyun əyməyən xristian ƏRmən əhalisinə qarşı dini təqib halları sərtləşməyə başladı. Bundan qəzəblənən Abbasilər xilafətinin ərazilərində yaşayan xristian əhali, o cümlədən ƏRmən xalqları 774-cü ildə böyük bir üsyana qalxırlar. Üsyana 451-ci ildə Sasanilərə məğlub olan Mamikonyanlar sülaləsinin üzvü Artavazd Mamikonyan başçılıq edirdi. O əksər naxarar ailələrinin birbaşa və ya üstüörtülü dəstəyini əldə etmişdir.

Onların arasında ən diqqət çəkəni indiyə qədər ərəbpərəst Baqratunilər idi(Baqratuni sülaləsi 885-1045-ci illər arasında Ermənistan və Şərqi Anadolunu idarə edən ƏRmən sülaləsidir.red-Ə.R), lakin Artsruni (Artsruni ƏRmən mənşəli knyaz və çar ailəsi, Bizans imperator sülaləsidir red-Ə.R) və Süni sülalələri (Sünik, Süni, Syuni, Sisakan sülaləsi antik və orta əsrlər dövründə Sünik vilayətində hakimiyyət sürmüş alban sülalədir. red-Ə.R) bitərəf qalır.


 

Üsyan bütün Ərməniyyəyə yayılır və ərəb vergi yığanlara qarşı hücumlar adi hal alır. Yerli ərəb valisi Həsən ibn Qəhtəbə üsyançıları dayandıra bildirir. Xəlifə Əmir ibn İsmayılın başçılığı ilə Xorasandan 30 min nəfərlik ordu vilayətə göndərilirş və 25 aprel 775-ci ildə Bağrevənd döyüşündə ƏRmənlər qəti məğlubiyyətə uğrayırlar. VII Smbat Baqratuni və VI Muşeq Mamikonyan döyüşdə həlak olur. Döyüşdən sonra üsyan Abbasilər tərəfindən yatırılır.

Avropanın, Rusiyanın, antitürk dövlətlərin  qondardığı  "böyük Ermənistan" layihəsi


Əziz oxucularımız, gördüyünüz kimi qıpçaq türkləri olan xristian ƏRmənlər tarixdə böyük ərazilərə sahib olub və tarixə önəmli qatqıları olub. 1828-ci ildə Qafqaza İrandan, Türkiyədən, Hindistan və Mesopotomiyadan sürülmüş qaraçılarla qohum xalqlar olan hayların ƏRmən türk tayfalarının heç bir əlaqəsi olmayıb. Artıq haylar 200 ildir arxalarındakı hegemon dövlətlərin dəstəyi ilə bu görüntünü yarada bilib ki, guya ƏRmən Ərməniyyə onlara məxsusdur. Amma bütün dünya bu yalanı cücərtdiyi üçün onu böyütməkdə, “”bar”ınını haylara yedirməkdə israrlıdr. Bu dünyadakı böyük Türk adına qarşı müharibənin, münaqişənin, qısqanclığın bir nümunəsidir.
Bu Fransa, ABŞ, Rusiya və diğər irticaçı dövlətlərin bölgədə türk gücünü zəiflətməyin bir açarıdır. “Böyük Ermənistan” qondarma ehay soyqırımı isə antitürk dövlətlərin bu bədbəxt və yesir toplumun boyuna biçdiyi geniş bir layihədir. Layihə addım-addım, qarış-qarış işləyir. Amma burda ən çox zərər görən, xam xəyallarla psixikası pozulan, hər əsrdə ölümlərə, qırğınlara məhkum qalan hay toplumudur.
Yəqin ki, bu mənfur layihədən əl çəkməyincə haylar qırılmağa , zərər görməyə məhkumdurlar.
Əntiqə Rəşid
 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:257
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 25 Aprel 2025 10:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri