Hörmüz boğazı təhdid altındadır GÜNDƏM

Husilər Fars körfəzi ölkələrini İranla müharibəyə girməmək barədə xəbərdar ediblər

Yəmən Ənsar Allah (Husilər) hərəkatı Fars körfəzi ölkələrindən hər hansı biri İrana qarşı müharibəyə girərsə Bab əl-Məndəb boğazını bağlayacağına söz verib. Buna, ehtimal ki, Bəhreyn tərəfindən hazırlanmış BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamə layihəsi səbəb olub. Bu qətnamə, faktiki olaraq, İran tərəfindən qismən bağlanmış Yaxın Şərq üçün digər vacib gəmiçilik arteriyası olan Hörmüz boğazını azad etmək üçün hərbi gücdən istifadəyə icazə verir. Bir nəzəriyyəyə görə, Husilər, İranla yaxın əlaqələrinə baxmayaraq, regional münaqişəyə fəal şəkildə qoşulmaq istəmirlər. Onların təhdidləri, ehtimal ki, Tehrandan pul axını demək olar ki, dayandığı üçün Səudiyyə Ərəbistanını şantaj etmək, onlardan kompensasiya almaq məqsədi daşıyır.

Husilərin informasiya nazirinin müavini Məhəmməd Mənsur "Əl-Monitor"a bildirib ki, Fars körfəzi ölkələrinin İrana qarşı düşmənçilik hərəkətləri halında Ənsar Allah Bab əl-Məndəb boğazını bağlaya bilər. "Biz İran üzərindəki münaqişədən kənarda qalmağımıza imkan verməyən dini, mənəvi və humanitar məsuliyyət daşıyırıq", - deyə o izah edib. "Bab əl-Məndəb boğazını bağlamaq variantı Yəmən tərəfi tərəfindən İran və Livana qarşı təcavüzün artması halında və ya Fars körfəzi dövlətlərindən hər hansı biri birbaşa hərbi əməliyyatlarda iştirak edərsə istifadə edilə bilər".

Ərəbistan yarımadasını Afrikadan ayıran boğazı bağlamaq təhdidi, Bəhreyn Hörmüz boğazında ticarət gəmiçiliyinin qorunmasına yönəlmiş BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamə layihəsini hazırladıqdan sonra ortaya çıxıb. Əvvəlcə Krallıq sənədə hərbi güc tətbiqinə birbaşa icazə verən BMT Nizamnaməsinin VII fəslinə istinad daxil etmişdi. Lakin Bəhreyn hakimiyyəti sonradan mətni azaldıb, görünür, bu cür ifadələrin Rusiya və Çinin veto qoymasına səbəb olacağından narahatdır. Sənəddə indi Hörmüz boğazından tranzitdən asılı olan maraqlı ölkələrin onu açmaq, eləcə də müdafiə hərəkətlərini əlaqələndirmək üçün "şəraitə uyğun bütün zəruri vasitələrdən" istifadə edə biləcəyi bildirilir. Bu ifadəyə Hörmüz boğazından keçən ticarət gəmiləri üçün hərbi müşayiətlər daxildir.

The Wall Street Journal mənbələrinə görə, BƏƏ artıq Hörmüz boğazını müdafiə etmək üçün koalisiyaya qoşulmaq istəyini bildirib. Bu məlumatlara görə, Əmirliklər İran hücumlarının qarşısını almaq üçün hərbi də daxil olmaqla, Yaxın Şərqdəki bu həyati əhəmiyyətli arteriyanı qorumaq üçün bütün variantları nəzərdən keçirir. "BƏƏ öz suverenliyini, xalqını və infrastrukturunu qorumağa yönəlmiş müdafiə mövqeyini saxlayır və İran tərəfindən davam edən qanunsuz və təxribatsız hücumlara cavab olaraq özünümüdafiə hüququnu özündə saxlayır", - deyə BƏƏ-nin yüksək vəzifəli rəsmisi The National qəzetinə bildirib.

Xatırladaq ki, Hörmüzün qismən blokadasından sonra Bab əl-Məndəb boğazı Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracı üçün alternativ bir yola çevrilib. Bu xam neft daşınmalarının əsas hissəsi Çinə, bəziləri isə Hindistana və Cənubi Koreyaya gedir. Bir neçə ərəb mediasının məlumatına görə, husilərin Bab əl-Məndəb boğazını bağlamaqla bağlı təhdidləri, xüsusilə son illərdə Yəmənin mərkəzi hökumətinə iqtisadiyyatı sabitləşdirmək, dövlət qulluqçularının maaşlarını ödəmək və ərzaq təhlükəsizliyini təmin etmək üçün əhəmiyyətli maliyyə yardımı paketləri təqdim edən Səudiyyə Ərəbistanına yönəlib.

Ölkənin şimal bölgələrinə nəzarət edən husilər, Ənsar Allah bir dövlət daxilində faktiki bir dövlət olmasına və beynəlxalq səviyyədə tanınmamasına baxmayaraq, Ər-Riyaddan da oxşar dəstək gözləyirlər. Husilərin nəzarətində olan ərazilərdə maliyyə və iqtisadi böhran son zamanlar daha da pisləşib, çünki qrupun əsas xarici dəstəkçisi və sponsoru olan İrandan maliyyə axınları qismən dayandırılıb. ABŞ-İsrail əməliyyatının başlaması ilə Tehran, ehtimal ki, Yaxın Şərqdəki müttəfiq milislərinə yardımını kəskin şəkildə azaltmaq məcburiyyətində qalıb.

Husilər, ABŞ-İsrail əməliyyatının 28 fevralda başlamasından düz bir ay sonra Tehranın tərəfində münaqişəyə qoşularaq İsrailə raket atmağa cəhd etdilər. Mənbələr The Wall Street Journal-a bildiriblər ki, bu yaxınlarda hərəkatın rəhbərliyi və əksər döyüşə hazır bölmələr İsrailin cavab hücumlarından qaçmaq üçün Yəmənin dağlıq bölgələrində möhkəmləndirilmiş sığınacaqlara köçməyə başlayıblar. Qəzetin mənbələri iddia edir ki, yüksək vəzifəli Husi hökumət rəsmiləri çoxdan paytaxt Sənadakı ofislərini tərk ediblər, tabeçiliyində olanlar üçün telefon istifadəsinə ciddi məhdudiyyətlər tətbiq ediblər və alternativ rabitə vasitələrinə keçiblər. Bu, İsrailin İranda olduğu kimi Yəməndə də yüksək rütbəli komandirlərin hədəfə alınmış sui-qəsdlərini təkrarlamasının qarşısını almaq üçün edilir.

V.VƏLİLİ