Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Hyperloop texnologiyası: yüksək sürət nəqliyyatında YENİ ERA

Hyperloop texnologiyası: yüksək sürət nəqliyyatında YENİ ERA

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumat verir.

Futuristik səyahətin üfüqləri - Dünya şəhərlərini birləşdirən gələcək platforması

"Hyperloop" yüksək sürətli səyahət üçün nəzərdə tutulmuş futuristik bir nəqliyyat sistemidir. İlk dəfə Elon Musk tərəfindən 2013-cü ildə təqdim edilən bu konsept maqnit levitasiyası (maglev) və aşağı hava müqaviməti texnologiyasını birləşdirir. Sistemin əsas məqsədi insanları və yükləri yüksək sürətlə, təhlükəsiz və ekoloji cəhətdən təmiz şəkildə daşımaqdır.

"Hyperloop" aşağı təzyiqli və ya vakuuma yaxın bir boru sistemi üzərində işləyir. Burada sərnişin kapsulları maqnit levitasiyası və elektrik mühərrikləri vasitəsilə hərəkət edir.

Əsas komponentlər bunlardır:

1. Borular (Tubes) - Polad və ya digər möhkəm materiallardan hazırlanmış bu borular az hava təzyiqi ilə doldurulur. Az təzyiq hava müqavimətini minimuma endirərək yüksək sürət əldə etməyə imkan verir.

2. Kapsullar (Pods) - Sərnişinlərin və ya yüklərin yerləşdiyi aerodinamik kapsullardır. Bu kapsullar maqnit sahəsi vasitəsilə boruların içərisində havada asılı vəziyyətdə hərəkət edir.

3. Maqnit levitasiyası - Kapsulun relsə toxunmadan havada qalmasını təmin edən texnologiyadır. Bu, sürtünməni aradan qaldırır və daha yüksək sürət əldə etməyə imkan verir.

4. Elektrik itkiləri və günəş enerjisi - Hyperloop sistemləri enerji qənaətini maksimuma çatdırmaq üçün bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə etməyi hədəfləyir.

"Hyperloop"un bir sıra üstünlükləri vardır. Hər şeydən əvvəl bu, yüksək sürətli hərəkəti nəzərdə tutur. "Hyperloop" sistemlərinin saatda 1000 km-ə qədər sürətə çatması gözlənilir. Bu, ənənəvi dəmir yolu və hətta təyyarələrlə müqayisədə daha sürətlidir. Həmçinin ekoloji təmizlik baxımından da sərfəlidir. Belə ki, bu sistemin karbon emissiyası azdır, çünki əsasən elektrik enerjisi ilə işləyir.

Təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərdən isə daha əlverişlidir. Ona görə ki, yerin altından və ya xüsusi borularla hərəkət etdiyi üçün xarici faktorlardan (hava şəraiti, qəza riski) daha az təsirlənir.

Bundan başqa, vaxta qənaət etmək üçün əvəzedilməz üstünlüyü ilə seçilir. Belə ki, məsafələr arasındakı səyahət vaxtını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Məsələn, Los-Ancelesdən San-Fransiskoya təxminən 35 dəqiqəyə çatmaq mümkündür.

Lakin çoxsaylı üstünlükləri ilə yanaşı, müəyyən qüsurları və çətinlikləri də az deyil. Hər şeydən əvvəl "Hyperloop" sistemlərinin tikintisi və texnologiyası çox yüksək maliyyət tələb edir.

Texniki cəhətdən isə vakuumlu boru sistemlərinin dayanıqlığı, maqnit levitasiyasının davamlılığı və enerji təchizatı böyük çətinliklər yaradır. Bununla bağlı hüquqi tənzimləmə ləng gedə bilir. Çünki hökumətlərin nəqliyyat qaydalarına uyğun olaraq layihəni təsdiqləməsi və həyata keçirməsi vaxt aparır. Sərnişin rahatlığı baxımından da müəyyən risqlər vardır. Vakuum sistemində hərəkət zamanı sərnişinlərin təzyiqə və sürətə uyğunlaşması ilə bağlı problemlər mövcuddur.

Qeyd edək ki, "Hyperloop" texnologiyası üzrə ilk insanlı sınaq 2020-ci ilin noyabr ayının 8-də "Virgin Hyperloop" şirkəti tərəfindən həyata keçirilib. Bu tarixi sınaq layihənin texnoloji əsaslarını təsdiqləməklə yanaşı, "Hyperloop"un praktiki olaraq tətbiq oluna biləcəyini göstərən mühüm mərhələ idi.

İlk insanlı sınaq ABŞ-ın Nevada ştatında "Virgin Hyperloop"un Las-Veqas yaxınlığındakı sınaq poliqonunda (DevLoop) gerçəkləşib. Sınaq zamanı "Pegasus XP-2" adlı kapsul maksimum 172 km/s sürətə çatdlmışdır Sistemin gələcək üçün hesablanmış potensial sürəti isə 1000 km/s üzərindədir.İlk insanlı sınağın iştirakçıları isə "Virgin Hyperloop" şirkətinin iki əməkdaşı – Josh Giegel (şirkətin həmtəsisçisi) və Sara Luchian (təcrübə rəhbəri) olmuşdur. Onlar "Hyperloop"da səyahət edən ilk insanlar kimi tarixə düşmüşdür.

Qeyd edək ki, sınaq kapsulu iki nəfərlik idi və sərnişinlərin təhlükəsizliyi üçün müxtəlif texnologiyalarla təchiz edilmişdi. Kapsulda hava təzyiqi, maqnit levitasiyası və ani dayanma mexanizmləri sınaqdan keçirildi.

Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, "Hyperloop" layihəsi üzərində reallaşdırılan başqa işlərin də olduğunu görə bilərik.

Hazırda "Hyperloop" ideyasının inkişafında bir neçə mühüm şirkət və layihə iştirak edir. Bu texnologiyanın praktiki istifadəyə keçməsi üçün müxtəlif mərhələlər həyata keçirilir.

Sözügedən işlərlə məşğul olan şirkət və təsisatları diqqətinizə çatdırırıq:

1. "Virgin Hyperloop" bu texnologiyanı kommersiya məqsədilə inkişaf etdirən ilk şirkətlərdən biridir. Onlar "Hyperloop" sınaq platformasını ("DevLoop") yaratmış və sistemin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün çoxsaylı sınaqlar keçirmişlər.

2023-cü ilə qədər "Virgin Hyperloop" sistemin yük daşımalarında istifadəsinə prioritet verəcəyini açıqlamışdır, çünki sərnişin daşınması ilə müqayisədə bu sahədə tənzimləmə maneələri daha azdır.

2. "SpaceX Hyperloop Pod Competition" şirkəti "Hyperloop" texnologiyasını inkişaf etdirmək üçün tələbələr və startaplar arasında 2015-ci ildən etibarən illik müsabiqələr təşkil edir.

Bu müsabiqələr zamanı iştirakçılar prototiplər hazırlayır və yüksək sürətli boru sistemlərində onları sınaqdan keçirirlər. Qeyd edək ki, 2019-cu ildə "TUM Hyperloop" komandasının hazırladığı kapsul 463 km/s sürətə çatmışdır.

3. "Hyperloop Transportation Technologies" (HTT) dünya üzrə "Hyperloop" texnologiyasını müxtəlif ölkələrdə tətbiq etməyə çalışır.

Şirkət 2019-cu ildə Çinlə əməkdaşlıq müqaviləsi bağlayaraq Asiyada ilk "Hyperloop" layihəsi üzərində işə başlamışdır.

Bundan əlavə, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində "Hyperloop"un Dubay ilə Əbu-Dabi arasında quraşdırılması üçün planlar var.

4. Nevadanın "DevLoop" layihəsi - "Hyperloop"un real şərtlərdə işləmə qabiliyyətini sınaqdan keçirmək üçün Nevada səhrasında 500 metr uzunluğunda sınaq borusu inşa edilib.

Burada həm sürət, həm də texnoloji dayanıqlıq testləri aparılır.

5. Hindistan "Hyperloop" layihəsi - "Virgin Hyperloop" Hindistanın Puna və Mumbay şəhərləri arasında "Hyperloop" sistemi qurmağı planlaşdırır. Bu layihə ilə iki şəhər arasındakı 3 saatlıq səyahət 25 dəqiqəyə qədər azaldıla bilər.

6. Avropa "Hyperloop" layihələri - Avropa Birliyi çərçivəsində "Hyperloop" üçün xüsusi tənzimləyici standartlar hazırlanır. Niderland, İspaniya və Polşa kimi ölkələrdə Hyperloop sistemi üçün test poliqonları qurulub.

7. BƏƏ-nin "Hyperloop" layihəsi - "Hyperloop" sistemi Dubay və Əbu-Dabi arasında 150 km-lik məsafəni 12 dəqiqəyə endirə bilər. Bu layihənin turizm və ticarət üçün mühüm təsiri gözlənilir.

Gələcək perspektivlər nə vəd edir?

Qarşıda duran ilk məsələ tənzimləmə və sertifikatlaşdırma ilə bağlıdır. Belə ki, "Hyperloop"un kommersiya istifadəyə verilməsi üçün təhlükəsizlik standartlarının və beynəlxalq qaydaların tamamlanması lazımdır.

İkinci məsələ xərclərin azaldılması ilə əlaqədardır. Tikinti və texnologiya xərclərinin azaldılması layihənin geniş yayılmasını sürətləndirə bilər.

Üçüncü məsələ isə bərpa olunan enerji probleminin həllidir. "Hyperloop" sistemləri günəş enerjisi və digər bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə edərək ekoloji cəhətdən təmiz bir nəqliyyat növü ola bilər.

Sonda, deyə bilərik ki, "Hyperloop" layihələri xüsusilə yüksək sürət və ekoloji üstünlükləri ilə gələcək nəqliyyat texnologiyalarının mərkəzində yer alacaq. Ancaq geniş tətbiq üçün texniki, iqtisadi və hüquqi məsələlərin həlli tələb olunur.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 16 Yanvar 2025 11:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri