Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

İctimai yerlərdə davranış mədəniyyəti niyə zəifləyir? RƏY

İctimai yerlərdə davranış mədəniyyəti niyə zəifləyir? RƏY

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Davranış, ümumilikdə, insanın əxlaqının və mənəvi dünyasının təzahürüdür. İnsanların bir-birinə münasibəti istər ailədə, istər cəmiyyətdə, istərsə də ictimai məkanlarda müəyyən mənəvi və hüquqi normalarla tənzimlənir. Lakin davranış mədəniyyəti dedikdə, ilk növbədə, insanın daxili tərbiyəsi, əxlaqi prinsipləri və başqalarına göstərdiyi hörmət nəzərdə tutulur.

Bu sözləri SİA-ya Sosial və ailə məsələləri üzrə müstəqil araşdırmaçı-ekspert Ramal Əliyev deyib.

O sözlərinə belə davam edib: “Hesab edirəm ki, cəmiyyətdə davranış qaydaları mütləq əxlaqi meyarlara söykənməlidir. Çünki hər bir davranışı qanunla tənzimləmək mümkün deyil. Məsələn, yaşlı bir qadının əlindəki yükü götürüb ona kömək etmək, ictimai nəqliyyatda yaşlılara və ehtiyacı olanlara yer vermək, qonşularla mehriban münasibət qurmaq, küçəni təmiz saxlamaq, heyvanlara və təbiətə qayğı ilə yanaşmaq — bunlar təkcə hüquqi tələb deyil, insanın mənəvi məsuliyyətinin göstəricisidir.

Bu dəyərlərin kökündə bizim milli-mənəvi irsimiz, ailə tərbiyəmiz və dini dəyərlərimiz dayanır. Azərbaycan cəmiyyətində böyüyə hörmət, kiçiyə qayğı, qonşuluq haqqına riayət, qohumluq münasibətlərinin qorunması, qonaqpərvərlik və başqasının haqqına girməmək tarixən yüksək qiymətləndirilən xüsusiyyətlər olub.

Təəssüf ki, son dövrlərdə bu dəyərlərin bir qisminin zəiflədiyini müşahidə edirik. İctimai yerlərdə yüksək səslə danışmaq, ətrafdakı insanları narahat etmək, zibili yerə atmaq, ictimai nəqliyyatda yaşlılara qarşı laqeydlik göstərmək və başqalarının şəxsi sərhədlərinə hörmət etməmək kimi hallar davranış mədəniyyətinin ciddi problemə çevrildiyini göstərir.

Bunun səbəblərindən biri qloballaşma və sosial şəbəkələr vasitəsilə müxtəlif həyat tərzlərinin, düşüncə modellərinin və davranış formalarının sürətlə yayılmasıdır. Əlbəttə, başqa mədəniyyətlərlə tanış olmaq özlüyündə mənfi hal deyil. Əksinə, bu, insanın dünyagörüşünü genişləndirə bilər. Ancaq problem ondadır ki, bəzi insanlar xarici mədəniyyətlərdən gördükləri hər davranışı düşünmədən mənimsəyir, onu öz milli-mənəvi dəyərləri ilə müqayisə etmir. Nəticədə cəmiyyətimizə xas olan bəzi müsbət xüsusiyyətlər arxa plana keçir.

Burada məsələ Avropa və ya başqa xalqların mədəniyyətini bütövlükdə tənqid etmək deyil. Hər bir cəmiyyətin müsbət və mənfi tərəfləri var. Əsas məsələ faydalı olanı öyrənmək, özümüzə və milli-mənəvi dəyərlərimizə uyğun olmayan davranışları isə kor-koranə təqlid etməməkdir.

Digər mühüm səbəb ailə tərbiyəsi və şəxsi nümunə məsələsidir. Uşaq davranış mədəniyyətini ilk növbədə ailədə öyrənir. Əgər valideyn özü ictimai yerdə qaydalara əməl etmirsə, başqalarına hörmət göstərmirsə, övladından bunun əksini gözləmək çətindir. Məktəb, ailə, media və cəmiyyət bu məsələdə bir-birini tamamlamalıdır. Çünki davranış mədəniyyəti yalnız nəsihətlə deyil, gündəlik həyatdakı nümunələrlə formalaşır.

Mən hesab edirəm ki, çıxış yolu klassik milli-mənəvi dəyərlərimizə yenidən sahib çıxmaqdan keçir. Qonşuluq haqlarını, qohumluq münasibətlərini, böyüyə hörməti, kiçiyə mərhəməti, ictimai qaydalara riayət etməyi və başqasının haqqını qorumağı yenidən gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevirməliyik.

Eyni zamanda, davranış mədəniyyətini yalnız yaşlılara yer verməklə və ya zibili zibil qutusuna atmaqla məhdudlaşdırmaq olmaz. Bu, həm də fərqli düşünən insana hörmət etmək, mübahisə zamanı təhqirə yol verməmək, qadınlara və uşaqlara qarşı nəzakətli olmaq, ictimai əmlakı qorumaq və başqasının rahatlığını nəzərə almaq deməkdir.

Ən vacib məqam budur ki, əxlaq insanın yalnız tək qalanda deyil, başqaları ilə münasibətdə də özünü göstərməlidir. İnsan küçədə, ictimai nəqliyyatda, ailədə və sosial şəbəkələrdə eyni mənəvi prinsiplərə sadiq qalmalıdır.

Unutmamalıyıq ki, cəmiyyətin mədəniyyət səviyyəsi yalnız onun təhsili, iqtisadi inkişafı və müasir binaları ilə ölçülmür. Həmin cəmiyyətin üzvlərinin bir-birinə, yaşlılara, uşaqlara, təbiətə və ictimai mühitə münasibəti də onun mədəniyyətinin əsas göstəricilərindəndir.

Mənim qənaətim budur ki, müasir olmaq öz köklərindən uzaqlaşmaq deyil. Müasirliklə milli-mənəvi dəyərləri uzlaşdırmaq, inkişaf edərkən insanlığımızı və əxlaqımızı qorumaq lazımdır. Çünki davranış mədəniyyəti zəifləyirsə, bununla yanaşı, cəmiyyətdə qarşılıqlı etimad, hörmət və həmrəylik də zədələnir”.

Ayşən Vəli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 26 Oktyabr 2026 15:20 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see379

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see348

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see285

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see275

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see273

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see266

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see245

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see245

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see238

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see237

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see232

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see218

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see214

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see212

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see210

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see180

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see179

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see179

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri