Icma.az
close
up
RU
“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” Cemal Süreyanın Zelda sı: Nilgün Marmara

“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” Cemal Süreyanın Zelda sı: Nilgün Marmara

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumat yayır.

13 oktyabr tanınmış türk şair Nilgün Marmaranın anım günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə Asude Nur Aydoğdunun "Cemal Süreyanın "Zelda"sı: Nilgün Marmara" yazısını təqdim edir.

1958-ci ilin soyuq bir qış səhərində, 13 fevral 1958-ci ildə dünyaya gəldi Nilgün Marmara.

Orta məktəb və liseyi Kadıköy Maarif Kolleci və Anadolu Liseyində, ali təhsilini isə Boğaziçi Universitetinin İngilis dili və ədəbiyyatı fakültəsində tamamladı.

Nilgün Marmara tələbəlik illərində şair Silvia Plat üzərində araşdırmalar aparırdı. Platın fərdin təkliyi və ekzistensializm problemlərinə baxışı, gənc şairəni dərindən təsirləndirdi.

Nilgünün Plat ilə tez-tez müqayisə olunmasının əsas səbəblərindən biri, yazıldıqdan 20 il sonra yayımlanan “Silvia Platın şairliyinin intiharı kontekstində analizi” adlı məzuniyyət işi idi.

Plat kimi Nilgün də yaşamaqdansa, ölümə daha yaxın dayanmışdı. Silvia Plat 30 yaşında sobanın qazını açaraq intihar etmişdi. Deyəsən, Nilgün də onun kimi “ölümü seçənlərdən” idi.

O, məzuniyyət tezisində belə yazmışdı: “Platın zərif, tez sınan ruhani varlığı və hər şeyin durmadan çirklənməsinin qaranlıq şəkildə fərqində olması, onu ölümə sürükləmişdir. Qadınların cəmiyyətin yaratdığı xəstəliklərin qurbanı olduğunu göstərmişdir. Onun qarışıq düşüncə sisteminin yaratdığı gərginlik çıxış yolu qoymur, həyatındakı gərginlik sonsuzluğa axır... Onun şeirlərini bir köşkün bərpasında istifadə olunan kərpiclərə, intiharını isə bu evin tamamilə uçurulmasına bənzədə bilərik...”

Nilgün Marmara Boğaziçi Universitetindəki orta bufetin üstündə yerləşən, dərsə getmədikləri vaxtlarda oturduqları pilləkənə "Ümidsizlər pilləkəni" adını vermişdi. Nilgünün yaxın dostlarından biri olan Ece Ayhan bu barədə belə yazırdı: “Boğaziçi Universitetində (əvvəllər Robert Kollecdə) oxuyanlar yaxşı bilirlər; orada, idman zalı ilə bufetin olduğu binada bağçaya baxan məşhur bir ‘ümidsizlər pilləkəni’ var – dəmirdəndir. Kim bilir, bəlkə də tərk edilmiş yanğın pilləkənidir!”

Nilgün Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra Kızıltoprakda həyat yoldaşı ilə birlikdə yaşadığı ev, şairlərin, yazıçıların görüş yeri olur. Haydar Ergülen, onun haqqında yazdığı “Dünyayla yaralı: Nilgün Marmara” adlı məqaləsində belə deyirdi: “Çox yalnız idim və başqa yalnızlar kimi mən də tez-tez Kızıltoprakdakı evə gedirdim. O yalnızların başında, əlbəttə, Ece Ayhan gəlirdi. Cemal Süreya gəlirdi – biri-birindən tənha iki insan. İlhan Berk, Tomris Uyar, Tevfik Akdağ da orada olurdu. Sonra Nilgünün dostları gəlirdi. İndi onlara "Nilgün yalnızları" ya da ‘Nilgünün tərk etdikləri’ demək lazımdır: Gülseli İnal, Ahmet Soysal, Lale Müldür, Seyhan Erözçelik, Orhan Alkaya, Cezmi Ersöz, mən, bəzən Akif Kurtuluş, Mustafa Irgat, Boğaziçidən Cemal…”

Nilgün Marmaraya manik-depressiya diaqnozu qoyulmuşdu. O, ölümü seçdi. O evdə – 5-ci mərtəbədə, cəmi 29 yaşında, ölümün soyuq qucağına atladı.

“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” deyib özünü boşluğa buraxdı. Çünki Nilgün dünyayla yaralı idi. Onun üçün yer üzü sadəcə bir gözləmə nöqtəsi idi.

Nilgün Marmara öldükdən sonra haqqında çox danışıldı. O, Cemal Süreya üçün bir Zelda Fitzcerald idi.

Süreya onun haqqında bu sözləri yazırdı: “Nilgün ölüb. Beşinci mərtəbədəki evinin pəncərəsindən özünü ataraq canına qıyıb, Ece Ayhan dedi… O, çox fərqli bir insan idi. Axşamlar müəyyən bir saatdan sonra sanki şəxsiyyəti, hətta bədəni dəyişirdi. Üzü qızarar, baxışlarına gözəl, amma vahiməli bir parıltı əlavə olunardı. Çox gənc idi. Sanıram otuz yaşına çatmamışdı… Bu dünyanı başqa bir həyatın gözləmə salonu kimi görürdü. Geri dönüb baxanda Nilgünün üzündə bir acı görürəm. O vaxtlar sezə bilməmişəm. Bu gün açıq-aşkar görünür.”

Nəsimi festivalında “İblis” yeni təqdimatda nümayiş olunub Fətəli xan Xoyskinin 150 illik yubileyi keçiriləcək - Sərəncam Tanınmış tarzənin yubileyi qeyd olunub
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 11:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri