Icma.az
close
up
RU
İqlim mətbəximizi və xarakterimizi necə formalaşdırıb?

İqlim mətbəximizi və xarakterimizi necə formalaşdırıb?

Azpost portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Fransız filosofu Jan Antelm Briya-Savaren məşhur bir ifadəsində deyirdi: “Mənə nə yediyini söylə, sənə kim olduğunu deyim”. Antropoloqlar isə bu ifadəni bir az da dərinləşdirirlər: “Mənə harada yaşadığını söylə, sənə nə yediyini və mədəniyyətini izah edim”. Çünki bir millətin mətbəxi, musiqisi və hətta xarakteri onun doğulduğu torpağın iqlimindən birbaşa asılıdır.

İsti iqlimin ədviyyatlı dünyası

Niyə Hindistan, Meksika və ya Yaxın Şərq mətbəxi ağız yandıran ədviyyatlarla zəngindir, skandinaviyalılar isə demək olar ki, acıdan istifadə etmirlər? Cavab yenə iqlimdə gizlənir. Soyuducuların olmadığı qədim dövrlərdə isti ölkələrdə qidalar sürətlə xarab olurdu. İnsanlar kəşf etdilər ki, istiot, zəncəfil və sarıkök kimi ədviyyatlar güclü antibakterial xüsusiyyətlərə malikdir və əti uzun müddət qoruyur. Zamanla bu bioloji zərurət həmin xalqların kulinariya mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsinə və simvoluna çevrildi.

Azərbaycan mətbəxi: İqlim müxtəlifliyinin dadı

Azərbaycanın bəxtinə düşən 9 iqlim tipi bizim mətbəximizin fantastik zənginliyinin əsas səbəbidir. Cənubun rütubətli subtropik iqlimi Lənkəranda çəltikçiliyi və sitrus meyvələrini inkişaf etdirib süfrəmizə plov və ləvəngini bəxş etdiyi halda, Abşeronun quru kəskin iqlimi burada spesifik ətli xəmir xörəklərinin (düşbərə, qutab) və əncir-üzüm kultunun yaranmasına səbəb olub.

Temperatur və insan xarakteri

Mədəniyyət təkcə qida ilə bitmir. İqlim insanların temperamentinə də təsir edir. İsti Aralıq dənizi ölkələrinin (İtaliya, İspaniya) insanları daha emosional, musiqiləri ritmik, sosial əlaqələri sıxdır, çünki həyat ilin böyük hissəsi küçədə, açıq havada keçir. Şimali Avropanın soyuq iqlimi isə insanları daha lakonik, fərdi və evə qapalı yaşamağa sövq edib. Biz fərqində olmasaq da, buludların hərəkəti və termometrin göstəricisi ruhumuzun memarıdır.

N.Talıbov

AzPost.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 13 İyul 2026 13:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri