Icma.az
close
up
RU
İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

Yeniavaz saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


Bəzi zamanlar ictimai nəqliyyatda yaşlı və fiziki imkanları məhdud şəxslərə yer verilməməsi hallarına rast gəlinir.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, bəzən gənclər telefonla məşğul olduqları üçün ətrafda baş verənləri görmür, bəzən də sadəcə olaraq laqeyd davranaraq ehtiyacı olan insanlara yer vermirlər.
Nəticədə, nəzakət və qarşılıqlı hörmət prinsipləri unudulur, cəmiyyətdə sosial məsuliyyət hissi zəifləyir.
Mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan sosioloq Hüseyn İbrahimov bildirib ki, bu məsələ həm etik dəyərlər, həm də milli adət-ənənələr baxımından mühüm mövzudur:
“İctimai nəqliyyatın aktuallaşdığı dövrdə bu cür hallar xüsusi qaydalarla tənzimlənirdi. Avtobuslarda və qatarlarda belə yazılar olurdu: “Əlillərə, hamilə və uşaqlı qadınlara yer verin”. Bu, bəşəri bir etik prinsipdir. Amma bizim adət-ənənələrimizdə bundan əlavə, özümüzdən böyüklərə hörmət göstərmək kimi bir dəyər də var. Yəni biz həm beynəlxalq normalara uyğun davranırıq, həm də milli dəyərlərimizi qoruyuruq”.
Hüseyn İbrahimov qeyd edir ki, gənclər bu qaydanın vacibliyini qəbul etmir, lakin bu, doğru yanaşma deyil:
“Bəzi şəxslər düşünürlər ki, niyə özümüzdən böyüklərə yer verməliyik. Amma bu, yanlış fikirdir. İctimai nəqliyyatda əlillərə, hamilə qadınlara və uşaqlı analara yer vermək bəşəri etikadır. Özündən böyüklərə ehtiram isə Şərq xalqlarının əsrlər boyu qoruduğu bir dəyərdir”.
Sosioloq bildirir ki, hər bir halda fiziki durum da nəzərə alınmalıdır:
“Yaş deyil, əsas fiziki vəziyyətdir. Kiminsə zəif, ahıl və ya ayaqüstə dayanmağa gücü çatmadığını görürüksə, dərhal yer verməliyik”.
Psixoloq Elnur Rüstəmov isə bildirir ki, gənclərin yaşlılara yer verməməsi empatiya çatışmazlığından qaynaqlanır:
“İctimai nəqliyyatda gənclərin yaşlı insanlara yer verməməsi təkcə davranış problemi deyil, dərin sosial-psixoloji səbəbləri olan kompleks bir məsələdir. Burada bir tərəfdən cəmiyyətin dəyərlər sistemində baş verən dəyişikliklər, digər tərəfdən isə gənclərin emosional və psixoloji inkişaf xüsusiyyətləri mühüm rol oynayır. Qeyd edim ki, son illərdə cəmiyyətdə fərdiyyətçilik dəyərlərinin güclənməsi, kollektiv məsuliyyət hissinin zəifləməsi müşahidə olunur. Gənclər getdikcə daha çox “mən” mərkəzli düşünür, sosial münasibətlərdə empatiya yerini “öz rahatlığımı qoruyum” prinsipinə verir”.
E. Rüstəmov qeyd edir ki, psixoloji baxımdan bu davranışın arxasında emosional uzaqlaşma və məsuliyyətin ötürülməsi dayanır:
“Bir çox gənc belə hallarda “başqası duracaq”, “onsuz da qısa yol gedir”, “mən də yorğunam” kimi düşüncələrlə vəziyyəti rasional şəkildə əsaslandırır. Bu isə “empatiya defisiti” deyilən halın nəticəsidir. Yəni, qarşıdakı insanın ehtiyacını görsə də, onunla emosional əlaqə qura bilmir. Eyni zamanda bəzi gənclər özlərini sosial ədalətsizliklərə məruz qalmış kimi hiss etdikləri üçün böyüklərə qarşı passiv etiraz göstərirlər. Onlar düşünürlər ki, “əvvəlki nəsil bizə çətin sistem buraxıb, indi niyə biz yer verməliyik?” Bu, fərdi deyil, nəsillərarası psixoloji gərginliyin təzahürüdür”.
Elnur Rüstəmov hesab edir ki, problemin həlli emosional maarifləndirmə ilə mümkündür:
“Kiməsə yer vermək sadəcə fiziki bir hərəkət deyil, mənəvi mədəniyyət göstəricisidir. O, insanın sosial məsuliyyətini və empatiya qabiliyyətini əks etdirir. Əgər gənclərimizdə bu duyğu zəifləyibsə, deməli, biz cəmiyyət olaraq emosional bağlarımızı yenidən bərpa etməliyik. Ona görə də gənclərin yaşlılara yer verməməsi təkcə “tərbiyəsizlik” kimi dəyərləndirilə bilməz. Bu, emosional uzaqlaşmanın, dəyərlərin transformasiyasının və sosial model böhranının nəticəsidir. Əgər biz böyüklərə hörməti yalnız qayda kimi deyil, insanlıq mədəniyyəti kimi təqdim edə bilsək, bu davranış tədricən bərpa olunacaq”.
Fəridə Əsədzadə
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 11:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri