Icma.az
close
up
RU
İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

İctimai nəqliyyatda yaşlılara niyə yer verməliyik?

Yeniavaz saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


Bəzi zamanlar ictimai nəqliyyatda yaşlı və fiziki imkanları məhdud şəxslərə yer verilməməsi hallarına rast gəlinir.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, bəzən gənclər telefonla məşğul olduqları üçün ətrafda baş verənləri görmür, bəzən də sadəcə olaraq laqeyd davranaraq ehtiyacı olan insanlara yer vermirlər.
Nəticədə, nəzakət və qarşılıqlı hörmət prinsipləri unudulur, cəmiyyətdə sosial məsuliyyət hissi zəifləyir.
Mövzu ilə bağlı Yeniavaz.com-a danışan sosioloq Hüseyn İbrahimov bildirib ki, bu məsələ həm etik dəyərlər, həm də milli adət-ənənələr baxımından mühüm mövzudur:
“İctimai nəqliyyatın aktuallaşdığı dövrdə bu cür hallar xüsusi qaydalarla tənzimlənirdi. Avtobuslarda və qatarlarda belə yazılar olurdu: “Əlillərə, hamilə və uşaqlı qadınlara yer verin”. Bu, bəşəri bir etik prinsipdir. Amma bizim adət-ənənələrimizdə bundan əlavə, özümüzdən böyüklərə hörmət göstərmək kimi bir dəyər də var. Yəni biz həm beynəlxalq normalara uyğun davranırıq, həm də milli dəyərlərimizi qoruyuruq”.
Hüseyn İbrahimov qeyd edir ki, gənclər bu qaydanın vacibliyini qəbul etmir, lakin bu, doğru yanaşma deyil:
“Bəzi şəxslər düşünürlər ki, niyə özümüzdən böyüklərə yer verməliyik. Amma bu, yanlış fikirdir. İctimai nəqliyyatda əlillərə, hamilə qadınlara və uşaqlı analara yer vermək bəşəri etikadır. Özündən böyüklərə ehtiram isə Şərq xalqlarının əsrlər boyu qoruduğu bir dəyərdir”.
Sosioloq bildirir ki, hər bir halda fiziki durum da nəzərə alınmalıdır:
“Yaş deyil, əsas fiziki vəziyyətdir. Kiminsə zəif, ahıl və ya ayaqüstə dayanmağa gücü çatmadığını görürüksə, dərhal yer verməliyik”.
Psixoloq Elnur Rüstəmov isə bildirir ki, gənclərin yaşlılara yer verməməsi empatiya çatışmazlığından qaynaqlanır:
“İctimai nəqliyyatda gənclərin yaşlı insanlara yer verməməsi təkcə davranış problemi deyil, dərin sosial-psixoloji səbəbləri olan kompleks bir məsələdir. Burada bir tərəfdən cəmiyyətin dəyərlər sistemində baş verən dəyişikliklər, digər tərəfdən isə gənclərin emosional və psixoloji inkişaf xüsusiyyətləri mühüm rol oynayır. Qeyd edim ki, son illərdə cəmiyyətdə fərdiyyətçilik dəyərlərinin güclənməsi, kollektiv məsuliyyət hissinin zəifləməsi müşahidə olunur. Gənclər getdikcə daha çox “mən” mərkəzli düşünür, sosial münasibətlərdə empatiya yerini “öz rahatlığımı qoruyum” prinsipinə verir”.
E. Rüstəmov qeyd edir ki, psixoloji baxımdan bu davranışın arxasında emosional uzaqlaşma və məsuliyyətin ötürülməsi dayanır:
“Bir çox gənc belə hallarda “başqası duracaq”, “onsuz da qısa yol gedir”, “mən də yorğunam” kimi düşüncələrlə vəziyyəti rasional şəkildə əsaslandırır. Bu isə “empatiya defisiti” deyilən halın nəticəsidir. Yəni, qarşıdakı insanın ehtiyacını görsə də, onunla emosional əlaqə qura bilmir. Eyni zamanda bəzi gənclər özlərini sosial ədalətsizliklərə məruz qalmış kimi hiss etdikləri üçün böyüklərə qarşı passiv etiraz göstərirlər. Onlar düşünürlər ki, “əvvəlki nəsil bizə çətin sistem buraxıb, indi niyə biz yer verməliyik?” Bu, fərdi deyil, nəsillərarası psixoloji gərginliyin təzahürüdür”.
Elnur Rüstəmov hesab edir ki, problemin həlli emosional maarifləndirmə ilə mümkündür:
“Kiməsə yer vermək sadəcə fiziki bir hərəkət deyil, mənəvi mədəniyyət göstəricisidir. O, insanın sosial məsuliyyətini və empatiya qabiliyyətini əks etdirir. Əgər gənclərimizdə bu duyğu zəifləyibsə, deməli, biz cəmiyyət olaraq emosional bağlarımızı yenidən bərpa etməliyik. Ona görə də gənclərin yaşlılara yer verməməsi təkcə “tərbiyəsizlik” kimi dəyərləndirilə bilməz. Bu, emosional uzaqlaşmanın, dəyərlərin transformasiyasının və sosial model böhranının nəticəsidir. Əgər biz böyüklərə hörməti yalnız qayda kimi deyil, insanlıq mədəniyyəti kimi təqdim edə bilsək, bu davranış tədricən bərpa olunacaq”.
Fəridə Əsədzadə
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 11:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri