İqtisadçı: “Xidmət sektoru iqtisadi artımın yeni lokomotivinə çevrilib”

“2025-ci il Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün yeni imkanların formalaşdığı il kimi tarixə düşəcək. Bir tərəfdən regionda artan geosiyasi gərginlik, enerji bazarındakı dalğalanmalar və investisiya axınlarının zəifləməsi, digər tərəfdən isə dövlətin apardığı balanslaşdırılmış fiskal siyasət, manatın sabitliyi və qeyri-neft sektorunun genişlənməsi ölkənin iqtisadi sistemini xarici təzyiqlərə qarşı davamlı vəziyyətə gətirib”.

Bu sözləri “Sherg.az"a açıqlamasında “MBA Consulting Group” şirkətinin rəhbəri, iqtisadçı ekspert Faiq İbrahimov söyləyib.

Ekspert bildirib ki, yaşadığımız il Azərbaycan iqtisadiyyatında yeni struktur dəyişikliklərinin əsasını qoydu və iqtisadi modelin tədricən şaxələnməyə doğru istiqamətləndiyini göstərdi: 

“Əgər bir neçə il öncə iqtisadi artımın əsas mənbəyi yalnız enerji ixracı idisə, bu gün biz iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində - inşaat, xidmətlər, kənd təsərrüfatı və İT sektorunda real dinamika müşahidə edirik. Bu, ölkə iqtisadiyyatının artıq “təkəsaslı” modeldən “çoxəsaslı” modelə keçidini göstərir. Azərbaycan iqtisadiyyatının ikinci nəfəsi məhz daxili potensialdan gəlir”.

İbrahimovun sözlərinə görə, 2025-ci ildə iqtisadi artım tempinin nisbətən yavaşlaması əsasən enerji hasilatının azalması və qlobal bazarlarda tələbin zəifləməsi ilə bağlı olsa da, daxili bazarda aktivliyin qorunması və qeyri-neft sahələrinin canlanması ümumi tarazlığı təmin etdi: 

“Manatın sabitliyi, büdcə intizamının qorunması və inflyasiyanın idarəolunan səviyyədə saxlanması ölkənin iqtisadi dayaqlarını daha da gücləndirdi. Sabitlik təsadüfi deyil, sistemli maliyyə idarəçiliyinin nəticəsidir. Bu, dövlətin iqtisadi siyasətində uzunmüddətli düşünmənin və real sektorun dəstəklənməsinin bariz nümunəsidir”.

İqtisadçı qeyd edib ki, xidmət sektoru son illərdə iqtisadi artımın yeni lokomotivinə çevrilib: 

“Turizm, logistika, ticarət və informasiya texnologiyaları sahələrində fəaliyyət göstərən şirkətlərin sayı və dövriyyəsi artmaqdadır. Azərbaycan artıq təkcə resurs ixrac edən ölkə deyil, regionda xidmət və biznes mərkəzinə çevrilmək istiqamətində ciddi addımlar atır. Bu tendensiya strateji baxımdan çox önəmlidir, çünki dayanıqlılıq artıq resurslardan deyil, çevik iqtisadi strukturlardan və bilik əsaslı sektorlardan gəlir. 2025-ci ildə inflyasiya təzyiqlərinin hiss olunmasına baxmayaraq, hökumət və Mərkəzi Bankın koordinasiyalı siyasəti qiymət artımlarının sosial təsirlərini minimuma endirdi”. 

“Bununla belə, idxal asılılığının və istehsal xərclərinin yüksək qalması 2026-cı il üçün daha ağıllı fiskal idarəetmə, daxili istehsalın təşviqi və yerli bazarın dərinləşdirilməsi zərurətini önə çıxarır” söyləyən iqtisadçı qarşıdan gələn ili “ehtiyatlı optimizm ili” adlandırır: 

“Qlobal enerji qiymətlərinin sabitləşməsi, regionda logistika və nəqliyyat dəhlizlərinin yenidən aktivləşməsi, eləcə də Azərbaycanda investisiya mühitinin qorunması yeni imkanların yaranmasına şərait yaradır. 2026-cı ildə artımın əsas mənbəyi qeyri-neft sektoru olacaq. Turizm, kənd təsərrüfatı, informasiya texnologiyaları və maliyyə xidmətləri kimi istiqamətlərdə həm dövlət dəstəyi, həm də özəl təşəbbüslərin artması gözlənilir. Bununla yanaşı, yaşıl enerji layihələrinin, külək və günəş parklarının inkişafı Azərbaycanın enerji balansını tamamilə dəyişdirəcək və ixrac potensialını genişləndirəcək.”

O hesab edir ki, 2026-cı ildən etibarən iqtisadi siyasətin əsas prioriteti insan kapitalının inkişafı, rəqəmsallaşma və innovasiyalara əsaslanan iqtisadi modelin formalaşdırılması olmalıdır:

“Böyümə artıq yalnız rəqəmlərlə deyil, keyfiyyətlə ölçülməlidir. Əgər bu mərhələdə idarəetmə şəffaflığı, rəqəmsal iqtisadiyyatın tətbiqi və innovativ düşüncə gücləndirilərsə, Azərbaycan regionda deyil, bütün Avrasiya məkanında yeni inkişaf nümunəsi kimi tanınacaq. Azərbaycan iqtisadiyyatı 2025-ci ildə sabitlik mərhələsini tamamlayaraq, çevrilmə və keyfiyyətli inkişaf dövrünə daxil olub. Qlobal risklər fonunda əldə edilən nəticələr iqtisadi siyasətin düzgün istiqamətini, cəmiyyətin iqtisadi çevikliyini və ölkənin yeni mərhələyə hazır olduğunu sübut edir". 

Ekspertə görə, hazırda əsas məqsəd daha çox dəyər yaratmaq, daha az risklə böyümək və daha geniş bazarlara çıxışdır: 

"Azərbaycanın iqtisadi gələcəyi artıq yalnız resurslara deyil, bilik, idarəetmə və innovasiyaya əsaslanmalıdır. Bu model reallaşarsa, 2026-cı ilin sonuna qədər Azərbaycan iqtisadiyyatı yeni keyfiyyət mərhələsinə qədəm qoyacaq". 

İsmayıl Qocayev