Icma.az
close
up
RU
Hindistanda mobil cihazlara rəsmi nəzarət güclənir

Hindistanda mobil cihazlara rəsmi nəzarət güclənir

Xalq qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Smartfon istehsalçılarından dövlət tətbiqini yükləmələri tələb olunur

Kibertəhlükəsizlik təhdidləri dünya ölkələrini onlarla mübarizə yolları axtarmağa məcbur edir. Hindistanda Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi smartfon istehsalçılarına dövlət tərəfindən dəstəklənən “Sanchar Saathi” tətbiqinin cihazlarda əvvəlcədən quraşdırılması ilə bağlı göstəriş göndərib. Bu qərarın əleyhdarları hesab edirlər ki, silinməsi mümkün olmayan belə bir proqram istifadəçi hüquqlarını pozur.

“Sanchar Saathi” tətbiqi Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin təşəbbüsü ilə 2023-cü ildə hazırlanaraq istifadəyə verilib. Bu proqram hindistanlılara oğurlanmış və ya itmiş telefonu eyni adlı internet portalı vasitəsilə bloklamağa imkan verir (telefon sahibinə geri qaytarıldıqdan sonra eyni portaldan cihazın blokunu açmaq mümkündür). Həmçinin tətbiq vasitəsilə şübhəli zənglər, spam və zərərli keçidlər barədə polisə müraciət etməklə xəbər vermək olar.

Xidmət IMEI (International Mobile Equipment Identity – mobil avadanlığın beynəlxalq identifikatoru – red.) sayəsində fəaliyyət göstərir. IMEI hər bir mobil qurğuya verilən 14–17 rəqəmli unikal nömrədir. Bu nömrə ilə telefonun mənşəyini, modelini və seriya nömrəsini müəyyən etmək olur. Dələduzluq hallarında adətən saxta və ya təkrarlanan IMEI nömrələrindən istifadə edilir. Hindistan hökuməti bildirir ki, bu məlumatlara çıxış polisə itmiş və ya oğurlanmış cihazların qara bazara düşməsinin qarşısını almağa imkan verir. Rəsmi rəqəmlərə görə, tətbiq istifadəyə verildikdən bəri 3,7 milyon cihaz bloklanıb və 30 milyonadək saxta bağlantı kəsilib.

Nazirliyin göstərişinə əsasən, Hindistana idxal edilən smartfonlarda e-poçt, brauzer, qeydlər və digər əsas tətbiqlərlə yanaşı, “Sanchar Saathi” də əvvəlcədən quraşdırılmalıdır. Bu qərar Samsung, Vivo, Oppo, Xiaomi və Apple kimi şirkətləri əhatə edir. Göstərişin icrası üçün onlara 90 gün vaxt verilib. Artıq istifadədə olan cihazlara isə proqram təminatının yenilənməsi vasitəsilə tətbiqin quraşdırılması təmin edilməlidir.

Hüquqşünaslar hesab edirlər ki, əsas problemlər Stiv Cobsun yaratdığı şirkətlə bağlı olacaq. Apple əvvəllər də müxtəlif ölkələrin oxşar tələblərini rədd edib. Bu, şirkətin korporativ siyasəti ilə bağlıdır: Apple satılmamış smartfonlara dövlət və ya üçüncü tərəf tətbiqlərinin quraşdırılmasına icazə vermir.

Bununla belə, “Apple” Hindistanda ən populyar brend deyil. Texnoloji bazarın tədqiqat şirkəti “Counterpoint”in son məlumatlarına görə, Hindistan smartfon bazarının cəmi 9 faizi “Apple”a məxsusdur. Ən populyar brend 24 faiz payla Vivo-dur; onu 16 faiz ilə Oppo izləyir. Samsung və Xiaomi isə hərəsi 13 faiz bazar payına sahibdir.

“Counterpoint”in tədqiqat direktoru Tarun Patxak (“Reuters”ə istinadla) qeyd edib ki, Apple ilə bağlı məsələni həll etmək üçün elə bir seçim variantı tapıla bilər ki, istifadəçilər tətbiqi özləri quraşdırmağa həvəslənsinlər. Ekspertlər hesab edirlər ki, tətbiqin hindistanlılara nəzarət məqsədilə istifadə olunacağı real görünmür. Qeyd olunur ki, “Sanchar Saathi”nin əvvəlcədən quraşdırılması ilk növbədə yerli istehsalçıya dəstək məsələsidir və bu, artıq uzun müddətdir ölkənin gündəmindədir. Mütəxəssislər həm də əlavə edirlər ki, hindistanlı proqramçıların dəstəklənməsi siyasətinin məqsədlərindən biri Çin IT məhsullarının bazardan sıxışdırılmasıdır, bu isə yalnız yeni proqram təminatının yaradılması ilə məhdudlaşmır. Belə ortaq fikir var ki, insanların tətbiqləri onlayn mağazalardan yükləməsinə qadağa qoymaq çətindir. Buna görə də hökumət qeyri-iqtisadi üsullarla, o cümlədən öz proqram təminatının əvvəlcədən quraşdırılması yolu ilə yerli şirkətlərə dəstək göstərməyə çalışır. Bütün bunlar gələcəkdə “Sanchar Saathi”nin də daxil olduğu bütöv rəqəmsal ekosistemin yaradılmasına səbəb olacaq.

Səbuhi MƏMMƏDOV
XQ

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:253
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2025 10:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see328

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see309

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see299

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see296

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see289

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see279

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see259

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see256

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see249

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see248

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see245

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see241

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see235

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see235

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see233

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see225

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see213

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see207

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see195

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri