İngilis kralların üzərində oturduğu sehirli daş haqqında bilmədikləriniz Partladıldı, düşmənlərdən gizlədildi, qaçırıldı VİDEO

Böyük Britaniyada tacqoyma mərasimlərini izləyənlər yəqin nə vaxtsa, taxtın altına yerləşdirilmiş 125 kiloqramlıq daşı görüb.

Ölkə.Az “Tale daşı” adlandırılan bu daşın maraqlı tarixçəsini araşdırıb.

Skon Daşı da adlanan bu daş 25 ildən sonra ilk dəfə Edinburq Qəsrindən Kral III Çarlzın tacqoyma mərasimi üçün yola salınıb. Bu, adi köhnə bir qaya kimi görünə bilər, əslində isə inanılmaz tarixə malik müqəddəs bir əşyadır. Əsrlər boyu Şotlandiya monarxiyasının qədim simvolu olub və kralların andiçmə mərasimlərində istifadə edilib.
Onun mənşəyi və Şotlandiya krallığının simvoluna çevrilməsi ilə bağlı fərziyyələr mövcuddur. Bu daşın müqəddəs “İncil”lə əlaqəli olduğu deyilir. Kitabda yazılır ki, həzrəti Yaqub mələklərin qalxıb-endiyi bir nərdivan görüntüsü gördükdən sonra “Bethel” adlandırdığı yerdə bir daşın üzərində dincəlib.

“Tale daşı”nın müxtəlif qruplarla Avropanı keçərək Şotlandiyanın ilk kralı Ferqusla birlikdə Şotlandiyaya çatdığını deyir.

Bəzi mənbələrdə yazılır ki, Şotlandiyanın qurucusu hesab edilən I Kennet daşı Skon şəhərinə aparıb və daş şəhərin şərəfinə “Skon” adlandırılıb.
1296-cı ildə İngiltərədən olan Kral I Eduard daşı götürərək Vestminster Abbatlığına aparıb. Daş 1308-ci ildən bəri abbatlıqda Tacqoyma Kreslosunun altına yerləşdirilib.
Bu daşın həqiqiliyinə şübhələr də var. Bəzi nəzəriyyələr görə, Skon Sarayındakı rahiblərin əsl daşı Tay çayında gizlədilib, ingilislər isə bu daşın yerinə başqasını götürüb.
1912-1914-cü illərdə İngiltərədə qadınların seçki hüququ hərəkatının üzvləri Tacqoyma Kreslosu və Daşının yanına bomba yerləşdirərək onu partlatmağa cəhd edib. Lakin partlayış nəticəsində Tacqoyma Kreslosunun bir küncü uçub və “Tale Daşı” yarıya bölünüb. 

“Tale daşı” İkinci Dünya Müharibəsi zamanı zərər görməsin və almanlar tərəfindən oğrulanmasın deyə uzun müddət gizlədilib. Həmin vaxt daşın yerini yalnız bir neçə nəfər bilirdi. Müharibə zamanı hamısının öldürüləcəyi təqdirdə məlumatların itirilə biləcəyindən qorxan Pirs daşın yerini göstərən üç xəritə yaradıb. O, onlardan ikisini möhürlənmiş zərflərdə Kanadaya göndərilib. Bu xəritələrdən biri Ottavada, digəri isə Torontodakı Bank seyflərində saxlanılıb. Zərflərin çatdığını yoxladıqdan sonra Pirs bankında saxladığı üçüncü xəritəni məhv edib.

1950-ci ildə bir qrup Şotlandiya tələbəsi “Tale Daşı”nı Vestminster Abbatlığından oğurlayıb. Buna səbəb isə şotlandların bu daşı milli qürurun simvolu hesab etməsi idi. Tələbələr partlayış nəticəsində bölünən daşı ustaya apararaq düzəltməsini istəyirlər. Usta daşın ortasına bir kağız parçası olan mis çubuq qoyur. Kağızda nə yazıldığı hələ də məlum deyil. Tələbələr “Tale daşı”nı Pert yaxınlığındakı Skon Abbatlığında öz yerinə qaytarmaq istəyirdilər.

Daşın itkin düşdüyünü aşkar edən hakimiyyət orqanları, 400 ildən sonra ilk dəfə Şotlandiya ilə İngiltərə arasındakı sərhədi bağlayır. Oğurluq həm Şotlandiya, həm də İngiltərədə sensasiyaya səbəb olduğundan tələbələr daşı 1320-ci ildə Şotlandiyada Arbroat Abbeyində qoyub gedirlər. Siyasi qalmaqala səbəb olan sirli daş tapıldıqdan sonra Vestminster Abbeyinə qaytarılır.

1996-cı ildə Britaniya hökuməti “Tale Daşı”nı "dostluq" nümayişi olaraq Şotlandiyaya qaytarmağa razı olub. Lakin onlar şotlandlara bir şərt qoymuşdular. Daş gələcəkdə tacqoyma mərasimləri üçün İngiltərəyə gətiriləcəkdi. O vaxtdan bəri, daş, Edinburq qəsrində sərgilənir. Bu daş sonuncu dəfə 2023-cü ildə Kral III Çarlzın tacqoyma mərasimi üçün Vestminsterə aparılıb.

Tacqoyma mərasimini izləsəniz, unutmayın ki, yeni Kralın üzərində oturduğu adi bir daş deyil.

Billurə