“İdeal hakimlik yoxdur” Ceyhun Haşımov

“Sabahın Ulduzları” turnirinin bürünc medallar uğrunda görüşləri keçirilib.

Matçlardan əvvəl hakim-inspektor Ceyhun Haşımov “Futbolpress.az“ın suallarını cavablandırdı:

– “Sabahın Ulduzları” turniri artıq yekunlaşmaq üzrədir. Təşkilatçılıq və oyunların səviyyəsi barədə təəssüratlarınız necədir?

– İlk növbədə, bu gözəl yarışı təbliğ etdiyiniz üçün mediaya təşəkkür edirəm. Xüsusilə matçların canlı yayımlar vasitəsilə işıqlandırılması futbolumuza böyük dəstəkdir. Bu, həm meydana çıxan uşaqlara, həm də idarəçilik edən hakimlərə stimul verir. “Sabahın Ulduzları” əvvəl də keçirilmişdi, lakin belə geniş miqyasda və yüksək səviyyədə təşkil olunmamışdı. Təşkilatçılara və rəhbərliyə təşəkkür edirəm. Bəzən inspektor kimi oyunlara gələndə özümü peşəkar futbol liqasının matçındakı kimi hiss edirəm. Hər bir detal xırdalığına qədər nəzərə alınıb. 14-15 yaşlı uşaqların göstərdiyi baxımlı futbol da məni sevindirir. Zamanında böyük çətinliklərlə keçirilən turnirlərdən məşhur futbolçularımız yetişdiyi kimi, inanıram ki, bu meydançalardan da gələcəyin tanınmış simaları çıxacaq.

– Turnir həm də gənc referilər üçün bir növ məktəb rolu oynayır. Onların inkişaf prosesini necə qiymətləndirirsiniz?

– Çox doğru vurğuladınız. Ötən illərdə bu turnirdə addım atan gənclərin bir çoxu hazırda Premyer Liqada idarəçilik edir, hətta FİFA dərəcəsi alıb. Ənənə davam edir. Bəzi gənc hakimlər yeni kurs bitiriblər və ilk ciddi təcrübələrini məhz burada qazanırlar. Futbol ictimaiyyəti bəlkə də onların adını hələ tanımır, amma tezliklə mötəbər turnirlərdə görəcəklər. Bura bizim üçün də kəşflər meydanı oldu. Artıq bilirik ki, hansı referi ilə hansı istiqamətdə iş aparmaq lazımdır.

– Hakim-inspektorlarının bu turnirə cəlb olunması inkişaf prosesinə necə təsir göstərir?

– “Sabahın Ulduzları” tarixində ilkdir ki, oyunlara xüsusi hakim-inspektorlar təyin olunur. Biz hər oyundan sonra AFFA Hakimlər Komitəsinin rəhbərliyinə rəsmi raport təqdim edirik. Rəhbərlik də oyunları diqqətdə saxlayır, “YouTube” üzərindən izləyir. Vaxtilə Fariz Yusifov, Vüsal Əliyev, Anar Salmanov, Babək Quliyev kimi, daha sonra Əliyar Ağayev, Rəhim Həsənov, Ömər Paşayev, Orxan Məmmədov və bugünkü Elçin Məsiyev, Kamal Umudlu, Tural Qurbanov kimi ədalət təmsilçilərinin davamçıları məhz bu cavanlar olacaq.

– İdarəçilik zamanı səhvlər qaçılmazdır. Gənc hakimlərin xətalarına reaksiyanız necə olur?

– Əgər desək ki, heç kim səhv etmir, bu qeyri-səmimi olar. Səhv insan amilinin və inkişafın təbii hissəsidir. Dünyanın heç bir yerində ideal referilik yoxdur. Əsas məsələ həmin səhvlərdən düzgün nəticə çıxarmaqdır. Matç bitdikdən sonra hakimlər otağında videoanaliz edirik, epizodları tək-tək izah edirik.

– Onlardan konkret olaraq nə tələb olunur?

– Biz onlardan fövqəltəbii heç nə gözləmirik, sadə və düzgün hakimlik tələb edirik. Təhlilləri həm kollektiv, həm də ehtiyac olduqda fərdi qaydada aparırıq. Gənclərimiz həvəslidir, dinləməyi və nəticə çıxarmağı bacarırlar. Çempionatın əvvəlində gördüyümüz xətalar son turlara doğru minimuma endi. Bakı Futbol Federasiyasının prezidenti Tahir Süleymanovla da müzakirələrimizdə idarəçiliyin daha stabil xarakter aldığını, mütəxəssislərin də bunu müsbət qiymətləndirdiyini görürük.

– Bu turnirdə matçlar demək olar hər gün keçirilir. Sıx qrafik hakimlərə çətinlik yaratmır ki?

– Komandaların qrafiki sıx olsa da, prosesə kifayət qədər gənc referi cəlb etmişik. Onların bərpa olunması və dincəlməsi üçün lazımi şərait və vaxt var. Yəni fiziki və ya psixoloji gərginlik baxımından heç bir problem yaşanmır.

– Bəs gənc futbolçuların meydandakı davranışları və yeni qaydalara uyğunlaşması nə yerdədir?

– DÇ-2026-dan sonra oyun qaydalarına əlavə olunan vaxt artırmaları və bərpa prosesləri ilə bağlı yenilikləri burada da tətbiq etməyə çalışdıq. İllərin təcrübəsi göstərir ki, gənclər yeniliklərə tez adaptasiya olunurlar. Paltardəyişmə otağında hakimlər və təşkilatçılar qaydaları onlara ətraflı izah edirlər.

– Meydanda emosiyalar yüksələndə gərginliyi necə idarə edirsiniz?

– Xırda qarşıdurmalar futbolun ayrılmaz hissəsidir, emosiyasız futbol olmur. Lakin referilərimizə xüsusi tapşırığımız var. Onlar uşaqların qarşısında həm hakim, həm də müəllim kimi çıxış etməlidirlər. Sərt və radikal qərarlarla gənc oyunçuları futboldan soyutmaq olmaz. Onlarla öz dillərində, təmkinlə danışmaq lazımdır. Yuxarı tonla danışmaq uşağın psixologiyasına mənfi təsir edə bilər. Təbii ki, həddi aşan intizamsızlıq olarsa, sarı və qırmızı vərəqələrə əl atılmalıdır, amma əsas məqsəd maarifləndirməkdir.

– Yaxın günlərdə ölkəmizdə daha bir mühüm futbol tədbiri gözlənilir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

– Bəli, bir neçə gündən sonra ölkəmizdə böyük bir futbol bayramı, yəni U-15 Dünya Çempionatı və Festivalı start götürəcək. Bu, Azərbaycan üçün böyük fürsətdir. Milli komandalar ölkəmizdə mübarizə aparacaq, gənc hakimlərimiz isə bu oyunları idarə edəcəklər.

– Bu turnirin hakimləri də həmin mötəbər yarışa cəlb olunacaq?

– Bəli, hazırda burada təcrübə toplayan gənc hakimlərimiz dünya çempionatının matçlarında da idarəçilik edəcəklər. Bu, onlar üçün böyük təcrübədir. Ölkəmizdə futbola göstərilən diqqət və qayğının nəticəsidir ki, belə turnirlər bizə həvalə olunur. Biz sadəcə bu imkanlardan maksimum yararlanmalıyıq.

Ayxan Zayıdzadə