İqor Korotçenko: Prezident Əliyev Avropa Sammitində Azərbaycanın artan nüfuzunu bir daha nümayiş etdirdi MÜSAHİBƏ

Xəzər Strateji Araşdırmalar İnstitutunun (Rusiya) baş direktoru İqor Korotçenko Azərbaycan Prezidentinin Avropa Siyasi Birliyinin Albaniyada keçirilən sammitinə səfərinin yekunlarını "Moskva-Baku" portalına müsahibəsində şərh edib. Müsahibəni oxucularımıza təqdim edirik.

- İqor Yuryeviç, Azərbaycan Prezidentinin Avropa Siyasi Birliyinin Albaniyada keçirilən sammitində iştirakını necə qiymətləndirirsiniz?

- Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Avropa Siyasi Birliyinin sammitinə səfəri Azərbaycanın dünyada artan statusunu bir daha təsdiqləyən çox uğurlu səfər kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycana və onun rəhbərinə maraq Tiranada müxtəlif dövlətlərin rəhbərlərinin forumun kənarında Azərbaycan lideri ilə danışıqlar aparmaq istəyi ilə təsdiqlənib. Bu, obyektiv şəkildə Bakının tutduğu siyasi mövqenin hörmət və digər dövlətlərin liderlərinin birbaşa tərəfdaşlıq münasibətləri qurmaq istəyi doğurması ilə izah olunur. Bu həm də onunla izah olunur ki, bir sıra enerji layihələrinin icrası çərçivəsində Azərbaycan Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyinin təminatçılarından biridir. Ümumiyyətlə, hətta Paşinyan və Makron kimi liderlər də mövcud problemləri həll etmək, rəğbət oyatmaq və müəyyən, yaxşı, ən azı görünən nəticələr əldə etmək üçün Əliyevlə görüşməyə can atırdılar. Bu baxımdan demək lazımdır ki, İlham Əliyev təbəssümlə əl sıxmağı real siyasətdən çox aydın şəkildə fərqləndirir. Axı Parisin antiazərbaycan siyasət yeritdiyi məlumdur.
İlham Əliyev bu gün Qərbdə hörmət edilən liderdir. O, şübhəsiz ki, görkəmli siyasətçidir; onun rəhbərliyi altında Azərbaycan uğur nümayiş etdirir. Bugünkü mürəkkəb, təlatümlü, gözlənilməz dünyada hamı Azərbaycanı ardıcıllığına və milli maraqların aydın müdafiəsinə görə yüksək qiymətləndirir. Bundan əlavə, Azərbaycan, artıq qeyd etdiyim kimi, Balkanların, bütövlükdə Avropa İttifaqının, eləcə də Türkiyənin enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əsas rol oynayır. Əlbəttə, deyə bilərik ki, Azərbaycanın logistika marşrutlarının və dəhlizlərinin kəsişmə nöqtəsi kimi rolu və əhəmiyyəti ciddi şəkildə artır. Status baxımından Azərbaycan orta dövlətlər liqasında inamla öz mövqeyini tutur. Amma formalaşdırdığı mənaların miqyası və təşəbbüsləri baxımından Azərbaycan çox vaxt tonu müəyyən edir.
Müasir dünyada beynəlxalq gündəmdə olan çox az ölkə var ki, beynəlxalq səviyyədə belə strateji təşəbbüsləri öz öhdəsinə götürə bilsin. Azərbaycan bunları formalaşdırmağa və ən əsası həyata keçirməyə qadirdir. Ona görə də Azərbaycanın statusu və rolu artır. Emmanuel Makron kimi siyasətçilər prezident Əliyevlə müqayisədə solğun görünür. Əliyev zalda olanda və ya hardasa danışanda Makron açıq-aydın eyni liqada yox, ikinci liqada oynayır. İlham Əliyev isə yüksək liqada çıxış edir. Ona görə də bu gün, fikrimcə, bu, ümumilikdə qəbul edilir. Onların Albaniyada təmasları buna misal idi. Və Ərdoğan onu qarşılayan və üstünlüyünü göstərməyə çalışan Makrona kifayət qədər təzyiq göstərdi. Fransa iyrənc siyasət yürüdür, Azərbaycan və Türkiyə ona Bakı və Ankaranın maraqlarının olduğu yerdə fəaliyyət azadlığı verməyəcək.
Paşinyan isə fəal şəkildə Əliyevlə görüşlər və təmaslar axtarırdı. Və hətta kofe təklif etdi ki, hazırkı siyasi gündəmi daha rahat şəraitdə müzakirə edək. Hazırkı siyasi gündəm ondan ibarətdir ki, İrəvan Bakının ATƏT-in tükənmiş Minsk Qrupunun ləğvi üçün ATƏT-ə birgə müraciət etmək tələblərini yerinə yetirməyib və qrupun ləğvi prosesi hüquqi rəsmiləşdirmə tələb edir. Bura həm də Ermənistan Konstitusiyasına dəyişikliklər və Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının ondan çıxarılması daxildir. Bu cür tələblərin məqsədi Ermənistanın gələcəkdə sülh sazişinə yenidən baxılması cəhdinin qarşısını almaqdır. Ona görə də Bakının bu məsələdə siyasəti tamamilə ardıcıl, aydın və güzəştsizdir.

