“İnsanlar həyatda necədirlərsə, sosial mediada da elədirlər” PSİXOLOQ “TİK TOK” İSTİFADƏÇİLƏRİNİ TƏNQİD ETDİ

Müasir dövrdə sosial media insanların ünsiyyət qurduğu, fikir mübadiləsi apardığı və məlumat əldə etdiyi əsas platformalardan birinə çevrilib. Lakin bu platformalarda pozitiv ünsiyyətlə yanaşı, şiddət və nifrət nitqinin də artdığını müşahidə edirik. Bəs bunun səbəbi nədir?

Sosial mediada şiddət və nifrət nitqi niyə artır? İnsanların bir-birinə qarşı aqressiv münasibətinin səbəbləri və bunun təsirləri nələrdir?

Mövzu ilə bağlı Psixoloq Gülnar Orucova Avtosfer.az-a açıqlamasında bildirib ki, sosial mediada, xüsusilə “TikTok” platformasında insanların nə qədər aqressiv, tərbiyəsiz və davranış qaydalarını bilməyən formada hərəkətlərini görürük:

“Bəziləri deyir ki, “TikTok” insanların iç üzünü açdı, amma əslində insanlar real həyatda da necədirlərsə, sosial mediada da elədirlər. Sadəcə bu platformada özlərini daha açıq şəkildə göstərirlər.

Bu gün cəmiyyətimizdə aqressivlik getdikcə artır. Bunu marketlərdə, alış-veriş sıralarında, hər hansı bir məhsul haqqında məlumat alarkən belə müşahidə edirik. İnsanlar satıcılara qarşı aqressiv davranır, onları sanki öz şəxsi xidmətçiləri kimi görürlər. Məsələn, bəzi müştərilər rus dilini bilməyən satıcılara irad tutur və “Niyə rus dilini bilməyən insanı işə götürmüsünüz?” sualını verirlər. Halbuki, Azərbaycan Respublikasında dövlət dili Azərbaycan dilidir və bu dildə danışan şəxsin işə götürülməsi tamamilə normaldır.

Bununla yanaşı, insanların çoxu göstəriş üçün yaşayır. İnfluenserlər, blogerlər daim öz xoş günlərini paylaşır, amma çətinliklərini göstərmirlər. Sosial şəbəkədə yalnız uğurlu, xoşbəxt həyat görüntüsü yaradırlar. Bu isə izləyicilərdə neqativ emosiyalar yaradır, bəzi insanlarda başqalarının uğurlarına qarşı paxıllıq hissini artırır.

“TikTok”da bəziləri gecəsini gündüzünə qatıb canlı yayımlar açır, hətta yuxuda belə pul qazanmağa çalışır. Digərləri isə bir-birlərini təhqir, şantaj edir, alçaldır. Bu cür davranışlar psixoloji problemlərin dərinləşdiyini göstərir. İnsan pul qazana, yaxşı yaşamaq istəyə bilər, amma bunu başqalarını əzmək, incitmək hesabına edirsə, bu, artıq psixoloji problemdir”.

Psixoloq əlavə edib ki, psixologiyada belə bir yanaşma var: "Yerin dibindən gələn meydan oxuma":

“Yəni, uşaqlıqda daim alçaldılan insan böyüdükdə başqalarını əzməyə, alçaltmağa meyilli olur. Əgər bir insan sizi təhqir edir, incidirsə, bilin ki, o, keçmişdə özü bu cür rəftara məruz qalıb.

Son zamanlarda bəzi insanlar yalnız qızıl-zinət əşyaları, bahalı geyimlər və brendlərlə özlərini tanıtmağa çalışırlar. Bu, mənəvi yoxsulluğun əlamətidir. Həqiqətən varlı insanlar heç vaxt bu qədər göz önündə olmur, göstəriş etmirlər”.

Gülnar Orucova sonda qeyd edib ki, sosial mediada gördüyümüz bu davranışlar cəmiyyətin mənəvi problemlərini əks etdirir:

“İnsanlar öz dəyərlərinə qayıtmalı, empatiya hissini inkişaf etdirməli və maddi dəyərləri deyil, mənəvi zənginliyi ön plana çəkməlidirlər”.

Eltac Zülfüqaroğlu