Həyəcan siqnalı verildi 5 ölkə bu müqavilədən niyə çıxır?

Xəbər verdiyimiz kimi, bəzi Avropa ölkələri – Latviya, Litva, Estoniya və Polşa piyada əleyhinə minaları qadağan edən Ottava müqaviləsindən çıxmaq istəyini açıqlayıb. Həmin ölkələrin müdafiə nazirlərinin yaydığı sözügedən bəyanat Rusiyaya xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir. Ardınca, Finlandiya da sazişdən çıxacağını elan etdi.

Avropa ölkələrinin silsilə addımları necə dəyərləndirilməlidi? Ottava sazişindən çıxmaq Moskva üçün hansı təhlükələrə səbəb ola bilər?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Natiq Miri deyib ki, minaları qadağan edən Ottava müqaviləsindən çıxmaq özünümüdafiə xarakteri daşıyır:

“Adətən bu cür minalar düşmən ölkə ilə sərhədlərdə basdırılır. Bu da təcavüzün qarşısını almağa hesablanır. Ancaq məsələ budur ki, artıq təhlükəsizliklə bağlı indiyə qədər mövcud olan sistemlər ard-arda tamamilə məhv edilir. Bu da bilavasitə Rusiyanın hərbi təcavüzü və paralel olaraq təcavüz kontekstində ortalığa çıxan danışıqlarla əlaqəlidir.

Bu gün ABŞ və Rusiya liderləri müharibənin guya dayandırılması ilə bağlı danışıqlar aparırlar. Həmin danışıqlar isə beynəlxalq hüququ özündə ehtiva etmir. Çünki Rusiya işğalçı bir ölkədir. Burada beynəlxalq hüquq və ondan irəli gələn prinsiplər gündəmdə olmalıdır. İşğal olunan ərazinin qeyd-şərtsiz tərk olunması məsələsi müzakirə edilməlidir. Lakin bu hadisənin şahidi olmuruq. Əksinə, təcavüzə haqq qazandıran fəaliyyət görürük”.

Politoloqun sözlərinə görə, bu hadisənin baş verməsi ciddi həyəcan siqnalıdır:

“Sərhəddə Rusiya təcavüzündən qorunmaq üçün yenidən minaların basdırılmasına başlayacaqlar. Bu da o deməkdir ki, həmin ölkələr, xüsusilə də Avropanın şərqi, şimalı, Baltikyanı ölkələr Rusiya tərəfindən özlərinə təcavüz ehtimalını real sayırlar. Kimlərsə, sülh göyərçini kimi görünmək istəsə də baş verən bu hadisə reallığın tamamilə fərqli və təhlükəli olduğunu ortaya qoyur.

Rusiya ilə bağlı konkret nəticələrə gəldikdə bu məsələ müdafiə xarakterlidir. Rusiya və ABŞ-a siqnaldır. Çünki ABŞ bundan sonra Avropanı müdafiə etməyəcəyini açıqladı. Avropa özünün müdafiəsi ilə bağlı hərəkətə keçib. Gündəlikdə 800 milyard avro məbləğində büdcənin yaradılması, qoşunların silahlandırılması və bu kontekstdə Ukraynanın hərbi cəhətdən dəstəklənməsi planları var. Hətta bu yöndə konkret razılıqlar var.

Hazırlıqlar Rusiya təcavüzündən qorunmaq, özünü müdafiə etmək qabiliyyətini gücləndirmək məqsədi daşıyır. Minalarla bağlı verilən sözügedən qərar da prossesin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az