Icma.az
close
up
RU
İlqar Orucov: Məktəb yaşını 8 ə qaldırıb, təhsili 10 ilə sıxışdırmaq doğru deyil

İlqar Orucov: Məktəb yaşını 8 ə qaldırıb, təhsili 10 ilə sıxışdırmaq doğru deyil

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

"Məktəb yaşını 8-ə qaldırıb, təhsili 10 ilə sıxışdırmaq çıxış yolu deyil".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov son günlər uşaqların məktəbə 8 yaşından başlaması və təhsil müddətinin 10 ilə endirilməsi ilə bağlı səslənən təkliflərə münasibət bildirərkən deyib.

Sədr bu təklifin həm valideynlər, həm də ekspertlər arasında geniş müzakirələrə səbəb olduğunu vurğulayıb:

“Bu təklif uşaqların psixi sağlamlığını qorumaq və onları erkən yaşda ağır dərs yükündən xilas etmək istəyindən irəli gəlsə də, məsələyə həm elmi, həm də beynəlxalq təcrübə prizmasından yanaşmaq lazımdır. Uşaq psixologiyası və beyin inkişafı ilə bağlı elmi araşdırmalar göstərir ki, 7-8 yaşlı uşağın diqqətini toplamaq, rəqəm və hərfləri qavramaq qabiliyyəti 6 yaşlı uşaqdan daha yüksəkdir. 6 yaşında uşağı parta arxasında saatlarla oturmağa məcbur etmək, ona ağır yazı və oxu tapşırıqları vermək real nəticə vermir. Əksinə, bu, uşaqda oxumağa qarşı istəksizlik yarada bilər”.

Ekspertin sözlərinə görə, elmi yanaşma təsdiqləyir ki, ibtidai siniflərdə proqram mütləq yüngülləşdirilməli, dərslər uşaqların yaşına uyğun qurulmalıdır:

“Lakin bu problemi həll etmək üçün məktəb yaşını 8-ə qaldırıb, təhsili 10 ilə sıxışdırmaq doğru çıxış yolu deyil. Çünki 12 illik proqramı 10 ilə sığdırmağa çalışsaq, uşaqların gündəlik dərs saatları daha da artacaq və onlar ikiqat stress yaşayacaqlar”.

İlqar Orucov əlavə edib ki, müasir dünyada uğurlu təhsil sistemləri məktəbə başlama yaşını gecikdirmir, sadəcə məktəbin daxili mühitini uşaqlara uyğunlaşdırır:

“Məsələn, təhsil sisteminə heyran qaldığımız Finlandiyada rəsmi məktəb yaşı 7 olsa da, ilk siniflərdə uşaqlara ev tapşırığı verilmir, imtahan keçirilmir. Dərslər əsasən oyun, nağıl və hərəkət üzərində qurulur. Digər tərəfdən, ABŞ, Avropa və inkişaf etmiş Asiya ölkələrinin demək olar ki, hamısında 12 illik təhsil sistemi tətbiq olunur. Əgər biz təhsil müddətini 10 ilə endirsək, gələcəkdə ölkəmizdə verilən attestatlar beynəlxalq səviyyədə tanınmaya bilər. Məzunlarımız xarici universitetlərə birbaşa qəbul ola bilməz və əlavə bir il itirməli olarlar”.

İlqar Orucov hesab edir ki, bu kimi təşəbbüslərdə elmi-pedaqoji yanaşma əsas götürülməli, həvəskar, qeyri-peşəkar, elmi araşdırmalara və nəticələrə söykənməyən yanaşmalardan birmənalı şəkildə uzaq durulmalıdır:

“Biz sistemin strukturunu dağıtmaqla deyil, məzmununu dəyişməklə uğur qazana bilərik. Optimal həll yolu kimi uşaqların rəsmi olaraq 5 yaşında məktəbəhazırlıq qruplarına cəlb edilməsi, 6-7 yaşlarında isə birinci sinfə başlaması və mövcud 11 illik təhsil sistemimizin qorunması mütləqdir. Bununla paralel olaraq, gələcəkdə qlobal standartlara tam inteqrasiya məqsədilə 12 illik təhsil sisteminə mərhələli və əsaslandırılmış keçid istiqamətində infrastruktur, kurikulum və kadr hazırlığı işləri də ciddi şəkildə davam etdirilməlidir. Lakin həm mövcud hazırlıq qruplarının, həm də 1-ci və 2-ci siniflərin proqramlarının tamamilə yüngülləşdirilməsinə ehtiyac var. Bu yaşda uşaqlara münasibətdə narahatlıq doğuran ağır çantalar, ev tapşırıqları və qiymətləndirmə ləğv edilməlidir. Məktəbin ilk illəri uşaq üçün stress deyil, oyun və sosiallaşma məkanı olmalıdır. Yuxarı siniflərdə isə şagirdlər əsasən seçdikləri ixtisasa uyğun fənləri oxusunlar ki, vaxt itkisi yaşanmasın”.

Bahar Rüstəmli

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:103
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 Sentyabr 2026 17:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri