Həkimin diplomu saxtadırsa... RƏYLƏR

Bu gün saxta diplom problemi də aktual məsələlər sırasındadır. Əgər əvvəllər belə diplomları ölkədə fəaliyyət göstərən bəzi özəl universitetlər verirdisə, indi xaricdən “idxal olunur”. Hər il yüzlərlə orta məktəb məzunu “xaricdə təhsil” şirkətləri tərəfindən, yaxud özü birbaşa əlaqə quraraq müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən universitetlərə üz tutur və bir çoxu da sonda saxta diplomla qayıdırlar. Son zamanlar diplomsuz, sertifikasiyasız həkimlərlə bağlı məsələlər çox eşidilir. Sözsüz ki, bu, aktual bir mövzudur. Həkimlik bilavasitə insan taleyi ilə bağlıdır. Belə bir deyim var ki, hüquqşünaslar, hakimlər, həkimlər insan taleyi ilə məşğul olur. Ona görə də həkimlərimiz savadlı, təcrübəli olmalıdırlar.

SİA mövzu ilə əlaqədar sosioloqların fikirlərini öyrənib.

Sosioloq Mətanət Məmmədova: "Cəmiyyətin hər bir üzvünün saxta diplomla fəaliyyət göstərən həkimlərə münasibəti heç də yaxşı olmayacaq. Çünki hər birimizin sağlamlığı birbaşa həkimlərdən asılıdır. Həkimlərin diplomları saxtadırsa, o sahə üzrə təhsil almayıbsa və o cümlədən təhsilin yuxarı pillələrində oxumayıbsa, bizim sağlamlığımız bir tükdən asılı qalacaq.

Bu yaxınlarda, həmkarım Qənirə Ataşovanın müəyyənləşdirib mediaya təqdim etdiyi siyahıda 50-yə yaxın diplomu olmayan həkimlərin siyahısı verilib. Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən də bu araşdırıldı. Müəyyən oldu ki, həmin həkimlər 4-5 həftəlik kurs keçdiyi sertifikat əsasında fəaliyyət göstərib. Bu o deməkdir ki, Səhiyyə Nazirliyi də öz işinə məsuliyyətlə yanaşmayıb. İllərlə fəaliyyət göstərən saxta həkimlərin jurnalist tərəfindən aşkar edilməsi o deməkdir ki, belə “həkimlərin” fəaliyyət göstərməsinə Səhiyyə Nazirliyi göz yumub, ya da nəzarəti tam olaraq həyata keçirməyib. Q.Ataşova həmin siyahını tərtib edib, ortaya çıxarmasaydı, Səhiyyə Nazirliyi buna göz yumacaqdı və həmin həkimlər bundan sonra da insanların həyat və sağlamlıqlarını riskə atacaqdılar. Hərçənd, müəyyən qədər ziyan vurublar və vurmaqda da davam edirlər. Hələ səhiyyə ocaqlarında elə “həkimlər”ə rast gəlinir. Düşünürəm ki, bu “həkimlərin” siyahısı daha da uzanacaqdı. Çünki hər gün eşidirik ki, həkimlər insan həyatına son qoyur. Xüsusilə, plastik cərrahiyyə ilə məşğul olan həkimlər insanları doğru-düzgün müalicə edə bilmir, ucuz və keyfiyyətsiz dolğu və botokslardan istifadə edirlər. Nəticədə, pasiyentlər müəyyən problemlərlə qarşılaşırlar.

Digər əməliyyatlarda - xüsusilə doğuş prosesində ölüm halları daha çox baş verir. Bütün bunlar onun göstəticisidir ki, əksər həkimlər öz yerində deyil. Bu da onların tibb savadlarının olmadığıma dəlalət edir. Səhiyyə Nazirliyi buna aydınlıq gətirməlidir, öncə özü haqqında tədbir görməlidir, baxışlarını düzgün istiqamətləndirməlidir ki, ölkədə saxta həkimlər fəaliyyət göstərə bilməsin. Belə bir sual yaranır ki, deməli, Q.Ataşova olmasaydı, bu həkimlərin fəaliyyəti uzun illər davam edəcəkdi. Yaxşı ki, həmkarımız var və nə yaxşı ki, bu məsələni ortaya çıxarıb, Səhiyyə Nazirliyini qəflət yuxusundan oyadıb. Düşünürəm ki, Nazirlik yaxın gələcəkdə öz səhvini düzəldəcək. Nazirlik bütün həkimləri sertifikasiyadan keçirməli, layiq olan öz işində qalmalı, əksinə olanlar isə işindən uzaqlaşdırılmalıdır".

Sosioloq Lalə Mehralı: "O həkimlərin demək olar ki, hamısı ali tibb təhsili olmayan, qonşu ölkələrə, daha çox Türkiyəyə gedib bir neçə yüz manata sertifikat alıb Azərbaycana estetik doktor adı ilə qayıdanlardır. Hər yerdədirlər, hər addımbaşı bir klinika açıblar, virtual platforma bu cür saxta doktorlarla dolub. Cəsarətləri insanı heyrətə salır, tərkibini bilmədikləri gelləri, dərmanları insanlara tətbiq etmək üçün dəli cəsarəti lazımdır adamda, çünki normal tibb təhsili olan həkim bunu etməz.

Vəziyyət o həddədir ki, ibtidai təhsilli makiaj, saç ustaları belə bu cür prosedurlar edirlər. Süni materialları, naməlum maddələri insanların dodağına, burnuna, yanağına yeridərək müqabilində yaxşı pul qazanan bu insanlara nəzarət yoxdur. Əksəriyyəti bir gözəllik salonu açıb orada fəaliyyət göstərir. Qanunla Səhiyyə Nazirliyi gözəllik salonlarında müvafiq yoxlamalar aparmır, bu işlə prokurorluq məşğul olur, onlar da şikayət əsasında. Yəni əgər şikayət olunmasa, bu salonlarda qadınların sağlamlığına qəsdən və ağır formada zərər vurma prosesi elə belə də davam edəcək. Yəni doktorlar ölkədə meydan sulayıb at çapırlar, heç bir rəsmi qurumun vecinə deyil.

Bizim Tibb Universitetində kosmetologiya fakultəsi yoxdur, amma ölkədə kosmetoloq sürətlə artır. Qadınlarda da dəli bir cəsarət var ki, gedib bu adamların ixtisaslı kadr olmadığını bilə-bilə prosedur etdirirlər. Sonra da ya üzü, ya dodağı, ya yanaqları çürüyür".

Müəllif: Həmid Əhədli