İlk Kreml addım atmalıdır: Azərbaycanla münasibətlərin yaxşılaşmasında top Rusiyadadır

Moskva azərbaycanlılara qarşı qərəzli mövqeyini ortaya qoyur

Çingiz Qənizadə: Putin Çindəki salamlaşmadan nəticə çıxarmalıdır

Azərbaycan-Rusiya arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı anlaşma çərçivəsində atılan addımlara baxmayaraq, son dövrlərdə baş verən hadisələr bu münasibətlərin ciddi gərginlik mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir. Xüsusilə mülki təyyarənin vurulması, günahsız insanların həyatını itirməsi və bu hadisəyə görə rəsmi Moskvanın məsuliyyət götürməkdən boyun qaçırması Azərbaycan cəmiyyətində və siyasi dairələrində haqlı narahatlıq yaradıb. Paralel olaraq Rusiyada azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən kütləvi həbslər, insan haqlarının pozulması və Rusiya mediasında Azərbaycana qarşı aparılan təbliğat kampaniyası ikitərəfli münasibətləri daha da soyutmaqda davam edir.

Bütün bunlarla yanaşı Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova brifinq zamanı bəyan edib ki, Azərbaycanda həbsdə olan Rusiya vətəndaşlarının azad edilməsi Moskva və Bakı arasında münasibətlərin normallaşması üçün vacib addım ola bilər. Bu açıqlama bir daha göstərir ki, münasibətlərin sabitləşməsi üçün ciddi diplomatik addımlar atılmalıdır. Bu isə ilk növbədə Rusiyadan konkret və məsuliyyətli davranış tələb edir.

Demokratiya və İnsan Hüquqları komitəsinin sədri, Hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Çingiz Qənizadə Sherg.az-a Rusiya ilə Azərbaycan arasında artan gərginlikdən və onun səbəblərindən danışıb:

"Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin bu həddə gəlib çatmasında bir mənalı olaraq Rusiyanın siyasi hakimiyyəti və siyasi dairələri məsuliyyət daşıyır. Təyyarəmiz vurulduqdan sonra Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd etdi ki, bu qəsdən törədilən cinayət deyil, amma Rusiya bununla bağlı üzr istəməli və kompensasiya ödəməlidir. 8 aydan artıq müddət keçib, lakin Moskva mülki təyyarəyə atəş açması və çoxsaylı insanın həlak olması ilə nəticələnən cinayət əməlinə görə hələ də üzr istəmək istəmirlər. Bu, Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinə, eləcə də 22 fevral 2022-ci ildə bağlanan müttəfiqlik sazişinə ziddir. Rusiya özü bu barədə düşünməlidir. 

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Zaxarovanın bu açıqlaması mətbuatda bu gün müzakirə mövzusudur. O, Azərbaycanda saxlanılan Rusiya vətəndaşı olan jurnalistlərin buraxılmasını tələb edir. Amma yaxşı olardı ki, ilk olaraq qeyd edərdi ki, biz təyyarə ilə bağlı Azərbaycandan bu günlərdə rəsmi üzr istəyərək təzminat məsələsini gündəmə gətirəcəyik və Rusiyada günahsız saxlanılan iş adamlarınızın hamısını həbsdən azad edəcəyik. Onların hamısı şərlənərək, müxtəlif bəhanələr altında həbs olunublar". 

Ekspert Azərbaycan vətəndaşlarından qanunlara əməl etməyi tələb edən Rusiyanın özünün bu gün korrupsiya, rüşvət və qanunsuzluq içərisində yaşayan dövlət olduğunu söyləyib:

"Moskva azərbaycanlılara qarşı qərəzli mövqeyini ortaya qoyur. Saxlanılan azərbaycanlıların hamısı cinayət törədən şəxslər deyillər. Ola bilər, əməllərində hansısa bir kriminal hərəkət olsun, amma bu da əsas vermir ki, kütləvi şəkildə onlar həbs edilsin, evlərinə basqınlar olunsun, təhqir edilsinlər, döyülsünlər. Rusiya öz hərəkətlərini müzakirə edərək sivil formaya salmalıdır. Bundan sonra Bakıdan qarşılıqlı şəkildə burada saxlanılan rusiyalı "jurnalistlərin" buraxılmasını tələb edə bilər. Rusiya bizim gözlədiyimiz addımları atdıqdan, soydaşlarımızı azad etdikdən sonra, bərabər şəkildə biz də Rusiyanın burada cinayət törədən və Rusiya xüsusi xidmət orqanlarına bağlı olan şəxslərin azad olunması ilə bağlı razılaşma edə bilərik. Bu, Prezident İlham Əliyevin və hüquq-mühafizə orqanlarının mövqeyi ola bilər. Amma ilk olaraq Rusiya addım atmalıdır. Çünki rəsmi Moskva Bakıya qarşı heç bir məntiqə, beynəlxalq hüquqa, dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinə uyğun olmayan addımlar atdı. Kremldən sifariş alan yaramaz "teleulduzların" Azərbaycana qarşı iftira və təhqir dolu çıxışları telekanallarda yayımlandı. Bundan sonra Azərbaycan da müvafiq addımlar atdı. 

Azərbaycanla münasibətlərin yaxşılaşmasında top Rusiyadadır. 

Müsahibimiz  Rusiyanın törətdiyi əməllərə görə Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmaq üçün beynəlxalq hüquqa və eyni zamanda əməkdaşlıq edən dövlətlər arasında olan məsələlərə uyğun davranmalı olduğunu bildirib:

"Bütün hallarda Rusiya ilk addımı atmalıdır. Vladimir Putin Çində, Pekindəki tədbir zamanı yaxınlaşaraq İlham Əliyevə əl uzatdı. Biz gördük ki, İlham Əliyev bu salamı çox incik reaksiya ilə qəbul etdi. Putin bundan nəticə çıxarmalıdır. Rusiya hegemonluqla, silah və topxanaya arxalanaraq digər dövlət və xalqlara qarşı yuxarıdan aşağı baxmaq siyasətinə son qoymalıdır".