İki alfa kişinin toqquşması : Zelenski Tramp münaqişəsi qaçılmaz idi WSJ

Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ilə ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında qarşıdurma qaçılmaz idi, çünki Tramp Ukraynadakı müharibədə mahiyyətcə rusiyayönlü mövqe tutdu və Zelenskinin qeyd-şərtsiz itaət etmək niyyəti yoxdur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu The Wall Street Journal yazıb.

Nəşr xatırladır ki, Zelenski Rusiya işğalının əvvəlində Vladimir Putinlə üz-üzə gəlmək qərarına gəlib. Belə ki, 2022-ci ilin fevralında Zelenski keçmiş prezident Co Bayden də daxil olmaqla bir sıra dünya liderləri ilə danışıb və onlar Ukraynanın bir neçə gün ərzində ələ keçiriləcəyi və Zelenskinin qaçması barədə xəbərdarlıq ediblər. Lakin o zaman Zelenski bu tövsiyəni rədd edib və qərargahı tərk etməyi təklif edən hər hansı köməkçisini işdən çıxarmaqla hədələyib.

"İki alfa kişisinin toqquşması"

Zelenski ilə Trampın canlı yayımda qızğın mübahisəsi Rusiyanın 2014-cü ildə Ukraynaya ilk müdaxiləsindən sonra Vaşinqton və Kiyev arasında ən ciddi fikir ayrılığına səbəb olub. İndi Ukrayna təkcə həyati əhəmiyyət kəsb edən Amerika hərbi yardımının dayandırılması ilə deyil, həm də sanksiyalarla zəifləmiş Rusiya qlobal iqtisadiyyata qayıdarkən, Ukraynanı təcrid vəziyyətində qoyacaq ABŞ-ın Moskva ilə mümkün razılaşması ilə təhdid olunur.

Müharibənin ilk iki ilində Polşanın Kiyevdəki səfiri olmuş Bartoş Çixotski deyir: "İki alfa kişinin toqquşması oldu. Zelenski bu baxımdan Trampa bənzəyir - o, sistemə deyil, öz instinktlərinə çox güvənir və boyun əyməyə hazır deyil".

Eyni zamanda, WSJ yazır ki, Tramp mahiyyət etibarı ilə Putinin münaqişəyə dair baxışını qəbul edərək, Zelenskiyə "kartları olmadığına” görə sərfəli olmayan sövdələşmə etməli olduğunu söylədiyini nəzərə alsaq, bu qarşıdurma müəyyən mənada qaçılmaz idi. Bu səfərdən əvvəl də bir sıra alçaldılmalar olub, Tramp Zelenskini "diktator” adlandırıb, ondan keçmiş yardıma görə kompensasiya olaraq ölkədəki mineral hüquqlarına imza atmasını tələb edib və ABŞ Rusiya və Şimali Koreya ilə birlikdə Moskvanı 2022-ci il işğalına görə qınayan BMT qətnaməsinin əleyhinə səs verib.

"Aydındır ki, Zelenski qeyd-şərtsiz Sem dayının ardınca getməyəcək. Ukrayna çox qan itirib və Zelenski gec-tez öz seçkiləri ilə üzləşəcək. O, çox yaxşı başa düşür ki, təslim olarsa, dərhal kənarlaşdırılacaq", deyə Çixotski qeyd edib.

Eyni zamanda, Zelenski və köməkçilərinin fikrincə, Trampın nəzərdən keçirdiyi sülh sazişi - Amerikanın heç bir təhlükəsizlik zəmanəti olmadan atəşkəs - Putinin 2015 və 2022-ci illərdə əvvəlki atəşkəs razılaşmalarını pozduğunu nəzərə alsaq, kapitulyasiyaya bərabərdir. Və Trampın Putinin ona verdiyi vədləri yerinə yetirməsini təkid etdiyi üçün münaqişəyə səbəb cümə günü Oval kabinetdə keçirilən görüş zamanı Zelenskinin bunu qeyd etmək cəhdləri olub.

Ukrayna mübarizəni davam etdirməyə qadirdir

WSJ-nin qeyd etdiyi kimi, Amerikanın, xüsusən də kəşfiyyat və hava hücumundan müdafiə sahələrində dəstəyi həyati əhəmiyyət kəsb etsə də, Ukraynanın müqaviməti bir neçə ay, hətta kəsilsə belə, bəlkə də ilin sonuna qədər davam etdirmək üçün kifayət qədər silahı var. Ukraynanın özünün və onun avropalı müttəfiqlərinin hərbi sənayesi sürətlə öz potensialını artırır.

Ukrayna parlamentinin xarici əlaqələr komitəsinin sədri Aleksandr Merejko deyir: "Bizim kartlarımızın olmaması nə deməkdir? Cəbhədə vəziyyət indi stabilləşib. Kursk vilayətinin bir hissəsi Ukrayna ordusunun nəzarəti altındadır. Rusiya gəmiləri isə Qara dənizə girməyə qorxur".

Cəbhə xəttində olan ukraynalı hərbçilər arasında bu münaqişə də ümidsizlikdən çox qürur hissi doğurub.

"Şərəfimizi qoruyan Zelenski ilə fəxr edirəm. O, əsgərlərimizin belə ölməməsi üçün ayağa qalxıb", deyə "Zerex" çağırış nişanı daşıyan taqım komandiri bildirib.

Mixaylo Kudlyak adlı pilotsuz təyyarə operatoru siə deyib: "Mən üç ildir qan içində olan bir ölkənin prezidentini aşağılamaq və ələ salmaq cəhdlərini gördüm. Bu, əxlaqsız davranışdır".

"Burada heç nə dəyişməyib. Biz əlimizdə olan hər şeylə mübarizəyə davam edəcəyik", deyə xüsusi təyinatlıların operatoru əlavə edib.

Aydın