“İnsanlar ölüm anında əslində nə deyir və nə “görür“ “The Washington Post“

"Həyatın son anlarında emosional rahatlıq tibbi müdaxilələrdən daha önəmli olur..."

Sağalmaz xəstələrlə işləyən mütəxəssislər - "ölüm doula"ları bildirir ki, insan orqanizmi həyatın son mərhələsini təbii şəkildə "anlayır". Bu keçid bir çox xəstə üçün qorxulu yox, əksinə, uzun əzabdan sonra gələn rahatlıq və azadlıq kimi qəbul olunur.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "wp.com" nəşri yazıb.

Həyatın sonu: qorxu yox, azadlıq hissi

Nəşr yazır ki, bu mərhələdə ən vacib amillərdən biri yarımçıq qalmış emosional məsələlərin tamamlanmasıdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ölümə yaxın insanlar karyera və ya maddi uğurlar barədə deyil, daha çox deyilməmiş sevgi sözləri, edilməmiş üzrxahlıqlar və yaxınlarla bağlı köhnə incikliklər barədə düşünürlər. Bu söhbətlərin tamamlanması insana daxili rahatlıq verir.

Son anların mühiti və sakitlik

"Ölüm doula"larının əsas vəzifələrindən biri insanın son günləri üçün sakit və tanış mühit yaratmaqdır. Xəstələr otaqlarını sevdikləri əşyalarla doldura, sevdikləri musiqini dinləyə, hətta ev heyvanlarını yanlarına ala bilirlər. Bu, həm xəstəni, həm də yaxınlarını sakitləşdirir və xəstəxana mühitini daha "insani" edir. Eyni zamanda ağrının effektiv idarə olunması böyük rol oynayır. Fiziki ağrı azaldıqda insan diqqətini mənəvi məsələlərə və ailəsi ilə ünsiyyətə yönəldə bilir. Bu isə son anların daha şüurlu və dəyərli keçməsinə imkan yaradır.

Ölüm öncəsi "görüntülər" və həyatın mənası

Mütəxəssislər qeyd edir ki, ölümə bir neçə gün qalmış bəzi insanlar artıq vəfat etmiş yaxınlarını "gördüklərini" deyirlər. Onlar bu insanlarla danışır, adlarını çəkir və bu təcrübəni tam real kimi yaşayırlar. Tibb bunu hallüsinasiya kimi izah etsə də, doulalar belə anlara hörmətlə yanaşmağı tövsiyə edir, çünki bu, insan üçün təsəlli və sakitlik gətirir.

Ekspertlər hesab edir ki, ölüm haqqında düşünmək insanı qorxutmaq əvəzinə, həyatın mənasını daha yaxşı anlamağa kömək edir. İnsanlar həyatlarının sonunda adətən eyni sualları verir: "Kifayət qədər sevdimmi?", "Nəyisə yaxşıya dəyişə bildimmi?" və "Həyatımın mənası oldumu?"

Bu yanaşma göstərir ki, ölüm panika doğuran son deyil, həyatın təbii davamı kimi qəbul edilə bilər və bu anlayış insanlara daha dolğun və şüurlu yaşamağa kömək edir.