İlanlarla dolu ADA

Braziliyanın San-Paulu şəhərindən cəmi 35 km aralıda elə bir yer var ki, ora hətta qayıqla yaxınlaşmaq da qadağandır. Söhbət Keymada-Qrandi adasından gedir. Onun sahəsi cəmi 0,43 km² olsa da, burada hər kvadrat metrdə 5 ilana qədər rast gəlinir.

Lent.az bu qəribə ada ilə bağlı məlumatları təqdim edir:

Bu adada yaşayan ilanların çoxu Bothrops insularis növünə aiddir – onlar “ada botropsları” kimi tanınır. Bu ilanların zəhəri qitədəki qohumlarından 5 dəfə güclüdür. Onların sancması toxuma nekrozuna, beyində qanaxmaya səbəb olur və 60–90 dəqiqə ərzində ölüm gətirə bilər.

Niyə ada ilansız qala bilmədi?

Təxminən 11 000 il əvvəl dəniz səviyyəsinin qalxması nəticəsində bu kiçik torpaq sahəsi materikdən ayrıldı. Adada ilişib qalan ilanlar yeni şəraitə uyğunlaşmaq məcburiyyətində qaldılar. Ov üçün məməlilər olmadığından ağaclara dırmanıb quş ovlamağa başladılar.

Zəhərləri isə təkamül keçirdi – daha sürətli təsir göstərməyə başladı ki, ov – yəni quş – uzağa uça bilməsin. Bu ilanlar ağac budaqlarında “donmuş” kimi dayanmağı və qabıqla birləşməyi öyrəndilər. Beləcə, quşlara tullanaraq hücum edirlər.

İnsanlar bu adaya yerləşmək istədilərmi?

Bəli, XIX əsrdə insanlar bu adanı koloniyalaşdırmağa çalışdılar. Hətta bir mayak da inşa edildi. Lakin əfsanəyə görə, mayakın gözətçisi və ailəsi ilanların pəncərədən evə girməsi nəticəsində həlak oldular.

1920-ci ildən etibarən…
Braziliya hökuməti Keymada-Qrandi adasına girişə tam qadağa qoydu. Hazırda adaya yalnız hərbçilər ildə bir dəfə elmi ekspedisiyaları aparmaq üçün alimləri aparırlar. Alimlər müdafiə kostyumlarında işləyirlər, lakin bu belə tam təhlükəsizlik vəd etmir.

Bu ada ekosistemə necə təsir edir?
Adaya uçan quşlar daha ehtiyatlı olmağa başlayıblar. Bəzi növlər ilanları qoxu ilə ayırd etməyi öyrəniblər, digərləri isə yumurtalarını yalnız ilanların çata bilməyəcəyi qayalıqlarda qoyurlar.

Zəhərdən dərmana?
Alimlər Bothrops insularis zəhərini öyrənirlər – ehtimal olunur ki, bu maddə tromb (qan laxtası) əleyhinə dərmanların hazırlanmasına kömək edə bilər.