Hiperaktivlik və diqqət yayqınlığı irsi ola bilər

Yetkinlərdə diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozuqluğu (DEHB)tez-tez diaqnoz olunur.

“Medicina” xəbər verir ki, DEHB kimi tanınan xəstəlik, bir çox hallarda irsi xarakter daşıyır.

Tədqiqatlar göstərir ki, əgər uşağa DEHB (SDVQ) diaqnozu qoyularsa, valideynlərdən birinin də bu xəstəliyin olması ehtimalı 30-50 faizdir. Hiperaktiv uşaq böyüdən insanlar çox vaxt özlərində problem olduğunu dərk etməsələr də, xüsusən də bu pozğunluğun təzahürləri yaşla dəyişə bilər.

Yetkinlərdə DEHB necə özünü göstərir

Uşaqlardan fərqli olaraq, böyüklərdə hiperaktivlik daha az nəzərə çarpa bilər. Bununla belə, əsas məsələlər qalır:

Diqqətsizlik

DEHB olan insanlar gündəlik işlərə konsentrə olmaqda çətinlik çəkirlər və diqqət və konsentrasiya tələb edən işlərlə mübarizə aparırlar.

Diqqətsizlik səbəbindən onların tipik problemləri bunlardır:

Süründürməçilik, başladığı işi başa çatdıra bilməmək;

Unutqanlıq (açarların və əşyaların itirilməsi, vacib görüşləri, tarixləri, son tarixləri unutmaq).

Diqqət çatışmazlığı hiperaktivliyi pozğunluğunun başqa bir xüsusiyyəti insanın reaksiyalarını idarə edə bilməməsidir. Bu pozğunluğu olan böyüklər üçün xarakterik olan budur:

Söhbətdə başqalarının sözünü kəsmək;

Qıcıqlanma, emosional qeyri-sabitlik.

Həddindən artıq aktivlik

Mövcud DEHB ilə bir şəxs şüursuz olaraq narahatlıq hiss edə bilər - bu, məsələn, uzun müddət (xüsusilə hərəkət etmədən) otura bilməməkdə ifadə edilə bilər. Həmçinin, bu pozğunluğu olan insanlar tez-tez işlərini, hobbilərini dəyişirlər və səyahətə gedirlər, onlar bir növ fəaliyyətə daimi ehtiyac hiss edirlər. Çox vaxt onlar daxili gərginlik, həddən artıq yüklənmə hissi və istirahət edə bilməmə ilə qarşılaşırlar.

Yetkinlərdə DEHB-nin əlavə simptomları:

Onlar üçün bir şey təşkil etmək və ya planlaşdırmaq çətindir - bunu etmək zərurəti mənfi reaksiyalara səbəb olur;

Xroniki unutqanlıq inkişaf edir;

Maliyyə idarəetməsində çətinliklər yaranır (impulsiv xərclər);

Aşağı stress tolerantlığı, gündəlik problemlərə kəskin reaksiyalar.

Yetkinlərdə diaqnoz qoyulmamış DEHB təhlükələri

Müalicə olmadıqda xəstəlik həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər.

Bu problemi olan insanlar nizam-intizamda çətinlik çəkirlər ki, bu da adətən ətrafdakılar tərəfindən mənfi qəbul edilir. Nəticədə, özünü təşkil etməkdə çətinliklər yaranır və reallaşdırılmamış potensial özünə hörmətə təsir edir və narahatlıq faktoruna çevrilir.

Bundan əlavə, DEHB şəxsi həyata dağıdıcı təsir göstərə bilər. Bu sindromu olan bir yetkin başqalarına tamamilə nizamsız və xaotik görünəcək həyat tərzinə meyl edə bilər və onun unutqanlığı laqeydlik kimi qəbul ediləcək.

Bundan əlavə, hiperaktiv insanlarda narahatlıq və depressiya, tükənmişlik və alkoqolizm də daxil olmaqla pozğunluqlar riski artır.

Əgər sizdə DEHB olduğundan şübhələnirsinizsə, bir mütəxəssisə (psixiatr, nevroloq) müraciət etmək vacibdir, çünki bu, sadəcə “unutmaq” və ya “diqqətsizlik” deyil, həyatın bütün sahələrinə təsir edən əsl pozğunluqdur.

Aygün Musayeva