- Paşinyanla təmasda belə bir Əliyev-Ərdoğan tandemi diqqət çəkdi...

- Məncə, bu təmaslarda belə bir tandem Ankaradan İrəvana siqnal oldu ki, Ermənistanın Bakının sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı tələblərinin yerinə yetirilməsindən yan keçərək Azərbaycanla qalan mürəkkəb sülh nizamlanmasının yekun həllindən yan keçərək Türkiyə ilə münasibətlərini yaxşılaşdırmaq mümkün olmayacaq. Bu baxımdan Ankara ilə Bakının yürütdüyü siyasət ardıcıldır. Və bu siyasət öz nəticəsini verir.
Və tamamilə aydındır ki, Nikol Paşinyan Albaniyaya səfəri ilə Aİ və Qərblə yaxınlaşmaq kimi vəzifələrini həll edirdi. Ermənistanın baş naziri gah buradadır, gah oradadır və sağda onun siyasəti bir növ “Braun hərəkatı”dır. Ermənistan uğursuzdur və buna görə də Rusiya, Avropa Birliyi, ABŞ arasında manevr etməyə çalışır. Yaxşı, kobud desək, hamı çox gözəl başa düşür ki, buna siyasi boşluq deyirlər.

- Sergey Lavrov bu gün Ermənistana gedir. Dünən respublikanın keçmiş prezidenti Robert Köçəryan bəyan etdi ki, respublika mentalitetinə görə indikil hakimiyyətin yaxınlaşmağa çalışdığı Qərbdən daha çox Rusiyaya yaxındır. Lavrovun respublikaya səfəri ilə Rusiya Federasiyası qarşısına hansı vəzifələr qoyur?

- Ermənistan bu gün Rusiya əleyhinə mövqe tutur, Qərb silahları ilə yenidən silahlanır, KTMT-yə üzvlüyünü dondurub. Bəli, Gümrüdəki hərbi bazamız hələ çıxarılmır, amma bu zaman məsələsidir, çünki İrəvan strateji kurs müəyyən edib və bu, Qərbə, Avropa Birliyinə doğru kursdur. Ona görə də Lavrovun Ermənistana səfərinin məqsədi siyasətçilərə, ictimaiyyətə, Ermənistan rəhbərliyinə müraciət etməkdir ki, onları respublika üçün fəlakətli nəticələrə gətirib çıxara biləcək qərarlar qəbul etməkdən çəkindirsin.
Tərcümə - Elçin Bayramlı