Icma.az
close
up
RU
İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

Yeniavaz saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


Bəzi zamanlar ictimai nəqliyyatda yaşlı və fiziki imkanları məhdud şəxslərə yer verilməməsi hallarına rast gəlinir.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, bəzən gənclər telefonla məşğul olduqları üçün ətrafda baş verənləri görmür, bəzən də sadəcə olaraq laqeyd davranaraq ehtiyacı olan insanlara yer vermirlər.
Nəticədə, nəzakət və qarşılıqlı hörmət prinsipləri unudulur, cəmiyyətdə sosial məsuliyyət hissi zəifləyir.
Mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan sosioloq Hüseyn İbrahimov bildirib ki, bu məsələ həm etik dəyərlər, həm də milli adət-ənənələr baxımından mühüm mövzudur:
“İctimai nəqliyyatın aktuallaşdığı dövrdə bu cür hallar xüsusi qaydalarla tənzimlənirdi. Avtobuslarda və qatarlarda belə yazılar olurdu: “Əlillərə, hamilə və uşaqlı qadınlara yer verin”. Bu, bəşəri bir etik prinsipdir. Amma bizim adət-ənənələrimizdə bundan əlavə, özümüzdən böyüklərə hörmət göstərmək kimi bir dəyər də var. Yəni biz həm beynəlxalq normalara uyğun davranırıq, həm də milli dəyərlərimizi qoruyuruq”.
Hüseyn İbrahimov qeyd edir ki, gənclər bu qaydanın vacibliyini qəbul etmir, lakin bu, doğru yanaşma deyil:
“Bəzi şəxslər düşünürlər ki, niyə özümüzdən böyüklərə yer verməliyik. Amma bu, yanlış fikirdir. İctimai nəqliyyatda əlillərə, hamilə qadınlara və uşaqlı analara yer vermək bəşəri etikadır. Özündən böyüklərə ehtiram isə Şərq xalqlarının əsrlər boyu qoruduğu bir dəyərdir”.
Sosioloq bildirir ki, hər bir halda fiziki durum da nəzərə alınmalıdır:
“Yaş deyil, əsas fiziki vəziyyətdir. Kiminsə zəif, ahıl və ya ayaqüstə dayanmağa gücü çatmadığını görürüksə, dərhal yer verməliyik”.
Psixoloq Elnur Rüstəmov isə bildirir ki, gənclərin yaşlılara yer verməməsi empatiya çatışmazlığından qaynaqlanır:
“İctimai nəqliyyatda gənclərin yaşlı insanlara yer verməməsi təkcə davranış problemi deyil, dərin sosial-psixoloji səbəbləri olan kompleks bir məsələdir. Burada bir tərəfdən cəmiyyətin dəyərlər sistemində baş verən dəyişikliklər, digər tərəfdən isə gənclərin emosional və psixoloji inkişaf xüsusiyyətləri mühüm rol oynayır. Qeyd edim ki, son illərdə cəmiyyətdə fərdiyyətçilik dəyərlərinin güclənməsi, kollektiv məsuliyyət hissinin zəifləməsi müşahidə olunur. Gənclər getdikcə daha çox “mən” mərkəzli düşünür, sosial münasibətlərdə empatiya yerini “öz rahatlığımı qoruyum” prinsipinə verir”.
E. Rüstəmov qeyd edir ki, psixoloji baxımdan bu davranışın arxasında emosional uzaqlaşma və məsuliyyətin ötürülməsi dayanır:
“Bir çox gənc belə hallarda “başqası duracaq”, “onsuz da qısa yol gedir”, “mən də yorğunam” kimi düşüncələrlə vəziyyəti rasional şəkildə əsaslandırır. Bu isə “empatiya defisiti” deyilən halın nəticəsidir. Yəni, qarşıdakı insanın ehtiyacını görsə də, onunla emosional əlaqə qura bilmir. Eyni zamanda bəzi gənclər özlərini sosial ədalətsizliklərə məruz qalmış kimi hiss etdikləri üçün böyüklərə qarşı passiv etiraz göstərirlər. Onlar düşünürlər ki, “əvvəlki nəsil bizə çətin sistem buraxıb, indi niyə biz yer verməliyik?” Bu, fərdi deyil, nəsillərarası psixoloji gərginliyin təzahürüdür”.
Elnur Rüstəmov hesab edir ki, problemin həlli emosional maarifləndirmə ilə mümkündür:
“Kiməsə yer vermək sadəcə fiziki bir hərəkət deyil, mənəvi mədəniyyət göstəricisidir. O, insanın sosial məsuliyyətini və empatiya qabiliyyətini əks etdirir. Əgər gənclərimizdə bu duyğu zəifləyibsə, deməli, biz cəmiyyət olaraq emosional bağlarımızı yenidən bərpa etməliyik. Ona görə də gənclərin yaşlılara yer verməməsi təkcə “tərbiyəsizlik” kimi dəyərləndirilə bilməz. Bu, emosional uzaqlaşmanın, dəyərlərin transformasiyasının və sosial model böhranının nəticəsidir. Əgər biz böyüklərə hörməti yalnız qayda kimi deyil, insanlıq mədəniyyəti kimi təqdim edə bilsək, bu davranış tədricən bərpa olunacaq”.
Fəridə Əsədzadə
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:168
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 11:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri