Icma.az
close
up
RU
“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” Cemal Süreyanın Zelda sı: Nilgün Marmara

“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” Cemal Süreyanın Zelda sı: Nilgün Marmara

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumat yayır.

13 oktyabr tanınmış türk şair Nilgün Marmaranın anım günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə Asude Nur Aydoğdunun "Cemal Süreyanın "Zelda"sı: Nilgün Marmara" yazısını təqdim edir.

1958-ci ilin soyuq bir qış səhərində, 13 fevral 1958-ci ildə dünyaya gəldi Nilgün Marmara.

Orta məktəb və liseyi Kadıköy Maarif Kolleci və Anadolu Liseyində, ali təhsilini isə Boğaziçi Universitetinin İngilis dili və ədəbiyyatı fakültəsində tamamladı.

Nilgün Marmara tələbəlik illərində şair Silvia Plat üzərində araşdırmalar aparırdı. Platın fərdin təkliyi və ekzistensializm problemlərinə baxışı, gənc şairəni dərindən təsirləndirdi.

Nilgünün Plat ilə tez-tez müqayisə olunmasının əsas səbəblərindən biri, yazıldıqdan 20 il sonra yayımlanan “Silvia Platın şairliyinin intiharı kontekstində analizi” adlı məzuniyyət işi idi.

Plat kimi Nilgün də yaşamaqdansa, ölümə daha yaxın dayanmışdı. Silvia Plat 30 yaşında sobanın qazını açaraq intihar etmişdi. Deyəsən, Nilgün də onun kimi “ölümü seçənlərdən” idi.

O, məzuniyyət tezisində belə yazmışdı: “Platın zərif, tez sınan ruhani varlığı və hər şeyin durmadan çirklənməsinin qaranlıq şəkildə fərqində olması, onu ölümə sürükləmişdir. Qadınların cəmiyyətin yaratdığı xəstəliklərin qurbanı olduğunu göstərmişdir. Onun qarışıq düşüncə sisteminin yaratdığı gərginlik çıxış yolu qoymur, həyatındakı gərginlik sonsuzluğa axır... Onun şeirlərini bir köşkün bərpasında istifadə olunan kərpiclərə, intiharını isə bu evin tamamilə uçurulmasına bənzədə bilərik...”

Nilgün Marmara Boğaziçi Universitetindəki orta bufetin üstündə yerləşən, dərsə getmədikləri vaxtlarda oturduqları pilləkənə "Ümidsizlər pilləkəni" adını vermişdi. Nilgünün yaxın dostlarından biri olan Ece Ayhan bu barədə belə yazırdı: “Boğaziçi Universitetində (əvvəllər Robert Kollecdə) oxuyanlar yaxşı bilirlər; orada, idman zalı ilə bufetin olduğu binada bağçaya baxan məşhur bir ‘ümidsizlər pilləkəni’ var – dəmirdəndir. Kim bilir, bəlkə də tərk edilmiş yanğın pilləkənidir!”

Nilgün Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra Kızıltoprakda həyat yoldaşı ilə birlikdə yaşadığı ev, şairlərin, yazıçıların görüş yeri olur. Haydar Ergülen, onun haqqında yazdığı “Dünyayla yaralı: Nilgün Marmara” adlı məqaləsində belə deyirdi: “Çox yalnız idim və başqa yalnızlar kimi mən də tez-tez Kızıltoprakdakı evə gedirdim. O yalnızların başında, əlbəttə, Ece Ayhan gəlirdi. Cemal Süreya gəlirdi – biri-birindən tənha iki insan. İlhan Berk, Tomris Uyar, Tevfik Akdağ da orada olurdu. Sonra Nilgünün dostları gəlirdi. İndi onlara "Nilgün yalnızları" ya da ‘Nilgünün tərk etdikləri’ demək lazımdır: Gülseli İnal, Ahmet Soysal, Lale Müldür, Seyhan Erözçelik, Orhan Alkaya, Cezmi Ersöz, mən, bəzən Akif Kurtuluş, Mustafa Irgat, Boğaziçidən Cemal…”

Nilgün Marmaraya manik-depressiya diaqnozu qoyulmuşdu. O, ölümü seçdi. O evdə – 5-ci mərtəbədə, cəmi 29 yaşında, ölümün soyuq qucağına atladı.

“Həyatın harasından dönsən, xeyirdir...” deyib özünü boşluğa buraxdı. Çünki Nilgün dünyayla yaralı idi. Onun üçün yer üzü sadəcə bir gözləmə nöqtəsi idi.

Nilgün Marmara öldükdən sonra haqqında çox danışıldı. O, Cemal Süreya üçün bir Zelda Fitzcerald idi.

Süreya onun haqqında bu sözləri yazırdı: “Nilgün ölüb. Beşinci mərtəbədəki evinin pəncərəsindən özünü ataraq canına qıyıb, Ece Ayhan dedi… O, çox fərqli bir insan idi. Axşamlar müəyyən bir saatdan sonra sanki şəxsiyyəti, hətta bədəni dəyişirdi. Üzü qızarar, baxışlarına gözəl, amma vahiməli bir parıltı əlavə olunardı. Çox gənc idi. Sanıram otuz yaşına çatmamışdı… Bu dünyanı başqa bir həyatın gözləmə salonu kimi görürdü. Geri dönüb baxanda Nilgünün üzündə bir acı görürəm. O vaxtlar sezə bilməmişəm. Bu gün açıq-aşkar görünür.”

Nəsimi festivalında “İblis” yeni təqdimatda nümayiş olunub Fətəli xan Xoyskinin 150 illik yubileyi keçiriləcək - Sərəncam Tanınmış tarzənin yubileyi qeyd olunub
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 11:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see378

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see371

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see361

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see361

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see359

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see341

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see340

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see323

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see321

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see318

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see306

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see303

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see299

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see290

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see271

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see269

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see255

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see220

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see220

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri