İlk uşaq niyə daha məsuliyyətli olur? ARAŞDIRMA

Ailədə doğulan hər bir uşağın özünəməxsus xüsusiyyətləri olur. Qardaş-bacı arasında ən böyük uşağın adətən lider mövqedə olması və digərlərindən daha məsuliyyətli davranması diqqət çəkən bir faktdır.

Sherg.az xəbər verir ki, ailədə doğum sırası mühüm rol oynayır. İlk uşaq valideynlər üçün bir növ “sınaq mərhələsi” olur. Valideynlər valideynliyi yeni öyrəndikləri üçün ilk uşağa daha çox vaxt və maddi resurs ayırırlar.

İkinci uşaq doğulduqda o, ailədə ortancıl uşaq kimi qəbul olunur. Valideynlər artıq müəyyən təcrübə qazandıqları üçün bu uşaq ilk uşaq qədər diqqət görməyə bilər. Ailənin sonbeşiyi isə adətən xüsusi münasibət görür. Bu mərhələdə valideynlər artıq daha təcrübəli olur və qaydalara bir qədər daha yumşaq yanaşırlar.

Ailə dinamikası mürəkkəb və maraqlıdır. Hər uşağın qarşılaşdığı çətinliklər fərqli olsa da, ailədəki mövqeləri onların inkişafına təsir edir.

Yüksək gözləntilər uğura təkan verirmi?

İlk uşaqların daha məsuliyyətli və məqsədyönlü olmasının səbəblərindən biri valideynlərin onlardan gözləntilərinin yüksək olmasıdır. Bu uşaqlar adətən daha ambisiyalı olur və təhsildə yüksək nəticələr göstərirlər. Onlardan daha çox şey gözlənildiyi üçün məsuliyyət hissi ilə böyüyür və daha tez yetkinləşirlər.

Valideynlər ilk uşaqda daha yüksək standartlar tətbiq edir və bu da onu liderliyə yönəldə bilir. Zaman keçdikcə valideynlər daha rahatlaşır və növbəti uşaqlara münasibətdə daha elastik davranırlar. Bu isə ilk uşağın daha çox diqqət və yönləndirmə almasına səbəb olur.

Elmi yanaşmalar

Araşdırmalar göstərir ki, ailədə ilk doğulan uşaqların rəhbər vəzifələrə gəlmə, biznes qurma və ya siyasətdə uğur qazanma ehtimalı daha yüksəkdir. Onlar emosional baxımdan daha stabil və sosial cəhətdən daha aktiv olurlar.

Həmçinin, çətinlikdən asılı olmayaraq məsuliyyət götürmək qabiliyyətləri güclü olur. Bəzi tədqiqatlar ilk uşaqların orta hesabla daha yüksək IQ göstəricilərinə malik ola biləcəyini də göstərir. Bunun səbəbi isə valideynlərin onlara daha çox vaxt və diqqət ayırması ilə izah olunur.

Uşaqla müsbət ünsiyyətin rolu

Valideynlərin uşağa dediyi sözlər onun inkişafına ciddi təsir edir. İlk uşağa tez-tez motivasiyaedici ifadələr deyilir:

“Sən böyük nailiyyətlər əldə edəcəksən.”

“Qarşına qoyduğun hər məqsədə çatacaqsan.”

“İstədiyin peşəni seçə bilərsən.”

Eyni zamanda sevgi və dəyər hissi verən sözlər də vacibdir:

“Səni çox sevirəm.”

“Sən mənim üçün çox dəyərlisən.”

Bu cür yanaşma uşağın özünəinamını və məsuliyyət hissini artırır.

Valideynlərin ayırdığı vaxtın əhəmiyyəti

İlk uşağa adətən daha çox vaxt ayrılır - onunla daha çox məşğul olunur, kitab oxunur, inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Sonrakı uşaqlar doğulduqda isə bu qədər vaxt ayırmaq çətinləşir.

Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, ilk uşaqların intellekt göstəriciləri daha yüksək ola bilər. Bunun səbəblərindən biri də valideynlərin ilk hamiləlik dövründə daha diqqətli olması və uşağın inkişafına daha sistemli yanaşmasıdır.

Nəticə

Ümumiləşdirsək, ilk uşağın daha məsuliyyətli və uğurlu olmasının əsas səbəbi valideynlərin ona daha çox vaxt, diqqət və gözlənti ayırmasıdır. Bu, digər uşaqların uğursuz olacağı anlamına gəlmir. Sadəcə olaraq, ilk uşaq ailə daxilində daha fərqli inkişaf mühitinə sahib olur.