İqtisadi sabitlik üçün strateji islahatlar zəruridir ŞƏRH EDİLDİ

"Müasir beynəlxalq sistemdə iqtisadi sabitlik artıq təkcə makroiqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. Bu anlayış həm də dövlətin siyasi dayanıqlılığı, institusional effektivliyi və geosiyasi risklərə uyğunlaşma qabiliyyəti ilə birbaşa bağlıdır".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında ekspert Anar Əliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın timsalında isə məsələ daha həssasdır: "Çünki ölkə həm post-münaqişə mərhələsini yaşayır, həm regionda yeni geosiyasi konfiqurasiyanın formalaşdığı bir dövrdə mövqeyini möhkəmləndirməyə çalışır, həm də enerji bazarlarında dəyişkənliklə üz-üzədir. İlk növbədə qeyd edilməlidir ki, iqtisadi sabitliyin əsasında siyasi sabitlik dayanır. Son illərdə aparılan idarəetmə və struktur islahatları bu istiqamətdə müəyyən institusional çərçivə formalaşdırıb. Lakin qarşıdakı mərhələdə əsas prioritet iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinin real nəticələr verməsi olmalıdır. Enerji gəlirlərindən asılılıq hələ də yüksək olaraq qalır. Halbuki qlobal enerji keçidi prosesi, alternativ enerji mənbələrinin genişlənməsi və karbon siyasətinin sərtləşməsi uzunmüddətli perspektivdə neft-qaz gəlirlərinin azalması riskini yaradır. Bu baxımdan qeyri-neft sektorunun, xüsusilə sənaye, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal iqtisadiyyat və logistika sahələrinin gücləndirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Digər mühüm məsələ institusional şəffaflıq və hüquqi mühitin daha da təkmilləşdirilməsidir. İnvestisiya axınlarının davamlı olması üçün biznes mühitinin proqnozlaşdırıla bilənliyi vacibdir. Hüququn aliliyi, məhkəmə sisteminin effektivliyi və rəqabət mühitinin qorunması iqtisadi sabitliyin əsas dayaqlarındandır. Əks halda, qlobal kapital daha stabil və şəffaf bazarlara yönələcək. Geosiyasi kontekstdə isə Azərbaycan balanslaşdırılmış xarici siyasət modelini davam etdirməlidir. Regionda kommunikasiya xətlərinin açılması, tranzit imkanlarının genişlənməsi və Orta Dəhliz layihəsinin inkişafı ölkəni yalnız enerji ixracatçısı deyil, həm də mühüm nəqliyyat-logistika qovşağına çevirə bilər. Bu, iqtisadi sabitliyi tək sektorlu modeldən çıxarıb çoxvektorlu sistemə transformasiya etməyə imkan verər.

Sosial sabitlik də iqtisadi sabitliyin ayrılmaz hissəsidir. Əhalinin rifah səviyyəsinin yüksəldilməsi, orta sinfin genişlənməsi və regionlararası inkişaf fərqlərinin azaldılması sosial dayanıqlılığı gücləndirir. Sosial narazılıqların qarşısının alınması üçün inklüziv iqtisadi modelin qurulması vacibdir. Əks halda, iqtisadi artım rəqəmlərdə görünsə belə, real sabitlik formalaşmaya bilər. Azərbaycanın gələcək iqtisadi sabitliyi üç əsas sütuna söykənməlidir: dərin struktur islahatları, balanslaşdırılmış və praqmatik xarici siyasət, eləcə də sosial ədalət prinsipinə əsaslanan inklüziv inkişaf modeli. Yalnız bu halda ölkə qlobal şoklara qarşı daha davamlı və uzunmüddətli sabit iqtisadi sistem qura bilər".