Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Hörmüzdən Qəzzaya: Müharibənin coğrafiyası genişlənir

Hörmüzdən Qəzzaya: Müharibənin coğrafiyası genişlənir

Icma.az xəbər verir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

Yaxın Şərqdə son hadisələr göstərir ki, region artıq təkcə İran–ABŞ və ya İran–İsrail qarşıdurmasının yaşandığı məkan deyil. Hazırda böhran eyni vaxtda hərbi, siyasi, iqtisadi və enerji təhlükəsizliyi müstəvisində inkişaf edir. Son günlər baş verən hadisələr – ABŞ-ın İrana yeni zərbələri, İranın Körfəz ölkələrində yerləşən Amerika bazalarına raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə cavab verməsi, Hörmüz boğazı ətrafında yaranan gərginlik və diplomatik kanalların faktiki olaraq iflic vəziyyətinə düşməsi regionun uzunmüddətli qeyri-sabitlik dövrünə daxil olduğunu göstərir.  

Ən diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, bir müddət əvvəl ABŞ və İran arasında əldə olunmuş atəşkəs və danışıqlar mexanizmi artıq praktik əhəmiyyətini itirib. Vaşinqton Tehranı razılaşmanın şərtlərini pozmaqda ittiham edir, İran isə ABŞ-ın hərbi fəaliyyətini əsas gətirərək cavab zərbələrini davam etdirəcəyini bildirir. Beləliklə, diplomatiya yenidən hərbi ritorika ilə əvəzlənir və tərəflər arasında etimad tamamilə aradan qalxır.  

Bu qarşıdurmanın mərkəzində isə yenə də Hörmüz boğazı dayanır. Dünyada dəniz yolu ilə daşınan neftin mühüm hissəsi məhz bu marşrutdan keçir. İran boğaz üzərində daha sərt nəzarət iddiasını irəli sürür, ABŞ isə beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hərbi mövcudluğunu artırır. Nəticədə kommersiya gəmilərinin hərəkəti xeyli azalıb, sığorta xərcləri yüksəlib, dünya enerji bazarında isə yenidən qiymət artımı müşahidə olunur. Bu vəziyyət təkcə Yaxın Şərqə deyil, Avropa və Asiyanın enerji təhlükəsizliyinə də birbaşa təsir göstərir.  

Diqqət çəkən başqa bir məqam İranın daxili siyasətində müşahidə olunan sərtləşmədir. Xarici təzyiqlərin artması fonunda Tehran ölkə daxilində təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirir. Son günlər ekoloji fəalların yenidən həbs olunması, casusluq ittihamları ilə yeni əməliyyatların keçirilməsi, internet üzərində nəzarətin genişləndirilməsi və müxalif fəallara qarşı təzyiqlərin artması göstərir ki, hakimiyyət mümkün sosial narazılığı əvvəlcədən nəzarət altına almağa çalışır. Rejim xarici müharibənin daxildə siyasi böhrana çevrilməsinin qarşısını təhlükəsizlik mexanizmlərini sərtləşdirməklə almağa çalışır.

Regional qarşıdurmanın digər mühüm istiqaməti Livan və Qəzza olaraq qalır. ABŞ–İran münasibətlərinin yenidən gərginləşməsi İsrail–“Hizbullah” xəttində əldə edilmiş nisbi sakitliyin davamlı olmayacağını göstərir. Eyni zamanda Qəzzada humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır, HƏMAS məsələsində siyasi həll perspektivi isə hələ də görünmür. Bu isə o deməkdir ki, Yaxın Şərqdə müxtəlif böhran ocaqları bir-birindən ayrı deyil, əksinə, vahid təhlükəsizlik zəncirinin halqalarına çevrilib. Bir cəbhədə baş verən eskalasiya digər istiqamətlərdə də gərginliyi artırır.  

Körfəz ölkələri də yaranmış vəziyyətdən ciddi narahatdır. Bəhreyn, Küveyt, Oman və digər ərəb dövlətləri bir tərəfdən ABŞ-ın təhlükəsizlik tərəfdaşı olaraq qalır, digər tərəfdən isə İranla açıq hərbi qarşıdurmanın öz ərazilərinə keçməsini istəmirlər. Bu səbəbdən onlar vasitəçilik təşəbbüslərini davam etdirməyə çalışsalar da, hazırkı mərhələdə hərbi dinamika diplomatik səyləri üstələyir.  

Hazırkı proseslər göstərir ki, Yaxın Şərqdə münaqişənin xarakteri dəyişir. Əgər əvvəllər əsas diqqət yalnız İran–İsrail münasibətlərinə yönəlirdisə, indi qarşıdurma Körfəz ölkələrini, beynəlxalq dəniz yollarını, enerji bazarlarını və qlobal ticarəti də birbaşa təsir altına alır. Bu isə regiondakı istənilən lokal toqquşmanın qısa müddətdə beynəlxalq böhrana çevrilməsi riskini artırır.

Mövcud mənzərə onu göstərir ki, yaxın perspektivdə Yaxın Şərqdə tammiqyaslı sabitlik gözləmək çətindir. Tərəflər arasında etimadın olmaması, vasitəçilik təşəbbüslərinin nəticə verməməsi, enerji marşrutlarının təhlükə altında qalması və region dövlətlərinin getdikcə daha çox hərbi hazırlıq rejiminə keçməsi böhranın hələ uzun müddət beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalacağını göstərir. Diplomatik mexanizmlər yenidən işə salınmasa, Yaxın Şərqdə qarşıdurmanın coğrafiyası daha da genişlənə və bunun təsirləri qlobal iqtisadiyyata, enerji təhlükəsizliyinə və beynəlxalq siyasi münasibətlər sisteminə daha ciddi şəkildə sirayət edə bilər.

Ruslan Zəngəzur

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 13 İyul 2026 17:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see421

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see346

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see320

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see317

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see297

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see293

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see291

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see274

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see272

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see264

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see246

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see227

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see210

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see208

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see194

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see186

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see185

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri