Hindistandan Ermənistana “Pinaka”: Azərbaycan sərhədləri təhlükədə

Hindistanın “Solar Defence and Aerospace Limited” (SDAL) zavodundan Ermənistana ilk “Pinaka” idarə olunan raketlər göndərilib. Hindistan və Ermənistan KİV-də yer almış məlumata əsasən, iki ölkə arasında əldə olunmuş razılıq çərçivəsində, Ermənistana daha əvvəl dörd “Pinaka” batareyasının tədarükü həyata keçirilmişdir. Belə ki, bu yaylım atəşli reaktiv sistemlərin Ermənistana göndərilməsi 2023-cü ilin iyulunda başlanılmış və 2024-cü ilin noyabrında yekunlaşıb.

Modern.az-a açıqlamasında Milli Məclisin Azərbaycan-Hindistan parlamentlərarası İşçi Qrupunun sədri Zaur Şükürov bildirib ki, Hindistanın “Solar Defence and Aerospace Limited” (SDAL) şirkəti tərəfindən Ermənistana ilk “Pinaka” idarə olunan raket sistemlərinin göndərilməsi Cənubi Qafqazda hərbi balans və təhlükəsizlik mühiti baxımından diqqətlə izlənməli hadisədir:

“Pinaka” raket sistemləri əsasən operativ-taktiki səviyyədə tətbiq olunur və müxtəlif modifikasiyalarda 40–75 km, bəzi mənbələrə görə daha artıq məsafədə hədəfləri vura bilir. Texniki baxımdan bu sistemlər Ermənistan ərazisindən Azərbaycanın sərhədyanı bölgələrində yerləşən hərbi obyektlər və infrastruktur üçün potensial risk yarada bilər. Lakin real təhlükə səviyyəsi yalnız silahın mövcudluğu ilə deyil, onun sayına, yerləşdirilmə coğrafiyasına, idarəetmə və kəşfiyyat imkanları ilə inteqrasiyasına bağlıdır. Bu baxımdan, perspektivdə Azərbaycanın ümumi hərbi üstünlüyünü fundamental şəkildə dəyişəcək faktor kimi qiymətləndirilə bilməz.

“Pinaka” sistemlərinin Azərbaycana qarşı istifadəsi texniki baxımdan mümkünlüyü ehtimal edilsə belə, bu, eyni zamanda Ermənistan üçün ciddi eskalasiya riski yaradar. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yüksək peşəkarlığı və gücü, dəqiq zərbə vasitələri, hava hücumundan müdafiə sistemləri və kəşfiyyat imkanları nəzərə alındıqda, bu cür silahların istifadəsi qarşı tərəf üçün asimmetrik və baha başa gələn nəticələr doğura bilər".

Parlamentarinin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşma prosesinin və etimad quruculuğu tədbirlərinin irəlilədiyi bir zamanda, Hindistan tərəfindən raket tədarükünə başlanılması regionda uzunmüddətli sülh və sabitliyin bərqərar olunmasına xidmət etməyən, qəbuledilməz addım kimi qiymətləndirilməlidir:

"Eyni zamanda, sülh gündəliyi ilə bağlı proseslər fonunda, Ermənistanın da silah tədarükünü davam etdirməsi ziddiyyətli davranışdır və məqbul hesab edilə bilməz. Bu ölkənin hücum xarakterli silah sistemləri əldə etməsi regionda hərbi risklərin artmasına obyektiv zəmin yaradır və sülh müqaviləsinin imzalanmadığı və etimad tədbirlərinin yetərli olmadığı şəraitdə təhlükəlidir. Ermənistanın davamlı silahlanması regionda uzunmüddətli sabitliyə xidmət etmir. Əksinə, resursların hərbi sahəyə yönəldilməsi sülh gündəliyini arxa plana keçirir və revanşist meyilləri gücləndirir. Silah tədarükləri Ermənistana etimadsızlığı daha da dərinləşdirir. Xüsusilə də, bu proses şəffaflıq və regional təhlükəsizlik mexanizmləri ilə müşayiət olunmadıqda, hər bir yeni silah partiyası potensial təhlükə mənbəyi kimi qəbul edilməlidir. Bununla yanaşı, Hindistan tərəfdən də belə addımın atılması Cənubi Qafqazda tammiqyaslı yeni silahlanma yarışının başlanğıcı kimi qiymətləndirilməsə də, riskli tendensiya hesab edilə bilər".

Z.Şükürov vurğulayıb ki, digər mühüm məqam isə məhz Azərbaycan-Hindistan münasibətləri müstəvisində ortaya çıxır:

"Azərbaycan ənənəvi olaraq balanslı, qarşılıqlı hörmət və faydalılıq əsasında, milli maraqlara söykənən prinsipial və müstəqil xarici siyasət kursu həyata keçirir. Hindistanla Azərbaycan arasında da əvvəlki dövrlərdə qənaətbəxş münasibətlər mövcud olub. Lakin təəssüflə qeyd edilməlidir ki, torpaqlarımızı 30 ilə yaxın bir müddətdə işğal altında saxlamış, soyqırım və qətliamlar törətmiş Ermənistanı son illər hücum xarakterli silahlarla təchiz edən, habelə ölkəmizin müəyyən çoxtərəfli beynəlxalq platformalarda fəaliyyətinə maneələr yaradan məhz Hindistan olub və bu siyasət qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsiplərinə zidd olan mövqedir.

Bu yanaşma, heç şübhəsiz, Azərbaycan cəmiyyətində Hindistanın regiondakı roluna dair suallar yaradır və ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişafına xidmət etməyən siyasət kimi qiymətləndirilməlidir".